I SA/Rz 520/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Asesor WSA Jacek Boratyn /spr./, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi T.M. na informację Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia [...] sierpnia 2020 r. [...] o nieuwzględnieniu protestu od negatywnej oceny projektu "Podkarpackie kwalifikacje cyfrowe" 1) stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy do ponownego rozpatrzenia, 2) zasądza od Wojewódzkiego Urzędu Pracy na rzecz skarżącego T.M. kwotę 200 zł (dwieście) z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Wojewódzki Urząd Pracy (Instytucja Zarządzająca), po rozpatrzeniu protestu TM - zwanego dalej wnioskodawcą lub skarżącym, od negatywnej oceny jego wniosku (nr {...}o dofinansowanie projektu pt. "Podkarpackie kwalifikacje cyfrowe", złożonego w ramach konkursu nr{...}, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 9.3 - Podnoszenie kompetencji osób dorosłych w obszarze TIK i języków obcych), nie uwzględnił protestu. W stanie faktycznym sprawy wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o dofinansowanie jego projektu pt.: "Podkarpackie kwalifikacje cyfrowe", złożonego w ramach konkursu nr {...} Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 9.3 - Podnoszenie kompetencji osób dorosłych w obszarze TIK i języków obcych, nie uwzględnił protestu. Jak wynika z opisu projektu jego celem było uzyskanie kwalifikacji cyfrowych na poziomie podstawowym, średnio zaawansowanym lub zaawansowanym, przez 270 dorosłych osób (spośród 360 uczestników projektu w wieku 25 i więcej lat) zamieszkujących, uczących się bądź pracujących na terenie województwa podkarpackiego, z własnej inicjatywy zgłaszających chęć doskonalenia kompetencji i umiejętności do 30 czerwca 2020 r. W projekcie, zgodnie z jego opisem, udział miało wziąć: 80 osób o niskich kwalifikacjach, 50 osób w wieku powyżej 50 roku życia, 14 osób z niepełnosprawnością, 90 osób zamieszkujących średnie miasta, tracące funkcje gospodarcze. Szkolenia miały się zakończyć uzyskaniem certyfikatu. Wojewódzki Urząd Pracy, dokonując oceny projektu złożonego przez skarżącego przyznał mu 47 punktów, wobec czego uznał, iż spełnił on kryteria oceny wyboru projektów. Jednoczenie jednak zaznaczył, że kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach konkursu, nie pozwala na przyznanie go jego projektowi. Wobec tego projekt skarżącego otrzymał ocenę negatywną, o której mowa w art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm., zwanej dalej: ustawą o polityce spójności). O dokonanej negatywnej ocenie projektu wnioskodawcę poinformowano pismem z {...} maja 2020 r., nr{...}., zaznaczając jednocześnie, że jego dofinansowanie będzie możliwe w sytuacji zaistnienia jednej z przesłanek przewidzianych w Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020, podrozdział 6.6 pkt 7. Do informacji załączono kopię kart oceny formalno-merytorycznej wniosku skarżącego o dofinansowanie. Protest od oceny swojego projektu złożył wnioskodawca, zarzucając jej: * niekierowaniem się brzmieniem kryteriów, lecz dokonywanie oceny w sposób dowolny, * stawianie mu wymagań niewynikających z kryteriów oceny, ani dokumentacji konkursowej, * wybiórczą lekturę wniosku o dofinansowanie, * brak przejrzystego wykazania przez pierwszego z oceniających za co i ile punktów zostało odjętych, za konkretne uchybienia, w ramach poszczególnych kryteriów (abstrahując od ich zasadności), co powoduje, że ocena nie podlega kontroli i jest nieweryfikowalna. Instytucja Zarządzająca po rozpatrzeniu protestu wnioskodawcy, odmówiła jego uwzględnienia, o czym poinformowała skarżącego pismem z {...} sierpnia 2020 r., nr{...}, do którego załączyła kartę rozstrzygnięcia protestu. W ramach oceny projektu pod kątem poszczególnych kryteriów, oceny zaprezentowane przez członków Komitetu Oceny Projektów (dalej KOP) i rozstrzygającego protest przedstawiają się w opisany poniżej sposób. I.Kryterium merytoryczne - zgodność projektu z właściwym celem szczegółowym/ celami szczegółowymi RPO WP 2014-2020, w tym planowane do osiągnięcia rezultaty (adekwatność doboru, założona wartość docelowa oraz rzetelność sposobu pomiaru): a) trafność doboru celu głównego projektu i ocena jego wpływu na osiągnięcie celu szczegółowego RPO WP 2014-2020, b) adekwatność doboru wskaźników realizacji właściwego celu szczegółowego RPO WP 2014-2020, założona wartość docelowa wskaźników oraz rzetelność sposobu ich pomiaru. W ramach tego kryterium oceniający przyznali skarżącemu 7 punktów (odpowiednio: 6 i 8 w ramach ocen jednostkowych), na 10 możliwych, zaś po rozstrzygnięciu protestu liczbę punktów zwiększono do 8 na 10 możliwych. W odniesieniu do kryterium I a (trafność doboru celu głównego projektu i ocena jego wpływu na osiągnięcie celu szczegółowego RPO WP 2014-2020) pierwszy z oceniających przyznał 2 pkt na 3 możliwe, drugi zaś 3 pkt. Po rozpatrzeniu protestu do oceny pierwszego z oceniających dodano 1 pkt. W efekcie więc, w ramach tego kryterium szczegółowego projekt skarżącego ostatecznie uzyskał maksymalną liczbę punktów. W zakresie kryterium I b (adekwatność doboru wskaźników realizacji