III OSK 2804/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku S.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego w sprawie ze skargi kasacyjnej S.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 września 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 513/22 w sprawie ze skargi S.S. na zarządzenie zastępcze Wojewody Podlaskiego z dnia 17 maja 2022 r. nr NK-II.4102.3.2022.AK w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego postanawia umorzyć postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. UZASADNIENIE Wojewoda Podlaski zarządzeniem zastępczym z dnia 17 maja 2022 r. nr NK-II.4102.3.2022.AK stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy [...] – S.S. z powodu naruszenia art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 559 ze zm., dalej w skrócie "u.s.g.") w zw. z art. 383 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1319 ze zm., dalej w skrócie "k.w."), tj. naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy, w której radny uzyskał mandat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 15 września 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 513/22 oddalił skargę S.S. na w/w zarządzenie zastępcze. S.S. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Jednocześnie wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wykonanie zarządzenia zastępczego spowoduje wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków – będzie stanowić przekreślenie zasady trwałości mandatu pochodzącego z wyborów bezpośrednich. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zarządzenia zastępczego należy uznać za bezprzedmiotowy. Stosownie do treści art. 98 ust. 5 u.s.g., rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi albo z dniem oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. Odpowiednie stosowanie tego przepisu do zarządzeń zastępczych przewiduje art. 98a ust. 3 u.s.g. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych, prawomocność zarządzenia zastępczego należy łączyć z jego wykonalnością. Oznacza to, że zarządzenie zastępcze wojewody staje się wykonalne dopiero z chwilą uzyskania prawomocności, czyli z momentem rozpoznania przez sąd administracyjny skargi wniesionej na to zarządzenie lub z momentem bezskutecznego upływu terminu do wniesienia skargi (por. np. postanowienia NSA z dnia 4 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2609/18 oraz z dnia 26 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 4686/21 i wymienione tam orzecznictwo). Powyższy pogląd w odniesieniu do zarządzeń zastępczych o stwierdzeniu wygaśnięciu mandatu radnego jest ponadto uzasadniony treścią art. 384 § 3 k.w., w którym stanowi się, że wygaśnięcie mandatu radnego, w przypadku, gdy o jego wygaśnięciu stwierdziła rada gminy, następuje z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na taką uchwałę. Istotne jest przy tym, że dotyczy to także takiej sytuacji, jaka występuje w rozpoznawanej sprawie, a więc wówczas, gdy powodem stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego jest naruszenie zakazu określonego w art. 24f ust. 1 u.s.g. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że zaskarżone zarządzenie zastępcze nie podlega wykonaniu aż do czasu uprawomocnienia się wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 15 września 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 513/22. W konsekwencji postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania tego zarządzenia jest bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), orzekł, jak w postanowieniu.