I GZ 298/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1177/19 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 9 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1177/19 odrzucił skargę kasacyjną [...] (skarżącego) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 stycznia 2020 r W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że skarżący, będący doradcą podatkowym, sformułował skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 stycznia 2020 r. Na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 4 czerwca 2020 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków tej skargi kasacyjnej poprzez: 1) złożenie odpisu skargi kasacyjnej dla uczestnika postępowania, 2) złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy oraz 3) wskazanie, czy orzeczenie jest zaskarżone w całości, czy w części. Równocześnie wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Wezwania te doręczono skarżącemu w dniu 22 czerwca 2020 r. W dniu 24 czerwca 2020 r. skarżący uiścił wpis od skargi kasacyjnej i przedstawił brakujący jej odpis. Skarżący nie ustosunkował się do pozostałych wezwań. Uzasadniając odrzucenie skargi kasacyjnej WSA w Gliwicach podkreślił, że skarżący nie wykonał wezwania do uzupełnienia braków złożonego środka zaskarżenia. Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z art. 176 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, a w myśl art. 176 § 2 p.p.s.a. należy w niej sformułować wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Stosownie z kolei do art. 177a p.p.s.a. jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd wskazał, że w tej sprawie skarga kasacyjna nie spełniała wyżej opisanych wymogów i stąd niezbędne stało się wezwanie skarżącego do ich uzupełnienia. Biorąc pod uwagę datę doręczenia tego wezwania, uznać należało, że ostatnim dniem terminu do jego wykonania był poniedziałek 29 czerwca 2020 r. Skarżący nie wskazał jednak, czy orzeczenie jest zaskarżone w całości, czy w części. Nie podał również, czy domaga się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie, czy zrzeka się rozprawy. W tej sytuacji należało zastosować art. 178 p.p.s.a., Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie w całości. Autor zażalenia podniósł, że Sąd I instancji wadliwie odrzucił skargę kasacyjną albowiem WSA nie mógł wezwać skarżącego do złożenia wniosku o rozpatrzenie skargi kasacyjnej na rozprawie, bo nie ma takiego wskazania w p.p.s.a. Ewentualnie skarżący wskazał, że złożony przez niego środek odwoławczy winien być rozpoznany na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że odrzucenie skargi kasacyjnej nastąpiło w związku z brakiem złożenia na wezwanie Sądu odpisu stosownego oświadczenia wymaganego na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., oraz wskazania czy orzeczenie jest zaskarżone w całości, czy w części. Zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W świetle natomiast art. 176 § 2 p.p.s.a. poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W myśl art. 177a p.p.s.a. jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału WSA w Gliwicach z 4 czerwca 2020 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, m.in. poprzez złożenie: odpisu skargi kasacyjnej dla uczestnika postępowania, wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy oraz wskazanie, czy orzeczenie jest zaskarżone w całości, czy w części. Wezwania te doręczono skarżącemu w dniu 22 czerwca 2020 r. W dniu 24 czerwca 2020 r. skarżący uiścił wpis od skargi kasacyjnej i przedstawił brakujący jej odpis. Skarżący nie ustosunkował się do pozostałych wezwań. Trafnie zatem przyjął Sąd I instancji, że wezwanie nie zostało wykonane w pełni, a więc nie usunięto braku formalnego skargi kasacyjnej. Na marginesie podkreślić należy, że brak było podstaw do zastosowania w tym przypadku procedury przewidzianej w art. 49 § 1 p.p.s.a. i wzywania do usunięcia braków formalnych pisma z 24 czerwca 2020 r. r., gdyż w zarządzeniu z dnia 4 czerwca 2020 r. wyraźnie wskazano, iż strona powinna uzupełnić brak formalny skargi kasacyjnej. Przepis art. 177a p.p.s.a. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 p.p.s.a. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że w przepisach p.p.s.a. brak jest normy nakazującej złożenie wniosku o rozpatrzenie skargi kasacyjnej na rozprawie. Przeciwnie o powyższym stanowi art. 176 § 2 p.p.s.a. Uszło uwadze skarżącego, że wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy są elementami formalnymi skargi kasacyjnej, zatem, jako część skargi kasacyjnej, powinny zostać doręczone wszystkim stronom postępowania (zob. postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II OZ 1407/18). Nie można też uznać, aby w niniejszej sprawie doszło do ograniczenia, czy nieuprawnionej odmowy konstytucyjnego prawa do sądu, skoro stanowisko Sądu I instancji, znajduje bezpośrednie oparcie w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, których zgodność z Konstytucją RP nie została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny. Z faktu nienależytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, w tym niezastosowania się do oczywistego w swojej treści wezwania Sądu I instancji, nie można wywodzić skutków, jakie skarżący chciałby osiągnąć, poprzez zarzucenie Sądowi braku dopuszczenia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania, skoro odrzucenie skargi kasacyjnej nie naruszało prawa i było konsekwencją uchybień strony (zob. postanowienie NSA z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OZ 476/19). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę ma świadomość, że orzecznictwo sądowoadministracyjne w powyższej kwestii jest niejednolite. Przeciwny pogląd zawarty jest m.in. w postanowieniach NSA z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 400/19 i z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt II FZ 655/19. Jednakże z przyczyn wskazanych wyżej prezentowanego w nich stanowiska nie podziela. Ponadto, nawet tam akcentuje się (pierwsze z powołanych postanowień NSA), że wyrażone stanowisko nie może być traktowane jako przyzwolenie na składanie pism procesowych zawierających wniosek, o którym mowa w art. 176 § 2 p.p.s.a., bez stosownego odpisu. Zasadą bowiem jest, że pismo do sądu należy złożyć wraz z odpisem dla strony przeciwnej (por art. 47 § 1 p.p.s.a.) Sąd I instancji słusznie więc wezwał stronę do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. Na moment kierowania tego wezwania nie było znane sądowi stanowisko skarżącego co do jego preferencji w zakresie trybu rozpoznania skargi kasacyjnej (rozprawa, czy posiedzenie niejawne). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.