właściwego celu szczegółowego) pierwszy z oceniających przyznał skarżącemu 4 pkt, drugi natomiast 5 pkt, na 7 możliwych. Pierwszy z oceniających wytknął projektowi: * wskazanie jako źródło danych do pomiaru rezultatu listy obecności na kursie, która nie jest dokumentem potwierdzającym kwalifikacje, * brak określenia rodzaju uzyskanych certyfikatów, * brak doprecyzowania wskaźników pomiaru (1 - przynależność do grupy wiekowej, 2 - posiadane wykształcenie, 3 - liczba osób w wieku 25 lat i więcej , 10-lista osób zamieszkująca średnie miasta) gdyż badanie w ramach tych wskaźników ma się odbywać na etapie rekrutacji do projektu, ale objęcie wsparciem następuje w dniu rozpoczęcia pierwszej formy wsparcia, dlatego też czas pomiaru wskaźników winien być doprecyzowany; przy tym nie określono źródeł danych do pomiaru poszczególnych wskaźników, które potwierdzałyby objęcie uczestników pierwszą formą wsparcia -szkoleniami, np. w formie listy obecności na zajęciach, * w przypadku wskaźników nr 9 produktu i nr 5 rezultatu ich brzmienie nie jest zgodne z wymogami Regulaminu konkursu - tu nie doprecyzowano dokumentów potwierdzających przynależność do danej, wyodrębnionej grupy (dotyczy osób samotnie wychowujących dzieci lub posiadających Kartę Dużej Rodziny). Rozpatrujący protest zgodził się z oceniającym, że wskaźniki rezultatu dotyczą oczekiwanych efektów wsparcia, co oznacza uzyskanie certyfikatu, tak więc tylko na tej podstawie można mierzyć realizację wskaźnika rezultatu. W zakresie niewskazania certyfikatów rozpoznający protest podkreślił, że zapisy instrukcji wypełniania wniosków wskazuje prawidłowy sposób wypełniania przedmiotowego kryterium. Jeżeli chodzi o brak źródeł do pomiaru wskaźników 1,2,3,4 rozstrzygający protest podtrzymał uwagi oceniającego, że zapisy w tym zakresie winny być precyzyjne. Wnioskodawca powołuje się na zapisy dotyczące sposobu i częstotliwości pomiaru, nie odnosząc się do źródła danych/ Drugi z oceniających wytknął skarżącemu w ramach kryterium I b brak wskazania dokumentu do weryfikacji niskich kwalifikacji oraz wieku i miejsca zamieszkania oraz niezgodność brzmienia wskaźnika obligatoryjnego z zapisami regulaminu. W tym aspekcie rozpatrujący protest uznał za zasadny zarzut skarżącego, że charakterystyki poszczególnych osób weryfikowane są na etapie rekrutacji. W związku z tym przyznał skarżącemu 1 pkt. II. Kryterium merytoryczne - zasadność realizacji projektu w kontekście problemów grupy docelowej, które ma rozwiązać lub złagodzić jego realizacja: a) zasadność obejmowania grupy docelowej wsparciem, ocena faktycznych problemów i barier, na które napotyka grupa docelowa projektu, a) adekwatność zaplanowanej akcji rekrutacyjnej b) trwałość i wpływ rezultatów projektu. W ramach tego kryterium pierwotnie projekt skarżącego uzyskał 6 pkt (obaj oceniający przyznali po 6 pkt) na 10 możliwych. W wyniku rozpatrzenia protestu projekt ostatecznie otrzymał 7 pkt. Pierwszy oceniający przyznał w ramach oceny wskazanej w pkt a 3 na 5 pkt, a w pkt b 2 na 3 pkt, a c 1 na 2 pkt. W zakresie pkt a odjęto 2 pkt za brak spójności zapisów dotyczących badania własnego (pkt3. 2.1 wniosku), gdzie zapisano, iż badaniem objęto 260 osób, po czym w pkt 3.2 wniosku wskazano 100 osób. Oprócz tego w opisie grupy docelowej podano wsparcie osób z luką kompetencyjną, w zakresie języków obcych, tymczasem projekt nie przewiduje wsparcia w tym zakresie. W odniesieniu do pkt b wytknięto brak preferencji dla kobiet i osób zamieszkujących miasta wskazane we wskaźniku pod pozycja nr 10. Stwierdzono też, że wątpliwości budzi premiowanie rodziców samotnie wychowujących dzieci w kontekście limitu 40 % GD, określonego we wskaźniku. W przypadku punktu c wytknięto niewskazania certyfikatów, jakie kursanci mają uzyskać. Drugi z oceniających w zakresie kryterium II a wytknął, że skarżący w swoim wniosku powołał się na dwa badania własne badania w tym zakresie, wskazując się na brak ogólnodostępnych danych. Oceniający się z tym nie zgodził, wskazując na istnienie tego rodzaju danych (np. Program rozwoju edukacji w województwie podkarpackim). W tym kontekście wskazał na błędnie przyjęte kryteria grupy docelowej, powołując się na lukę kompetencyjną w zakresie języków obcych. W zakresie pkt b przyznał skarżącemu 2 na 3 pkt, z uwagi na niewskazanie preferencji dla grup osób, których sytuację wskazano jako trudną. W pkt c przyznał skarżącemu maksymalna liczbę punktów. W zakresie naruszeń odnośnie pkt a rozpatrujący protest uznał za zasadne zarzuty skarżącego, w świetle których stwierdzenia odnośnie oczywistej omyłki dotyczącej nauki języka obcego i za to do ocen dodano po 1 pkt. W zakresie trwałości rezultatów projektu rozpatrujący protest uznali za zasadne stanowiska oceniających, że wnioskodawca był zobligowany do określenia rodzaju certyfikatów jaski uzyskają kursanci. Poza tym wnioskodawca zidentyfikował bariery równościowe, istniejące z uwagi na płeć, wobec tego w opisie trwałości winien odnieść się do tej kwestii. III. Kryterium merytoryczne - trafność doboru instrumentów realizacji projektu w kontekście wskazanych problemów grupy docelowej oraz