I SA/Bd 454/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania własności nieruchomości. uchyla zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE N. B., po przeprowadzeniu w dniu [...] listopada 2019 r. II licytacji nieruchomości należącej do J. K. (Skarżący), stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] położony w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w B., dla której Sąd Rejonowy w B. X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2019r. udzielił przybicia na rzecz licytanta – A. K.. W dniu [...] marca 2020 r. N. B., wydał postanowienie o przyznaniu A. K. własności nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] położony w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w B.. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że postanowienie o przybiciu stało się ostateczne, a nabywca spełnił warunki licytacyjne uiszczając w dniu [...] stycznia 2020 r. cenę nabycia nieruchomości, zatem w myśl art. 112b § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2019r., poz. 1438 dalej jako: "u.p.e.a.") należało wydać postanowienie o przyznaniu własności. Na to postanowienie, pismem z dnia [...] maja 2020 r. Skarżący złożył zażalenie, żądając jego uchylenia. W zażaleniu Skarżący zarzucił, że postanowienie o przyznaniu prawa własności w sposób rażący narusza prawo bowiem, postanowienie o udzieleniu przybicia na rzecz A. K. z dnia [...] listopada 2019 r. nie jest ostateczne, o czym organ egzekucyjny miał wiedzę. Skarżący wskazał również, że w dniu [...] lutego 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2020 r. o udzieleniu przybicia na rzecz Pana A. K., co przemawia za zasadnością złożonego zażalenia. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyjaśniono, że N. B. postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. udzielił przybicia na rzecz licytanta - A. K., który w toku licytacji zaoferował najwyższą cenę nabycia. W wyniku rozpatrzenia zażalenia, ostatecznym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego. Na ostateczne postanowienie organu odwoławczego podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, jednak nie stanowi to przeszkody do wydania postanowienia o przyznaniu własności. Ustawodawca wyraźnie wskazuje na ostateczność, a nie prawomocność postanowienia o przybiciu. Organ odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 03 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 766/19 w którym Sąd wskazał, że decyzją ostateczną jest, zgodnie z art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że walor decyzji ostatecznej uzyskuje każda decyzja wydana przez organ odwoławczy w administracyjnym toku instancji w związku z rozpoznaniem środka prawnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Decyzja ostateczna uzyskuje natomiast walor decyzji prawomocnej bądź to po upływie terminu do zaskarżenia decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego, bądź po prawomocnym odrzuceniu lub oddaleniu skargi przez sąd administracyjny na decyzję ostateczną. Powyższe, poprzez art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczy także postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2020r., którym utrzymano w mocy postanowienie N. B. z dnia [...] listopada 2019 r. o udzieleniu przybicia ma zatem charakter ostateczny, pomimo że nie jest ono prawomocne. Na to rozstrzygnięcie, pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji, uchylenie czynności egzekucyjnych związanych z licytacją, a także ponowne przeprowadzenie wszystkich czynności dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym z lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w B., w celu umożliwienia udziału w czynnościach wszystkim uprawnionym podmiotom, z zachowaniem przysługujących im środków prawnych. Skarżący zarzucił, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2020 r. wydane zostało bez zachowania należytej staranności w rozpoznaniu sprawy oraz z rażącym naruszeniem praw osób trzecich w toku egzekucji prowadzonej z lokalu mieszkalnego. Ponadto, postanowienie organu egzekucyjnego wydano z naruszeniem art. 110b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez nieuznanie za uczestników postępowania osób, którym przysługują prawa rzeczowe związane z lokalem mieszkalnym, wynikające z umowy najmu oraz przedwstępnej umowy sprzedaży, zgłoszonych do organu egzekucyjnego przed rozpoczęciem pierwszej licytacji nieruchomości. W konsekwencji osoby te nie mogły uczestniczyć w toczącym się postępowaniu i korzystać ze środków ochrony prawnej przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący zarzucił również, że umowy z których