II SA/Wr 868/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku Gminy Kąty Wrocławskie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w sprawie ze skargi Gminy Kąty Wrocławskie na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 31 października 2022 r., nr NK-N.4131.49.18.2022.RB w przedmiocie stwierdzenia nieważności w części uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Kąty Wrocławskie postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. UZASADNIENIE W skardze na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 31 października 2022 r., nr NK-N.4131.49.18.2022.RB w przedmiocie stwierdzenia nieważności w części uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Kąty Wrocławskie, Gmina Kąty Wrocławskie (dalej: skarżąca, strona skarżąca) wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Wniosek ten nie został uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozpatrując wniosek strony w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd związany jest przesłankami ustawowymi, którymi są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te mogą zaistnieć łącznie lub oddzielnie. Omawiany przepis nie nakłada przy tym na stronę obowiązku udowodnienia wyżej wskazanych przesłanek. Wnioskodawca musi jednakże uprawdopodobnić ich zaistnienie. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06; postanowienie NSA z 8 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OZ 752/14 – publ. CBOSA). W myśl art. 92 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40; dalej jako: u.s.g.) stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Natomiast stosownie do treści art. 98 ust. 5 u.s.g. rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. W rezultacie należy zgodzić się ze stwierdzeniem, że rozstrzygnięcie nadzorcze wywołuje trwałe skutki prawne w postaci wyeliminowania z obrotu wadliwego aktu organu samorządowego z mocą wsteczną (od dnia wydania), dopiero z momentem, kiedy stało się ono prawomocne w wyniku upływu terminu do jego zaskarżenia bądź oddalenia lub odrzucenia skargi na to rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny (por. postanowienie NSA z 29 lipca 2015 r., sygn. akt I OZ 860/15, publ. CBOSA). Zatem dopiero wtedy, gdy rozstrzygnięcie nadzorcze będzie prawomocne, staje się co do zasady wykonalne poprzez usunięcie zakwestionowanej uchwały lub zarządzenia. Jednocześnie upada wstrzymanie wykonalności, podobnie jak w sytuacji prawomocnego wyeliminowania rozstrzygnięcia nadzorczego. W związku z powyższym wstrzymanie wykonalności zarządzenia organu gminy objętego rozstrzygnięciem nadzorczym trwa do daty prawomocności rozstrzygnięcia nadzorczego albo prawomocnego jego wyeliminowania z obrotu prawnego i jest to zasada ustawowa, która nie podlega modyfikacji (por. postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Go 205/18, publ. CBOSA). W rezultacie Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, skoro uwzględnienie tego żądania i wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia nadzorczego niweczyłoby skutki rozwiązania przyjętego w przepisie art. 92 ust. 1 u.s.g., mającego charakter regulacji bezwzględnie obowiązującej. Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.