zaplanowanych do osiągnięcia rezultatów projektu. W zakresie tego kryterium oceniający przyznali projektowi odpowiednio 8 i 6 pkt. (projekt więc otrzymał 7 pkt). Po rozpatrzeniu protestu, dodano skarżącemu 1 pkt, do oceny pierwszego z oceniających, w efekcie czego w ramach tego kryterium projekt ostatecznie otrzymał 8 na 10 pkt. W tym wypadku oceniający nr 1 wytknął, że wnioskodawca nie określił liczby godzin dziennych zajęć, dla zapewnienia ich efektywności. Nie powinny one przekroczyć liczby 4 godzin. Zarzucił ponadto, że nie zróżnicowano liczby godzin z uwagi na poszczególne poziomy zaawansowania, nie opisano także różnic pomiędzy tym zajęciami, a harmonogram zajęć nie określa zakresu realizacji szkoleń oraz egzaminów, co nie pozwala zweryfikować rozplanowanego w czasie poszczególnych zadań projektu. Drugi z oceniających również wytknął niewłaściwy dobór dziennej liczby godzin, w ramach których zajęcia miałyby być realizowane. Dodatkowo zarzucił jednak brak podania informacji o metodach i formach pracy na zajęciach, jak również wskazania kto i gdzie ma przeprowadzić egzamin, tj. czy będzie to lider czy partner oraz czy podmioty te posiadają uprawnienia do przeprowadzenia egzaminu. W zakresie tego kryterium rozpatrujący protest uznał za zasadne stanowisko oceniających, że zaplanowanie zajęć realizowanych w ramach kursów w systemie zjazdów, obejmujących po 8 godzin zajęć, świadczy o tym, iż skarżący nie dostosował wymiaru szkolenia do możliwości przyswajania wiedzy przez użytkowników, zważywszy na to, że są to osoby o niskich kwalifikacjach, posiadające zidentyfikowana barierę poznawczą. Nie uznano za zasadne wyjaśnień skarżącego, iż terminy zajęć będą uzgadniane z kursantami i będą się odbywać zarówno w tygodniu, jak i na weekendach. Zapisy co do rozkładu zajęć muszą być bowiem jasne. Z tego właśnie względu odjęto 1 punkt. W tym aspekcie za zasadne uznano także uwagi oceniających, dotyczące niewskazania podmiotów certyfikujących czy też miejsca przeprowadzenia egzaminów. Tymczasem całościowy opis zadań winien być tak przedstawiony, aby można było ocenić jego efektywność. Projekt skarżącego tego warunku nie spełnia IV. Kryterium merytoryczne - adekwatność potencjału i doświadczenia wnioskodawcy i ewentualnych partnerów do skali i zakresu zaplanowanych w projekcie działań, w tym również potencjału do zarządzania projektem oraz doświadczenia wnioskodawcy i ewentualnych partnerów w realizacji przedsięwzięć: w obszarze merytorycznym, w którym udzielane będzie wsparcie przewidziane w ramach projektu, na rzecz grupy docelowej, do której skierowany będzie projekt, a także na określonym terytorium, którego będzie dotyczyć realizacja projektu. W ramach tego kryterium oceniający przyznali projektowi skarżącego odpowiednio 8 i 6 pkt 2. Po rozpatrzeniu protestu przyznano dodatkowo 1 pkt, do oceny nr 2, w efekcie czego projekt uzyskał ostatecznie 7,5 pkt. W tym wypadku oceniający nr 1 odjął 1 pkt za nieopisanie jak będą podejmowane decyzje w projekcie i jeden za wskazanie tylko jednego przedsięwzięcia realizowanego przez lidera. Oceniający nr 2 w ramach oceny adekwatności potencjału wnioskodawcy przyznał mu jedynie 1 pkt na 4 możliwe, w związku z zawężeniem opisu potencjału kadrowego, do wymagań dotyczących jedynie trenera. Zarzucił, iż nie wskazano liczby osób stale zatrudnionych ani współpracujących, a w ramach opisu technicznego nie podano położenia pomieszczeń, przeznaczonych na realizację szkoleń. Za to odjęto 2 pkt a 1 pkt za niepodanie opisu podejmowania decyzji. Jeżeli chodzi o doświadczenie wnioskodawcy i partnerów, to 1 pkt odjęto za brak opisu doświadczenia na terytorium województwa. Wykazane przez wnioskodawcę doświadczenie oceniono jako znikome. Brak wskazania liczy osób współpracujących przy realizacji kursów TIK skarżący tłumaczył koniecznością realizacji zadań konkurencji przy naborze trenerów. W tym wypadku zaznaczono, że uwaga oceniającego miała charakter szerszy, dotyczyła także między innymi wskazania pomieszczeń, w których kursy będą realizowane, co ma szczególne znaczenie w przypadku osób niepełnosprawnych. Z tego więc względu zasadnie odjęto 2 pkt. Po rozpatrzeniu protestu dodano jednak 1 punkt, w związku z przyjęciem wyjaśnień dotyczących trenerów. Skarżącemu nie przyznano punktów w ramach kryterium merytorycznego premiującego - prawidłowość sporządzenia budżetu, w tym kwalifikowalność i efektywność wydatków. W tym aspekcie pierwszy z oceniających wytknął niewyjaśnienie powodów wynajmowania sal, podanie zawyżonej ceny jednostkowej podręczników, niepodanie podstawy certyfikacji, nieokreślenie jej wykonania jako zlecenia, a lider oraz partner nie wykazali, że są jednostkami certyfikującymi. Drugi z oceniających zarzucił odnośnie podręczników, brak wskazania tytułu i specyfikacji tej pozycji, ich formy (tradycyjna bądź elektroniczna) i zawyżenie ich ceny o 50 PLN (skarżący zadeklarował cenę 100 PLN, a średnia cena podręcznika szkolnego to 50 PLN). Oprócz tego wytknął brak wskazania podstawy certyfikacji oraz podania czy będzie to zadanie zlecone czy też samodzielnie wykonywane przez partnera i lidera. Dodatkowo wskazał na