II SAB/Lu 115/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz Sędzia WSA Grzegorz Grymuza po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi S. S. O. W. P. z siedzibą w W. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2019 r. I. zobowiązuje Wójta Gminy do załatwienia wniosku S. S. O. W. P. z siedzibą w W. o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] kwietnia 2019 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się wyroku; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy na rzecz S. S. O. W. P. z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE W dniu 18 sierpnia 2020 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wójta Gminy w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 25 kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. W treści skargi skarżące Stowarzyszenie zarzuciło organowi, że wskutek swojej bezczynności dopuścił się w przedmiotowej sprawie naruszenia: - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim gwarantuje prawo do uzyskiwania informacji o działalności osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, poprzez nieudostępnienie informacji objętych zakresem konstytucyjnego prawa, wskutek braku odpowiedzi na złożony wniosek; - art. 13 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm., dalej jako "u.d.i.p."), w zakresie, w jakim zobowiązuje organ do udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia jego złożenia, poprzez brak udzielenia odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie. Skarżące Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie, że doszło do bezczynności z rażącym naruszeniem prawa oraz o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z dnia 25 kwietnia 2019 r. i zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyjaśniło, że w dniu 25 kwietnia 2019 r. zwróciło się do Wójta Gminy z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej gminnych mediów społecznościowych. Wniosek został sformułowany następująco: "Na podstawie art. 61 ust. 1 i Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 ustawy dostępie do informacji publicznej, Stowarzyszenie [...] wnosi o udostępnienie następujących informacji publicznych: CZ. 1 - FACEBOOK 1. Czy gmina prowadzi swój profil na Facebooku? 2. Jeśli tak, to czy na stronie internetowej gminy znajduje się link do Facebooka? 3. Jeśli gmina prowadzi profil na Facebooku, to czy w regulaminie lub innym dokumencie uregulowano zasady blokowania komentarzy i użytkowników Facebooka? 4. Jeśli Facebook gminy posiada określoną politykę blokowania komentarzy i użytkowników, prosimy o przesłanie linków, do miejsca, gdzie jest ona opisana. 5. Jeżeli gmina prowadzi Facebooka, ile osób jest obecnie (na dzień odpowiadania na wniosek) zablokowanych na oficjalnym profilu gminy w tym serwisie? 6. Czy profile Facebook gminy prowadzą pracownicy urzędu czy zewnętrzna osoba/podmiot zewnętrzny? 7. Jeśli profil prowadzą pracownicy urzędu, prosimy o wskazanie stanowisk, na których są zatrudnieni. CZĘŚĆ 2 - TWITTER 1. Czy gmina prowadzi swój profil na Twitterze? 2. Jeśli tak, to czy na stronie internetowej gminy znajduje się link do Twittera? 3. Jeśli gmina prowadzi Twittera, to czy w regulaminie lub innym dokumencie uregulowano zasady blokowania komentarzy i użytkowników Twittera? 4. Jeśli Twitter gminy posiada określoną politykę blokowania komentarzy i użytkowników, prosimy o przesłanie linków, do miejsca, gdzie jest ona opisana. 5. Jeżeli gmina prowadzi Twittera, ile osób jest obecnie (na dzień odpowiadania na wniosek) zablokowanych na oficjalnym profilu gminy w tym serwisie? 6. Czy profil Twitter gminy prowadzą pracownicy urzędu czy zewnętrzna osoba/podmiot zewnętrzny? 7. Jeśli profil prowadzą pracownicy urzędu, prosimy o wskazanie stanowisk, na których są zatrudnieni. CZĘŚĆ III - FORUM Czy urząd gminy prowadzi forum dla mieszkańców lub grupę w serwisie społecznościowym? CZĘŚĆ IV - OFICJALNY PROFIL W/B/P 1. Jeśli istnieje oficjalny profil wójta/burmistrza/prezydenta na Facebooku, Twitterze lub Wykopie, czy w którymkolwiek przypadku prowadzą go osoby opłacane z budżetu gminy? (chodzi zarówno o sytuację, gdy są to pracownicy gminy, jak też gdy są to zewnętrzne podmioty zatrudnione przez gminę)? 2. Jeśli któryś profil w mediach społecznościowych jest/był w 2018 roku opłacany z budżetu gminy, prosimy o link do profilu." Stowarzyszenie wskazało, że na podstawie art. 14 ust. 1 u.d.i.p. wnosi o przesłanie żądanych informacji na wskazany adres e-mail, jednak do dnia wniesienia skargi nie otrzymało od organu żadnej odpowiedzi. Zdaniem Stowarzyszenia, Wójt Gminy jako organ wykonawczy gminy, a więc organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Nie ulega także wątpliwości, że sporne informacje stanowią informację publiczną, gdyż posiadają one walor informacji o działalności organu władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Przedmiot złożonego wniosku dotyczy bowiem prowadzenia oficjalnych (urzędowych) kont użytkowników w mediach społecznościowych. Profile te służą jako narzędzie przy wykonywaniu zadań publicznych oraz do kontaktu z mieszkańcami. Informacja o tym, kto, w imieniu organu, ma dostęp do tych profili, kto nimi zarządza oraz moderuje, stanowi informację publiczną. Należy więc przyjąć, że profile te zawierają komunikaty urzędowe, nawet jeżeli nie mogą służyć do prowadzenia postępowań w sprawach indywidualnych. Jednocześnie profile te prowadzone mogą być przez pracowników urzędu, w ramach ich obowiązków służbowych, w związku z czym na ten cel przeznacza się środki publiczne. Uzasadniając wniosek o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, strona skarżąca podkreśliła, że organ pozostaje w niniejszej sprawie w bezczynności już od ponad roku. