I OZ 1197/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2599/11 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2599/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił D. W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 maja 2012 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 16 maja 2012 r. została oddalona skarga D. W. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W dniu 21 września 2013 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. W uzasadnieniu wskazał, iż w październiku 2011 r. udzielił pełnomocnictwa adwokatowi M. J. do prowadzenia przedmiotowej sprawy. Skarżący wskazał także, że ustanowiony pełnomocnik unikał z nim kontaktu. Wyjaśnił, iż był przekonany, że pełnomocnik czuwa nad jego sprawą zgodnie z przyjętym zobowiązaniem. Dodał, że fakt niezłożenia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku w wymaganym przez przepisy prawa terminie nie wynika z jego winy tylko z faktu niepoinformowania go przez pełnomocnika o tym, że w niniejszej sprawie zapadł wyrok oraz o tym jaka była jego treść. Dalej skarżący zaznaczył, że nie otrzymał żadnego zawiadomienia z Sądu o tym, że w jego sprawie został wyznaczony termin rozprawy. Podał, że o wyroku dowiedział się dopiero w dniu 16 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku powołał się na art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i stwierdził, że skarżący nie wykazał okoliczności, uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu. Sąd I instancji podkreślił, że strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Powierzając prowadzenie swoich spraw pełnomocnikowi, strona winna liczyć się z tym, iż wszelkie jego działania, jak również jego zaniechania w podejmowaniu określonych czynności procesowych, będą odnosić skutek prawny wobec mocodawcy. Dlatego też uchybienie pełnomocnika, co do terminu wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku obciąża również skarżącego. Tym samym, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł D. W., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: 1) naruszenie art. 87 § 2 P.p.s.a. poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego w zakresie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu skutkujące wobec skarżącego ograniczeniem realizacji konstytucyjnego prawa strony do sądu; 2) naruszenie dyspozycji art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia bez dokonania wyczerpujących ustaleń faktycznych, czego wyrazem było nie przesłuchanie K. W. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że skarżący wykazał, że podjął działania mające na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik zachował się nierzetelnie i nieprofesjonalnie a nadto jego postępowanie było sprzeczne z zasadami etyki zawodu. W odpowiedzi na zażalenie Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jego oddalenie, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie podlegało uwzględnieniu, jednakże z innych przyczyn niż w nim wskazanych. Problematyka przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej została uregulowana przez ustawodawcę w art. 86 - 89 P.p.s.a. Z przepisów tych wynika, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.). Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne, tylko w przypadkach wyjątkowych (art. 87 § 5 P.p.s.a.). Przy czym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 P.p.s.a.). W tej sytuacji wymagała zbadania w pierwszej kolejności kwestia dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia. Kwestia ta należy do warunków dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, a nie do przesłanek merytorycznych, a więc do warunków zasadności wniosku. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia powoduje bowiem, że wniosek taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny na podstawie art. 88 P.p.s.a., a nie oddaleniu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1258/08 oraz z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OZ 580/10). Przenosząc powyższe rozważania na okoliczności rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że wyrok oddalający skargę D. W. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] września 2011 r. został ogłoszony w dniu 16 maja 2012 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący złożył w dniu 21 września 2013 r. Tymczasem Sąd I instancji rozstrzygał, co do istoty sprawy, w oparciu o materialną przesłankę braku winy strony w uchybieniu terminu, a nie pod kątem istnienia, bądź nieistnienia wyjątkowych okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, na podstawie art. 87 § 5 P.p.s.a. Dopiero po wyjaśnieniu, czy zachodziły przesłanki dla uwzględnienia wniosku o przywrócenia terminu złożonego ponad rok od upływu uchybionego terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie mógł taki wniosek rozpoznać merytorycznie. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.