brak podania uprawnienia do dokonania samodzielnej certyfikacji. Rozstrzygający protest uznał, że oceniający zasadnie uznali, że skarżący winien był dołożyć staranności przy określaniu cen za podręczniki, aby nie budziły one wątpliwości na etapie oceny budżetu projektu, co do racjonalności i kwalifikowalności. Podobnie zgodzono się z tym, że brak określenia uprawnień jednostki egzaminującej nie pozwala ocenić czy poniesiony na ten cel wydatek będzie wydatkiem kwalifikowanym. Skargę na ponowne rozstrzygnięcie Instytucji Zarządzającej wniósł skarżący, domagając się uwzględnienia skargi, stwierdzenia iż ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, także o zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił: 1) art. 37 ustawy o polityce spójności, w związku z uchybieniem postanowieniom dokumentacji konkursowej, poprzez nierzetelną i nieprzejrzystą ocenę projektu, polegająca na : – nieuzasadnionym odjęciu punktów przez oceniających w ramach kryteriów wymienionych poniżej i w konsekwencji przyznanie projektowi mniejszej liczby punktów niż przewiduje to regulamin konkursu, – niekorzystną dla skarżącego interpretację nieostrych pojęć dokumentacji konkursowej, – brak przypisania wagi poszczególnym uchybieniom, stwierdzonym przez oceniających i w konsekwencji dowolną ocenę kryteriów ocenianych punktowo, wymienionych poniżej, polegającej na przypisaniu określonej liczby punktów w ramach tych kryteriów, bez stosowania gradacji rangi i wagi stwierdzonych uchybień, – nieproporcjonalne do stwierdzonych uchybień odjęcie punktów w poszczególnych kryteriach przez oceniających, nieodniesienie się do wszystkich kwestii podniesionych w proteście, – niekierowanie się brzmieniem kryteriów i dokonywanie oceny w sposób dowolny oraz stawieniem wobec skarżącego wymogów niewynikających z kryteriów oceny, naruszenie art. 58 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy o polityce spójności poprzez nierzetelne i nieprzejrzyste rozpatrzenie protestu, w szczególności nieodniesienie się do podniesionych zarzutów, nadinterpretowanie brzmienia kryteriów oraz niekierowanie się ich brzmieniem, brak samodzielnej oceny projektu i powielanie uwag oceniających, braki w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, utrudniające, a nawet uniemożliwiające weryfikację jego prawidłowości, naruszenie art. 57 w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy o polityce spójności, poprzez wadliwe dokonanie oceny projektu, ale także wadliwe rozpatrzenie wniesionego od tej oceny protestu (w ramach jego rozpatrzenia przyznano skarżącemu rację w kilku punktach, ale i tak stwierdzono, że konkretne informacje należało umieścić we wniosku o dofinansowanie). W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Instytucja Zarządzająca nie przypisała rangi punktowej poszczególnym uchybieniom, ani na etapie oceny, ani na etapie rozstrzygnięcia protestu. Tymczasem zgodnie z Regulaminem Komisji Oceny Projektów, jeżeli przyznawana jest mniejsza niż maksymalna liczba punktów, w sposób wyczerpujący i zrozumiały uzasadnić należy przyczyny odjęcia każdego punktu. Taki brak, w ocenie skarżącego, czyni zaprezentowaną ocenę dowolną, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego i poglądach doktryny. Instytucja Zarządzająca nie wskazała w sposób precyzyjny braków wniosku, z którymi odjęcia punktów były powiązane. To świadczy o istnieniu istotnych braków uzasadnienia rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego niezasadnie odjęto mu punkty w ramach kryterium 1 pkt b -adekwatność doboru wskaźników realizacji właściwego celu szczegółowego, kryterium 2 pkt 6 a - zasadność obejmowania grupy docelowej wsparciem, kryterium nr 3 –trafność doboru instrumentów. Niezasadnie również nie przyznano mu punktów w ramach kryterium premiującego. W zakresie kryterium 1 pkt b - adekwatność doboru wskaźników realizacji właściwego celu szczegółowego RPO WP 2014-2020, założona wartość docelowa wskaźników oraz rzetelność sposobu ich pomiaru. W tym wypadku oceniający protest przyznali po 1 pkt, przy czym w wypadku eksperta nr 1 był to jedyny element oceny, z którym skarżący się nie zgadzał. W tym zakresie skarżący zaznaczył, że niezasadnie wytknięto mu, iż we wskaźnikach rezultatu nie wskazał nazwy certyfikatu (nie napisał ECCC lub równoważny). Tymczasem wniosek winien być czytany całościowo, a w jego treści wielokrotnie pisano o jaki certyfikat chodzi. Wobec tego stanowisko oceniającego jest przejawem nadmiernego formalizmu, a nie istotnym brakiem wniosku. W tym wypadku skarżący zaznaczył także, że dysponuje ograniczoną liczbą znaków graficznych w generatorze wniosków, tak więc bezcelowe byłoby powtarzanie tych samych informacji. Jeżeli natomiast chodzi o kwestię wskaźników produktu nr 1,2,3,10 to podał wyraźnie dokumenty potwierdzające objęcie uczestników pierwszą formą wsparcia, czyli: listy obecności, wbrew temu co twierdzi oceniający i do czego się nie odniósł organ, formułując bardzo ogólne uzasadnienie swojego stanowiska. Skarżący zaznaczył, że powinien otrzymać precyzyjne informacje odnośnie tego, czego zabrakło w opisie wskaźników, a nie ogólnikowe