I OZ 533/22

SENTENCJA Dnia 18 listopada 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. Ko. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 555/19 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 listopada 2019 r. w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 20 maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku opiekuńczego postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 21 czerwca 2022 r. (sygn. akt II SA/Bd 555/19), po rozpoznaniu wniosku W.K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 26 listopada 2019 r. w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 20 maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku opiekuńczego, odmówił przywrócenia terminu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 26 listopada 2019 r. oddalił skargę W.K. na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 20 maja 2019 r. W dniu 6 kwietnia 2022 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o sporządzenie przedmiotowego wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że brak specjalistycznej wiedzy prawniczej był przyczyną nie złożenia w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podkreślił, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ustała w dniu 31 marca 2022 r. W tym dniu skarżący skorzystał z nieodpłatnej pomocy prawnej w Punkcie Pomocy Prawnej w [...] nad [...], który dopiero po pandemii COVID-19 zaczął działać stacjonarnie. Podczas porady prawnej dowiedział się, że warunkiem skutecznego zaskarżenia wyroku jest wcześniejsze wystąpienie z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd I instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił fundamentalnej przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku. Jak wyjaśnił bowiem Sąd, skarżący brał udział w rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. i był obecny na ogłoszeniu wyroku – został wówczas pouczony o sposobie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku oraz o skutkach procesowych niezłożenia takiego wniosku (protokół rozprawy – k. 27-28 akt sąd.). Ponadto wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wniesiony został w dniu 6 kwietnia 2022 r., a więc po upływie ponad 2 lat od uchybionego terminu, z powołaniem się wyłącznie na nieznajomość przepisów przez skarżącego, przy czym o poradę prawną do profesjonalisty skarżący zwrócił się dopiero w marcu 2022 r. Przytoczone okoliczności wskazują zatem, w ocenie Sadu, na brak należytej staranności działania skarżącego (do uchybienia terminu doszło z winy skarżącego) i jednocześnie wykluczają uznanie, że w sprawie zaistniał wyjątkowy przypadek w rozumieniu art. 87 § 5 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł W. K. i, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu zakwestionował zaś przyjęte przez Sąd I instancji stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Ponadto zgodnie z treścią art. 87 § 5 p.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu natomiast zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. np. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OZ 352/10 oraz z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 581/08). W świetle powyższego za słuszne należy uznać przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do uwzględnienia wniosku strony. Bezsporne bowiem jest, ze skarżący brał udział w rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. i był obecny na ogłoszeniu wyroku. Został wówczas pouczony o sposobie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku oraz o skutkach procesowych niezłożenia takiego wniosku. Z treści protokołu rozprawy wynika zaś, że pouczcie to było formułowane w sposób jasny i czytelny - nawet dla osoby nieposiadającej wiedzy prawniczej. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że nie znał treść pouczenia. Przyjedzie w tym miejscu jedynie powtórzyć za Sądem I instancji, że dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa nie stanowią podstawy do uznania, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Skarżący nie powołał natomiast żadnych innych nadzwyczajnych okoliczności, które wskazywałyby, że w sprawie zaistniał wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.