I FZ 481/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia V. sp. z o. o. w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 września 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 549/08 w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi V. sp. z o. o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 21 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2003 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 września 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 549/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu pozostawił bez rozpoznania wniosek V. sp. z o. o. w C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 21 lutego 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2003. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy spółka zawarła w skardze i, mimo przesłania jej przez Sąd formularza wniosku, w celu jego wypełnienia i złożenia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, nie przedłożyła wymaganego formularza. Skoro wniosek o przyznanie prawa pomocy został zgłoszony w formie nieodpowiadającej wymogom określonym w art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako "P.p.s.a."), wniosek taki, zgodnie z art. 257 P.p.s.a. należało pozostawić bez rozpoznania. Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że spółka nie przedłożyła wymaganego formularza wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych oraz wypisu z rejestru sądowego. Spółka wskazała, że kilkakrotnie przedkładała Sądowi oświadczenia majątkowe oraz inne potrzebne dokumenty, w tym wypis z rejestru sądowego. W dniu wydania przedmiotowego zarządzenia skarżąca spółka przesyłała także identyczne dokumenty do innych spraw prowadzonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu jedną przesyłką poleconą i dlatego dokumenty mogły zostać dołączone do innej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na ustawowy wymóg składania wniosków o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu według ustawowego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Prawidłowo również ocenił, iż niezłożenie takiego wniosku na urzędowym formularzu skutkuje pozostawieniem go bez rozpoznania (art. 257 P.p.s.a.). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż strona nie nadesłała wymaganego formularza. Jednakże zwrócić należy uwagę na to, że z zażalenia zdaje się wynikać, iż strona żądany formularz nadesłała w jednej przesyłce poleconej z dokumentami przeznaczonymi do innych spraw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na aprobatę brak wskazania przez stronę na datę nadania przedmiotowej przesyłki (powołania się na "datę wydania przedmiotowego zarządzenia" nie sposób uznać za wystarczające, gdyż zarządzenie o przesłaniu stronie formularza wydano dnia 8 maja 2008 r., zostało ono wykonane 3 czerwca 2008 r., a strona otrzymała wezwanie 13 czerwca 2008 r., co sugeruje, iż strona nie mogła tego wezwania wykonać w dniu wydania zarządzenia), bądź też na sygnatury innych spraw, do których, z racji jednoczesnego przesłania dokumentacji, mógł omyłkowo zostać dołączony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy złożony w niniejszej sprawie. Wskazać również można, iż strona nie powołała powyższej okoliczności w sprzeciwie (stwierdziła jedynie, iż wykonała zarządzenie), stąd też nie mógł jej wziąć pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając zaskarżone postanowienie. Nie jest też jednoznaczne w kontekście argumentacji strony podnoszenie faktu "kilkukrotnego" przesyłania żądanej dokumentacji, w tym wypisu z rejestru sądowego, który został do akt przedmiotowej sprawy złożony w maju 2008 r., co nie stanowiło okoliczności spornej. Powoływanie się na identyczność dokumentów składanych do różnych spraw sugeruje, iż w ocenie strony zbędne było ponowne nadsyłanie tychże dokumentów (w sprawie - urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy). W świetle przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zwłaszcza art. 252 § 2 i art. 257, jest to stanowisko błędne. Mimo wskazanych wad zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż dla zapewnienia pełnej realizacji wynikającej z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP zasady prawa do sądu konieczne jest zbadanie, czy nie nastąpiło omyłkowe dołączenie urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w niniejszej sprawie do akt innej sprawy strony prowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Potwierdzenie bądź zanegowanie twierdzenia strony w tym zakresie jest bowiem konieczne dla przesądzenia, czy przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy należało rozpoznać merytorycznie, czy też słuszne było pozostawienie tego wniosku bez rozpoznania. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.