stwierdzenia. W zakresie kryterium nr 2- zasadność realizacji projektu w kontekście problemów grupy docelowej, które ma rozwiązać lub złagodzić jego realizacja kwestia sporna pozostaje sprawa ogólnodostępnych badań. Tu skarżący powołał się na badania własne, dotyczące grupy docelowej, gdyż na stronie Instytucji Zarządzającej nie było odpowiednich danych w tym zakresie. Ta zaś twierdzi, że dane tego rodzaju istnieją, wskazując na publikacje sprzed kilku lat. Nie wskazuje tym samym o które konkretnie dane jej chodzi. W zakresie trwałości projektu, jeden z oceniających przyznał maksymalna liczbę punktów, drugi zaś odjął jeden punkt, podając iż w projekcie nie wskazano nazwy certyfikatu. Dopiero na etapie rozpatrywania protestu stwierdzono, że nie był to jedyny powód przyznania mniejszej liczby punktów. We wniosku nie podano bowiem jaki będzie wpływ rezultatów na zmniejszenie barier. Tymczasem nazwa certyfikatu wskazana została wyraźnie w innych miejscach wniosku, a w pkt III zawarta została informacja o wpływie rezultatów na zmniejszenie barier. W przypadku kryterium nr 3 - trafność doboru instrumentów. Tu również rozpatrujący protest podtrzymali uwagi oceniających, wskazując, że ich uwagi nie dotyczyły tylko wskazań co do tego czy certyfikacja została zlecona czy będzie realizowana we własnym zakresie. Tymczasem z kart oceny wynika, że oceniający nr 2 sformułował jedynie zarzut, że we wniosku nie wskazano czy egzamin to zadanie zlecone czy też nie. Tylko więc uwaga pierwszego z oceniających miała szerszy charakter. Poza tym, zdaniem skarżącego, z brzmienia omawianego kryterium nie wynika by ocenie miał podlegać fakt zlecania usług bądź też potencjał merytoryczny do wykonania zadania przez wnioskodawcę i partnera. Co zaś się tyczy prawidłowości sporządzania budżetu, to w tym przypadku skarżący nie otrzymał żadnych punktów, chociaż w ramach protestu uwzględniono ten jego zarzut, iż z brzmienia kryterium nie wynika, że należałoby dokonywać oceny faktu zlecania bądź niezlecania zadań objętych projektem. Podtrzymano zarzut, że ceny w poz. 3 i 7 są zawyżone tłumacząc, iż ocenie podlega nie tylko zgodność cen z katalogiem stawek rynnowych, ale także racjonalność kosztów i efektywność zaplanowanych w budżecie wydatków. Nie wiadomo zaś z jakiego powodu w katalogu nie zawarto cen podręczników, a oceniający potrafią wskazać jaka była ich cena rynkowa. To stwarza pole do kierowania się przez oceniających dowolnością w tym zakresie. Nie wiadomo bowiem na jakiej podstawie oceniający uznali stawkę 100 zł za wysoką, tym bardziej, że we wniosku wskazano podstawę jej skalkulowania w takiej właśnie wysokości. Skarżący dodał, że zapis w sekcji X pkt 1 stwierdzający że zaplanowano jako usługę zleconą koszty wynagrodzenia trenera oraz najmu sal wskazuje, iż ten wydatek nie będzie zlecany na zewnątrz. Fakt że lider projektu oraz partner projektu są akredytowanymi centrami egzaminacyjnymi może być rozpatrywany co najwyżej w ramach kryterium nr 4 (adekwatność potencjały wnioskodawcy i partnerów). W zakresie kryterium premiującego skarżący podkreślił, że uzyskanie w jego ramach 10 pkt de facto determinuje możliwość otrzymania dofinansowania projektu. Wobec tego oceniający nie mogą sobie w tym zakresie wpisywać jakichkolwiek uwag, niezwiązanych z definicją kryterium, które skutkują nieprzyznaniem punktów i wykluczeniem z dofinansowania. Sam sposób zdefiniowania tego kryterium jest dyskryminujący, gdyż pozostawia oceniającym dużą dowolność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego zarzutów, na wstępie niniejszych rozważań należy zaznaczyć, że ogólne i zarazem fundamentalne zasady przeprowadzania naboru projektów do dofinansowania określa przepis art. 37 ust. 1 ustawy o polityce spójności, w myśl którego właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Wśród zasad określonych w art. 37 ust. 1 ustawy o polityce spójności wymieniona została między innymi zasada przejrzystości, której urzeczywistnienie wymaga między innymi przeprowadzenia oceny przedstawionych przez wnioskodawców projektów w sposób jasny i jednoznaczny, co winno znaleźć odzwierciedlenie w sposobie przeprowadzenia oceny konkretnego wniosku i zawartego w mim opisu projektu, a w konsekwencji także wynikach dokonanej oceny, w ramach których właściwa instytucja winna w sposób kategoryczny odnieść się do spełnienia przez projekt konkretnych wymogów w ramach poszczególnych kryteriów. W tym zakresie winna też w sposób jasny i zrozumiały przedstawić uzasadnienie dokonanej oceny, aby umożliwić jej pełną i obiektywną weryfikację, Zasada przejrzystości wiąże się też z koniecznością jednoznacznego i precyzyjnego określenia kryteriów wyboru projektów. Sprecyzowanie tych wymogów winno mieć miejsce w postanowieniach regulaminu konkursu bądź też jego załącznikach, tj. kryteriach wyboru i pozostałych dokumentach konkursowych, definiujących zasady jego przeprowadzenia. W ich ramach winni też poruszać się dokonujący oceny projektów, wobec czego niedopuszczalnym jest nadinterpretowanie przez nich poszczególnych wymogów, a w efekcie wywodzenie z nich, na niekorzyść wnioskodawców, tego rodzaju