wynikają należne roszczenia organ egzekucyjny uznał za zawarte z datą niepewną, podczas gdy wcześniej nigdy ich nie kwestionował. Ponadto, obecnie toczą się postępowania o wpis praw do księgi wieczystej nieruchomości na wniosek osób trzecich. Skarżący podkreślił również, że złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na postanowienie o udzieleniu przybicia, a zatem nie jest ono prawomocne. W ocenie Skarżącego, przyznanie prawa własności przed uprawomocnieniem się postanowienia o udzieleniu przybicia może spowodować uszczerbek na majątku i naruszenie praw osób trzecich, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020r. poz.1829) począwszy od 17 października 2020r. miasto na prawach powiatu Bydgoszcz, będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. Powyższe oznacza, że odpowiednie zastosowanie ma również zarządzenie nr 39 Prezesa NSA z dnia 16 października 2020r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym ( § 1 w zw. § 3 tego rozporządzenia). Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż narusza ono prawo aczkolwiek z przyczyn innych niż podniesiono w skardze. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] marca 2020r. N. B., przyznał A. K. własność nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] położony w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w B.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że postanowienie o udzieleniu przybicia na rzecz A. K. z dnia [...] listopada 2019r. stało się ostateczne w administracyjnym toku instancji wobec czego zaistniała podstawa do wydania orzeczenia o przyznaniu prawa własności. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwołał się do treści art. 112 b § 1 u.p.e.a, zgodnie z którym jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia albo postanowienie o ustaleniu ceny nabycia stało się ostateczne i jednostka lub osoba, o których mowa w art. 110 n, uregulowała całą cenę nabycia, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przyznaniu własności. W skardze do tut. Sądu skarżący kwestionuje, stanowisko organu w kwestii prawomocności postanowienia o przybiciu wskazując, iż została złożona skarga na to rozstrzygniecie. Wskazać należy, że w myśl art. 110b u.p.e.a. uczestnikami postępowania egzekucyjnego z nieruchomości są: 1) zobowiązany; 2) wierzyciele egzekwujący; 3) osoby, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe lub roszczenia albo prawa osobiste zabezpieczone na nieruchomości; 4) organ, który zawarł umowę o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, jeżeli przedmiotem egzekucji jest użytkowanie wieczyste. Wymienione przepisy wyznaczają krąg osób zainteresowanych, z których udziałem powinno toczyć się postępowanie w przedmiocie przyznania własności. Podkreślenia wymaga, że postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2020 r. o przyznaniu własności zostało doręczone: A. K., wierzycielom – P. B. oraz N. B., a także Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości w B. przy ul. [...], oraz J. K.. Zdaniem Sądu, z udziałem wskazanych podmiotów powinno toczyć się także postępowanie przed organem drugiej instancji wskutek wniesionego zażalenia. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 131 w zw. z art. 144 k.p.a. i w zw. z art. 18 u.p.e.a., o wniesieniu zażalenia organ administracji publicznej, który wydał postanowienie jest zobowiązany zawiadomić strony. Wniesienia zatem zażalenia nakładało na organ pierwszej instancji obowiązek powiadomienie o tym fakcie wszystkie podmioty legitymowane w sprawie rozstrzygniętej postanowieniem wydanym przez ten organ. Z akt sprawy nie wynika, aby wskazane wyżej podmioty zostały zawiadomienie o fakcie wniesienia zażalenia. Pomioty te nie brały także udziału w postępowaniu przed organem odwoławczym. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2020r. zostało doręczone jedynie skarżącemu oraz N. B.. Pozostałe osoby i jednostki zostały przez organ odwoławczy pominięte, mimo że miały prawo brać udział w postępowaniu zażaleniowym i pomimo, że – zgodnie z art. 109 w zw. z art. 126 k.p.a. - powinno im być także doręczone postanowienie z dnia [...] czerwca 2020 r. Takie zachowanie pozbawiło zainteresowane podmioty udziału w postępowaniu bez ich winy, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 126 k.p.a. Z uwagi na charakter naruszenia prawa przez organ, przedwczesne byłoby odnoszenie się co do zasadności zarzutów sformułowanych w skardze. Ponownie rozpatrując sprawę organ usunie stwierdzone uchybienia i zapewni wszystkim podmiotom udział w postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. U Z A S A D N I E N I E