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że do urzędu Gminy U. nie wpłynął sporny wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zasady i tryb udzielania informacji publicznej określa powoływana wyżej ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ("u.d.i.p."). Z ustawy tej wynika, że udostępnieniu podlega wyłącznie informacja będąca "informacją publiczną" i tylko przez podmioty, na których ciąży obowiązek udostępnienia takiej informacji. W świetle art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Niewątpliwie takimi informacjami są informacje objęte wnioskiem skarżącego Stowarzyszenia z 25 kwietnia 2091r., gdyż dotyczą działalności organu władzy publicznej, tj. wójta gminy, w zakresie komunikacji i wymiany informacji z mieszkańcami gminy. Nie budzi też wątpliwości, że wójt gminy, jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej - art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W świetle powyższego Wójt Gminy miał obowiązek udostępnić skarżącemu Stowarzyszeniu sporne informacje w terminie 14 dni, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (bądź w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące, jeżeli informacja nie mogła być udostępniona w terminie 14 dni - art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że nie otrzymał spornego wniosku. W celu wyjaśnienia tej okoliczności, Sąd zwrócił się do strony skarżącej o przedłożenie dowodu doręczenia organowi wniosku z 25 kwietnia 2019r. (k.120). W odpowiedzi Stowarzyszenie przesłało drogą elektroniczną pismo wraz z dowodem doręczenia organowi spornego wniosku i potwierdzeniem, na jaki adres elektronicznej skrzynki pocztowej wniosek został wysłany (k.126, 136, 140). Z dokumentów tych wynika, że wniosek został przesłany z adresu poczty elektronicznej Stowarzyszenia, obsługiwanej przez podmiot zajmujący się profesjonalnym dostarczaniem poczty elektronicznej – EmailLabs na adres poczty elektronicznej Urzędu Gminy U. – "[...]" w dniu 25 kwietnia 2019 r. o godz. 19:49, zaś na potwierdzeniu doręczenia wniosku widnieje status doręczenia - "ok". Zgodnie z powszechnie dostępnymi informacjami na stronie internetowej tego podmiotu oznacza to, że email został doręczony organowi (zob.https://emaillabs.io/dobre-praktyki/czy-wiesz-co-oznacza-status-twojej-wiadomosci/). Nie ulega zatem wątpliwości, że wbrew stanowisku organu zawartemu w odpowiedzi na skargę, wniosek Stowarzyszenia z 25 kwietnia 2019 r. został przesłany organowi w tej dacie na oficjalny adres poczty elektronicznej. Należy podkreślić, że przesłanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej na adres organu pocztą elektroniczną (e-mail) jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej na piśmie (zob. postanowienie NSA z 18 listopada 2015 r., I OSK 2897/15). Podanie przez organ do powszechnej wiadomości adresu poczty elektronicznej należy w związku z tym traktować jako zobowiązanie, że wiadomości wysłane na ten adres będą odbierane. Do obowiązków organu administracji publicznej, jak też innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (por. postanowienie NSA z 10 września 2015 r., I OSK 1968/15). Jednostka ma bowiem prawo działać w zaufaniu do podmiotu podającego publicznie adres i oczekiwać, że skoro podany zostaje do publicznej wiadomości adres poczty elektronicznej, to kierowana na ten adres poczta będzie odbierana. Odmienne zapatrywanie czyniłoby w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej iluzorycznym (por. postanowienie NSA z 10 września 2015 r., I OSK 1968/15). Skoro więc nie budzi wątpliwości, że skarżące Stowarzyszenie przesłało sporny wniosek na adres poczty elektronicznej podanej przez Wójta Gminy do publicznej wiadomości jako adres do korespondencji, to wiadomość zawierająca wniosek dotarła do adresata w dacie jej wysłania. W tym stanie faktycznym zasadnie zarzuca skarżące Stowarzyszenie, że przez ponad rok organ pozostawał w bezczynności, należało zatem stwierdzić jego bezczynność i zobowiązać organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się wyroku. Stosownie bowiem do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz.2325), dalej jako "p.p.s.a." - sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd stwierdził jednocześnie, że ze względu na znaczny upływ czasu od dnia złożenia wniosku, tj. prawie półtora roku, bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 13 ust.1 u.d.i.p., wymagającego udzielnie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14-dniowym. Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji; rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a.