wymagań, które wprost z nich nie wynikały. Wymienione w tym aspekcie postulaty wobec dokonywanej oceny projektów są również pochodnymi zasady rzetelności oceny, w świetle których powinna ona spełniać cechy obiektywizmu i mieścić się w ramach wskazań poszczególnych kryteriów oraz odnoszących się do nich wymagań wynikających z dokumentów konkursowych. Realizacja wymagań płynących ze wskazanych wyżej zasad nie oznacza, że oceny dokonane przez dwóch niezależnych od siebie ekspertów (realizowana w ramach zasady dwóch par oczu) winny być ze sobą zbieżne. Jednakże urzeczywistnienie reguł oceny winno być oceniane w odniesieniu do każdego z oceniających, tak więc to zaprezentowane prze nich wnioski winny spełniać tego rodzaju wymogi. Przenosząc wyżej opisane zasady oceny projektów, w ramach konkursu, w którym skarżący aplikował o przyznanie mu dofinansowania, stwierdzić należy, że ocena złożonego przez niego projektu, w kilku aspektach, nie była z nimi zgodna. W zakresie kryterium I pkt b obaj oceniający wytknęli projektowi skarżącego, że nie wskazał on dokumentów, na podstawie których stwierdzane będą cechy osób zainteresowanych kursem, wskazane w założeniach programu, w kontekście określenia grupy docelowej, do której wparcie miało być kierowane. Chodzi tu o podanie źródeł danych do pomiaru poszczególnych wskaźników. Uwagi pierwszego z oceniającego w tym zakresie były znacznie szersze, lecz ten aspekt został tam również ujęty. Odnosząc się do zarzutów skarżącego w tym aspekcie, rozpoznający protest zgodził się z pierwszym z oceniających, że wskazanie źródeł do pomiaru jest bezwzględnie konieczne, wobec czego podtrzymał stanowisko, co do przyznanej liczby punktów. Odnosząc się zaś do uwag drugiego z oceniających, odnośnie niewskazania źródeł pomiaru, rozpatrujący protest uznał zarzuty protestu i zamieszczone w nim wyjaśnienia, że poszczególne wskaźniki są oceniane na etapie naboru i oceniane we wskaźnikach produktu, przyznając za to 1 pkt. Analizując wnioski płynące z rozpatrzenia protesty, pod kątem znaczenia i niezbędności wskazania źródła danych, odnośnie poszczególnych wskaźników, nie sposób jest stwierdzić, jak w istocie zagadnienie to zostało przez Instytucję Zarządzającą potraktowane (na etapie rozpatrywania protestu). Z jednej strony zostało ono bowiem wskazane jako istotny brak, z drugiej zaś przyjęto wyjaśnienia skarżącego odnośnie weryfikacji tych wskaźników na etapie naboru. Tego rodzaju stanowisko, w sposób oczywisty i jednoznaczny, stoi w sprzeczności z zasadą przejrzystości i rzetelności przy ocenie wniosków. Ostatecznie bowiem nie wiadomo jakie jest stanowisko Instytucji Zarządzającej w przedmiotowym aspekcie, tj. czy szczegółowe rozwinięcie4opisu źródeł wskaźników jest niezbędne czy też nie. W tym aspekcie Instytucja Zarządzająca winna przedstawić swój pogląd w omawianym zakresie, mając na względzie rodzaj zgłaszanego do dofinansowania projektu, a także zapisy dokumentów konkursowych, w tym także instrukcji wypełniania wniosków (w szczególności zapis 3.1.1 pkt 6 Instrukcji). Podobnie niejasne jest również stanowisko Instytucji Zarządzającej w kwestii konieczności sprecyzowania rodzaju certyfikatu, w tym właśnie punkcie: O ile bowiem w odniesieniu do adekwatności doboru wskaźników realizacji właściwego celu szczegółowego, rodzaj tych certyfikatów nie został wyraźnie przez skarżącego sprecyzowany, to jednak całościowa lektura wniosku nie pozostawia wątpliwości o jaki certyfikat skarżącemu chodzi. Poza tym, zgodnie z zapisami Instrukcji, wskazanie w omawianym punkcie rodzaju certyfikatów nie było konieczne. Nie sposób bowiem tego wywieść z jej zapisów. W omawianym aspekcie dodać należy, że oceniając wniosek o przyznanie dofinansowania projektu, właściwa instytucja, winna oceniać przede wszystkim jego rzeczywiste cechy, pod kątem jasno sprecyzowanych wymagań, dlatego też brak jest uzasadnienia do stosowania w tym zakresie zbyt formalistycznego podejścia, zwłaszcza gdy nie znajduje to uzasadnienia w okolicznościach sprawy i wymogach sprecyzowanych w adekwatnych dokumentach konkursowych. Drugim z kryteriów, w zakresie którego skarżący nie otrzymał maksymalnej liczby punktów, było kryterium nr II - zasadność realizacji projektu w kontekście problemów grupy docelowej, które ma rozwiązać lub złagodzić jego realizacja. W zakresie pkt a - zasadność obejmowania grupy docelowej wsparciem, ocena faktycznych problemów i barier, na które napotyka grupa docelowa projektu, pierwszy z oceniających przyznał skarżącemu 3 na 5 pkt, a drugi 2 na 5 pkt. Pierwszy z oceniających odjął 2 pkt za brak spójności odnośnie wniosków z badania własnego (różnica co do liczby osób objętych badaniem) a także zapisów związanych z kwalifikacjami językowymi. Po rozpatrzeniu protestu przyznano skarżącemu jeden dodatkowy punkt, uznając jego wyjaśnienia odnośnie oczywistej omyłki, co do ostatniej kwestii. Jeżeli chodzi o brak spójności odnośnie wniosków z badania, to w proteście skarżący wyjaśnił, że różnica ta wynika z prezentacji struktury badawczej. Rozstrzygający protest nie odniósł się do tej kwestii. Okoliczność ta jest zaś o tyle istotna, że drugi z