II OPP 19/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska (spr.) Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. J. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 437/11 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania UZASADNIENIE Pismem z dnia 5 października 2012 r. J. J. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 437/11. W uzasadnieniu skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w wyżej wymienionej sprawie oraz zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 20.000 zł jako zadośćuczynienie za straty finansowe i zdrowotne związane z opieszałym rozpoznawaniem sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Jak wynika z akt sprawy, skarga J.J. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnemu w Gdańsku w dniu 26 września 2011 r. Zarządzeniem z dnia 27 września 2011 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. W dniu 25 października 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynął wniosek J.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na nie przedstawienie żądanego oświadczenia, zgodnie z wezwaniem z dnia 27 października 2011 r. Na skutek wniesienia przez skarżącego sprzeciwu od powyższego rozstrzygnięcia, postanowieniem z dnia 15 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił J.J. przyznania prawa pomocy. Wniesione na to rozstrzygnięcie zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 29/12. W dniu 5 marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynął kolejny wniosek J.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 28 marca 2012 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy z powodu nie przedstawienie żądanego oświadczenia, zgodnie z wezwaniem z dnia 6 marca 2012 r. oraz z uwagi na brak wykazania przez skarżącego zmiany okoliczności sprawy od chwili wniesienia poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec wniesionego sprzeciwu od tego rozstrzygnięcia, postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku również odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Zażalenie na to orzeczenie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 448/12. W dniu 24 lipca 2012 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kolejny wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Po nadesłaniu przez skarżącego dodatkowych oświadczeń, w związku z wezwaniem z dnia 26 lipca 2012 r., postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r. referendarz sądowy przyznał J.J. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 4 września 2012 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w G. wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Zarządzeniem z dnia 8 października 2012 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 15 listopada 2012 r. W dniu 15 października 2012 r. skarżący złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku skargę na przewlekłość postępowania. W dniu 15 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J.J. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga J.J. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, iż skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2008 r., I OPP 16/08, Lex 479698, z dnia 4 czerwca 2008 r., I OPP 20/08, Lex 479136, z dnia 24 lipca 2008 r., II OPP 20/08, Lex 493700). Mając na uwadze wyżej wymienione przepisy ustawy stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie można zarzucić Sądowi I instancji przewlekłości postępowania, ponieważ poszczególne czynności podejmowane były prawidłowo i bez nieuzasadnionej zwłoki. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż dopiero z chwilą, gdy zakończone zostaną wszystkie postępowania wpadkowe (m.in. w zakresie przyznania prawa pomocy), skarga może być merytorycznie rozpoznana przez sąd administracyjny. Od tego zatem momentu należy oceniać terminowość rozpoznania skargi (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt I OPP 4/10). Jak wynika z analizy akt sądowych, sprawa dwukrotne była przedstawiana Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu celem rozpoznania zażaleń skarżącego składanych w przedmiocie prawa pomocy. Niewątpliwie miało to wpływ na wydłużenie postępowania w sprawie mającego na celu merytoryczne rozpoznanie skargi, jednakże nie można uznać, iż winę za taki stan rzeczy ponosi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Działania Sądu I instancji w zakresie terminowości rozpoznawania wnoszonych przez skarżącego wniosków o przyznanie prawa pomocy należy uznać za prawidłowe. Poprzez przewlekłość postępowania rozumie się bowiem brak czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, zachodzących dłużej niż jest to konieczne. Można uznać więc, że do przewlekłości postępowania dochodzi tylko wtedy, gdy zwłoka w czynnościach sądowych jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy stan taki nie występuje. Wskazać należy również, że po przyznaniu skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym (postanowienie z dnia 20 sierpnia 2012 r.) i po wyznaczeniu przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w G. pełnomocnika z urzędu (pismo z dnia 4 września 2012 r.) wyznaczono termin rozprawy na dzień 15 listopada 2012 r., na którym to posiedzeniu zapadł wyrok kończący postępowanie przed sądem I instancji. Biorąc pod uwagę całość wyżej wskazanych okoliczności sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wszelkie podjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w toku tego postępowania czynności dokonano w rozsądnych terminach, nie naruszając zasady rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł o oddaleniu skargi na przewlekłość postępowania.