I SA/Wa 1335/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Jolanta Dargas Protokolant referent stażysta Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę UZASADNIENIE Decyzją z [...] maja 2019r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/SKO) działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2015r., poz. 1659.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018r., poz. 2096, dalej jako kpa) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...].04.2019r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania A.G. (dalej jako skarżący) świadczenia pielęgnacyjnego na matkę H. G.. W uzasadnieniu organ wskazał, że matka skarżącego H. G. legitymuje się orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy KRUS z dnia [...].07.2016r. stwierdzającym jej trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji. Ww pozostaje w związku małżeńskim, a małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ ustalił także, że matka skarżącego mieszka z innym swoim synem i jego rodziną. Wskazał ostatecznie na treść art. 17 i 17b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r., poz. 1952, dalej jako ustawa) i przywołał wyrok NSA z dnia 16.01.2015r. sygn. akt I OSK 1545/13. Wskazano w nim, że przesłanka negatywna ujęta w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy odnosząca się do krewnych osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności, którzy ubiegaliby się o świadczenie pielęgnacyjne (lub już je otrzymują) w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim ma w przekonaniu ustawodawcy uzasadnienie, bowiem zobowiązanym do opieki nad osobą tego wymagającą powinien być w pierwszej kolejności jej małżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym. W skardze skierowanej do tut. Sądu skarżący podniósł, że zamieszkujące z matką inne osoby zobowiązane do alimentacji nie są w stanie zapewnić jej opieki z uwagi na pracę zawodową i wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym oraz że jest on jedyną osobą mogącą sprawować tę opiekę, i że jako małżonek rolnika zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnym [...].04.2019r. Wyjaśnił także, że mąż matki nie może zapewnić jej opieki ze względu na podeszły wiek i własne choroby. Skarżący zarzucił SKO: - naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy poprzez pominięcie celu tej regulacji i przyjęcie, że okoliczność pozostawania jego matki H. G. w związku małżeńskim stanowi negatywną przesłankę do przyznania mu świadczenia, podczas gdy okoliczności sprawy wskazują, że jego ojciec z uwagi na liczne poważne choroby i wiek nie może tej opieki sprawować; - naruszenie art. 17 ustawy poprzez stworzenie nieznanego ustawie negatywnego kryterium w postaci możliwości dostarczenia przez pozostałych członków rodziny wnioskodawcy środków pieniężnych potrzebnych do zapewnienia odpowiedniej opieki przez inne osoby oraz stworzenie wymogu zamieszkiwania z osobą niepełnosprawną, - naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i przyjęcie, iż sam fakt pozostawania jego matki w związku małżeńskim skutkuje niemożnością przyznania prawa do ww świadczenia, - naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym niewyjaśnienie czy jego ojciec ze względu na wysoki stopień niepełnosprawności i podeszły wiek jest w stanie zapewnić codzienną opiekę nad niepełnosprawną żoną; - naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 7 i art. 8 kpa poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, nieuwzględnienie zasady załatwiania sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej poprzez brak jednoznacznego sprecyzowania przesłanek nieuwzględnienia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zarzutom skargi, nie można zarzucić organowi, iż niewłaściwie czy nierzetelnie ustalił stan faktyczny sprawy. Ów stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Organ przywołał wiążące przepisy i wyjaśnił dlaczego wydał odmowną decyzję. Zasadnie też organ przywołał dotyczący art. 17 ust. 1b ustawy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13. Prawidłowo przedstawił także i przytoczył wyrok NSA z dnia 10.11.2016r. sygn. akt I OSK 1512/16. Kwestia tam poruszana w sprawie nie budzi zresztą żadnych wątpliwości, gdyż SKO jednoznacznie podało, że skarżący spełnia konieczne do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego przesłanki art. 17 ust. 1 ustawy. Skarżący A. G. sprawuje opiekę nad matką legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, orzeczenie wydano na stałe, zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnym w związku z tą opieką, nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty i innych świadczeń wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy, spełnia również przesłanki określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Przeszkodę do uzyskania wnioskowanego świadczenia stanowi natomiast brak orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności małżonka osoby, nad którą skarżący sprawuje opiekę. Zgodnie bowiem z jednoznaczną treścią art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy - świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Matka skarżącego pozostaje w związku małżeńskim a skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających, jak wymaga tego ustawodawca, że małżonek spełnia ww kryteria. Wbrew zarzutom skargi ustawodawca nie dał organom administracji prawa do samodzielnego ustalania w ramach postępowania dowodowego "znacznego stopnia niepełnosprawności" małżonka osoby, nad którą sprawowana jest opieka czy też np. braku możliwości sprawowania opieki. Z ww przepisu jednoznacznie wynika, iż ustawodawca wymaga aby małżonek legitymował się "orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności" - a to - jest w odrębnych przepisach ściśle określone, tak jak i organy uprawnione do jego wydawania. De lege lata nie można zatem uznać za zasadne zarzutów skargi co do tego, że organ nie prowadził postępowania dowodowego na okoliczność obiektywnej możliwości bądź niemożliwości sprawowania opieki nad matką skarżącego przez jego ojca (a jej męża). Nie można zatem przyjąć, iż organ zaniechał wyjaśnienia istotnych dla wyniku sprawy okoliczności, a zatem że naruszył przywołane w skardze przepisy prawa procesowego. Wbrew zarzutom skargi, podstawą odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia nie była też okoliczność niezamieszkiwania skarżącego w tej samej miejscowości. Podstawa prawna zaskarżonej decyzji została wyartykułowana w jej uzasadnieniu, i na nią wskazuje zresztą sam skarżący w głównym zarzucie skargi. Odmowa, jak wynika z akt sprawy, została podyktowana brakiem orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności ojca skarżącego a zatem zaistnieniu negatywnej przesłanki określonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy. Wobec tego Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy prawa, a to skutkowało oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).