oceniających w tym aspekcie dokonał odjęcia punktów za nieuwzględnienie powszechnie dostępnych badań, a skorzystanie wyłącznie z badań własnych, choć takowe istniały i były dostępne. O ile z oceną drugiego z ekspertów należy się zgodzić, że skorzystanie z istniejących badań było obiektywną podstawą do odjęcia punktów, to niezrozumiałe jest w tym wypadku stanowisko pierwszego z oceniających, który całkowicie zbagatelizował ten aspekt, a przyjmując zasadność posłużenia się badaniami własnymi wytknął jedynie niejasność, czy wręcz sprzeczność ich zapisów. Rozstrzygający protest, mając na uwadze przedmiotowe okoliczności, zbagatelizował wyjaśnienia skarżącego, odnośnie uwag pierwszego z oceniających, wobec czego skarżący zasadnie zarzucił mu brak rzetelności w omawianym zakresie. W zakresie punktu b, zastrzeżeń nie budzi odjęcie jednego punktu przez oceniających za brak wskazania preferencji dla kobiet i osób zamieszkujących małe miasta. Ich stanowisko w tym zakresie jest logiczne i zasadne. W pkt c - trwałość rezultatów projektu. Pierwszy z oceniających odjął skarżącemu jednym punkcie za niewskazanie rodzaju certyfikatów, które uzyskają kursanci. W tym zakresie aktualne pozostają uwagi przedstawione odnośnie kryterium nr I, że rodzaj certyfikatów został podany wielokrotnie we wniosku i jego rodzaj nie budzi wątpliwości. Tak więc brak jest podstaw do tego, aby podzielić uwagi oceniających w tym zakresie, zwłaszcza że wymogu powtórzenia tego zapisu, w niniejszym punkcie, nie sposób wywieść z zapisów Instrukcji. Kryterium nr III stanowiła trafność doboru instrumentów realizacji projektu, w kontekście wskazanych problemów grupy docelowej oraz zaplanowanych do osiągnięcia rezultatów projektu. W tym zakresie stanowiska oceniających były w istocie ze sobą zbieżne. Skarżącemu zarzucono, że nie określił on liczby godzin dziennych zajęć, dla zapewnienia ich efektywności. Dodatkowo drugi z oceniających dodał jeszcze niepodanie informacji o metodach i formach pracy na zajęciach, jak również tego kto i gdzie ma przeprowadzić egzamin, tj. czy będzie to lider czy partner oraz czy podmioty te posiadają uprawnienia do przeprowadzenia egzaminu. Po rozpatrzeniu protestu skarżącemu przyznano jeden dodatkowy punkt, do pierwszej oceny, uznając, iż określenie terminów kursów z uczestnikami stanowi dostateczne wyjaśnienie. O ile ustalenie terminów kursów, w porozumieniu z jego uczestnikami, samo w sobie nie budzi wątpliwości, to jednak informacja o planowym dziennym wymiarze godzin nauki nie może być wyjaśniana w ten właśnie sposób. Ta okoliczność ma bowiem istotny wpływ na efektywność nauki, dlatego też dzienny wymiar godzin winien być jednoznacznie ustalony i opisany. Również realizacja wymagania odnośnie wskazania podmiotu przeprowadzającego egzamin winna nastąpić we wniosku, gdyż jest to istotna okoliczność dla oceny trwałości doboru instrumentów, a kwestia ta powinna być jasno sprecyzowana już na etapie aplikowania o dofinansowanie. Rację ma skarżący podając, że w swoim wniosku nie zamieścił informacji, że liczba godzin dziennych kursów, wynosić będzie 8 godzin. Taki będzie bowiem jedynie średni wymiar zajęć, jednakże w tym wypadku istotne jest to, że na etapie składania wniosku skarżący nie określił dziennej liczby godzin realizowanego kursu, a nie kwestia jak należy odczytywać poszczególne zapisy jego wniosku, wobec pominięcia tego rodzaju pozycji. W ramach kryterium nr IV adekwatność potencjału i doświadczenia wnioskodawcy i ewentualnych partnerów do skali i zakresu zaplanowanych w projekcie działań, projekt skarżącego otrzymał 8 pkt na 10 możliwych, od pierwszego oceniającego i 6 pkt od drugiego oceniającego. W ramach pkt a tego kryterium, pierwszy z oceniających odjął 1 pkt (z 4 możliwych), za nieopisanie procesu podejmowania decyzji w projekcie, a także nieopisanie zaangażowanie kadry lidera i partnera w proces egzaminowania, 1 pkt (z 6 możliwych) w ramach pkt b kryterium oceniający odjął za wskazanie tylko jednego przedsięwzięcia zrealizowanego przez lidera. Podobne uwagi przedstawił drugi z oceniających, z tym jednak zastrzeżeniem, że w tramach pkt a odjął skarżącemu 3 pkt (na cztery możliwe), z uwagi na to, iż opis potencjału został zawężony do wymagań wobec trenera. Tymczasem rodzi to w jego ocenie wątpliwości odnośnie współpracy skarżącego z kadrą. Dodatkowo wskazano na niepodanie informacji odnośnie położenia pomieszczeń, przeznaczonych na realizację kursu. Rozpoznający protest przyznał skarżącemu jeden pkt, do oceny nr 2 (rozpatrujący protest wskazał, że w ramach kryterium IV a odjęto skarżącemu 2 pkt, podczas gdy w rzeczywistości były to 3 pkt). W tym aspekcie uznał wyjaśnienie dotyczące naboru trenerów, w zakresie których obligatoryjne jest kierowanie się zasadą konkurencyjności. Uznał jednocześnie, że uwagi oceniającego miały szerszy zakres. W ramach tego kryterium wskazać należy, że o ile zrozumiałe są argumenty rozpatrującego protest, w kwestii oceny drugiego z ekspertów, to jednak niewłaściwie przyjął on, że drugi z oceniających odjął skarżącemu 2 pkt, a nie 3, jak to było w rzeczywistości. Tak więc uznając częściowo argumentację skarżącego, zawartą w proteście, jako punkt odniesienia przyjął w istocie nierzeczywistą ocenę drugiego z oceniających, co mogło mieć wpływ na ostatecznie przyznaną liczbę punktów. W takim ujęciu godzi to też w zasadę przejrzystości oceny. W ramach kryterium merytorycznego premiującego skarżącemu nie przyznano żadnych punktów. W tym wypadku ocena tego aspektu wniosku miała charakter zerojedynkowy, wobec czego możliwe było uzyskanie 10 pkt, w sytuacji spełnienia warunku. Jego niespełnienie skutkowało tym, że żadne punkty nie były przyznawane. W ramach przedmiotowej oceny pierwszy z oceniających wytknął niewyjasnienie powodów wynajmowania sal, podanie zawyżonej ceny jednostkowej podręczników (w zakresie których nie wskazano linków do stron), niepodanie podstawy certyfikacji, tj. nieokreślenie jej wykonania jako zlecenia, gdyż lider oraz partner nie wykazali, że są jednostkami certyfikującymi. Drugi z oceniających zarzucił odnośnie podręczników, brak wskazania tytułu i specyfikacji tej pozycji, ich formy (tradycyjna bądź elektroniczna) i zawyżenie ich ceny o 50 PLN (skarżący zadeklarował cenę 100 PLN, a średnia cena podręcznika szkolnego to 50 PLN). Oprócz tego wytknął brak wskazania podstawy certyfikacji oraz podania czy będzie to zadanie zlecone czy też samodzielnie wykonywane przez partnera i lidera. Dodatkowo wskazał na brak podania uprawnienia do dokonania samodzielnej certyfikacji. Rozstrzygający protest uznał, że oceniający zasadnie uznali, że skarżący winien był dołożyć staranności przy określaniu cen za podręczniki, aby nie budziły one wątpliwości na etapie oceny budżetu projektu, co do racjonalności i kwalifikowalności. Podobnie zgodzono się z tym, że brak określenia uprawnień jednostki egzaminującej nie pozwala ocenić czy poniesiony na ten cel wydatek będzie wydatkiem kwalifikowanym. Odnosząc się do kwestii spełnienia przez skarżącego kryterium merytorycznego premiującego stwierdzić należy, że najistotniejszym argumentem przyjętym przez obu oceniających było zawyżenie cen podręczników. O ile jednak fakt tego rodzaju należałoby uznać za istotne uchybienie, to jednak stanowisko oceniających, a także rozpatrującego protest, jest w tym zakresie niejasne i pozbawione należytego uzasadnienia. Nie sposób bowiem jest stwierdzić, na jakiej podstawie eksperci doszli do wniosku, że ceny podręczników zostały zawyżone. Nie podano żadnych przykładów cen tego rodzaju pozycji, zbliżonych chociażby zakresem przedmiotowym, do zagadnień objętych planowanymi kursami. Nie wiadomo więc nie tylko jakiego rodzaju kryteria porównawcze przyjęto, ale także jakim materiałem poglądowym oceniający dysponowali. Dodatkowo, jeżeli chodzi o wnioski przedstawione przez pierwszego z oceniających, to zauważyć należy, że wytknął on skarżącemu to, że nie podał on linków do stron z podręcznikami, na podstawie których możliwe byłoby sprawdzenie ich cen, zarzucając jednocześnie ich zawyżenie. Tego rodzaju uwaga jest nie tylko niezrozumiała, ale również wewnętrznie sprzeczna, gdyż niewskazanie wybranych podręczników, z logicznego punktu widzenia, wyklucza rozważania odnośnie ich wartości. Wobec tego nie sposób jest stwierdzić, że zaprezentowana ocena w tym zakresie, jest przejrzysta i rzetelna. Podobne cechy odnieść należy do opinii drugiego z oceniających, w kwestii cen podręczników. Tu przede wszystkim, podobnie zresztą jak w przypadku pierwszego z oceniających, brak rzetelności i przejrzystości oceny wynika z nieodniesienia się do jakichkolwiek obiektywnych danych, jako materiału porównawczego. Brak podstaw certyfikacji oraz niewskazanie kto to zadanie zrealizuje, może zostać uznane za uchybienie w zakresie oceny, dokonywanej w ramach kryterium premiującego. Zadania zlecone są bowiem istotną pozycją objętą budżetem projektu, tak więc niepodanie kto dokona certyfikacji może stanowić uchybienie w zakresie poprawności budżetowej. Rację ma więc w tym wypadku Instytucja Zarządzająca, wytykając skarżącemu ten rodzaj błędu, jako że nie sposób jest domniemywać posiadania przez niego uprawnień certyfikujących. W omawianym więc aspekcie, dotyczącym oceny spełnienia przez projekt skarżącego kryterium merytorycznego premiującego, Wojewódzki Urząd Pracy winien ponownie odnieść się do kwestii spełnienia przez niego tego rodzaju wymagań, poprzez dokonanie rzetelnej oceny podanej przez skarżącego wysokości cen podręczników, z powołaniem się na odpowiednie dane porównawcze, dotyczące cen podobnych pozycji. Następnie zaś, wypracowując swoje stanowisko odnośnie opisanego wyżej zagadnienia, powinien dokonać całościowej oceny spełnienia kryterium merytorycznego premiującego. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 a ustawy o polityce spójności uwzględnił skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy. Na podstawie art. 64 ustawy o zasadach realizacji polityki spójności oraz art. 200 i art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) Sąd zasądził od Wojewódzkiego Urzędu Pracy na rzecz na rzecz skarżącego kwotę 200 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania, obejmującą zwrot uiszczonego przez niego wpisu od skargi w niniejszej sprawie.