I SA/Gl 421/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Asesor WSA Monika Krywow, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r. oddala skargę. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej – Kolegium, SKO) decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm. - dalej o.p.); art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 570 z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925), po rozpoznaniu odwołania Z. D. (dalej – Skarżący, Strona, Podatnik), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. (dalej – organ I instancji) z dnia [...] r. nr [...] (nr ewid. [...]) ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r. w kwocie [...] zł. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji ustalił Podatnikowi wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r. w kwocie [...] zł. Za podstawę opodatkowania przyjęto: w podatku od nieruchomości grunty pozostałe (tereny mieszkaniowe - B) o powierzchni [...] m2 oraz budynki niemieszkalne (gospodarcze, wysokość powyżej 2,20 m) o powierzchni [...] m2, natomiast w podatku rolnym - grunty orne klasy lVa o powierzchni [...] ha. W odwołaniu z dnia 3 lutego 2020 r. Podatnik wniósł o zwolnienie z podatku lub obniżenie jego wysokości. Podniósł, że działka i posadowiony na niej budynek są pozostałością po zakończonej 20 lat temu działalności gospodarczej. W chwili obecnej nieruchomość, jak stwierdził Podatnik, jest nieużytkowna, jak również nie przynosi żadnych dochodów. Wspomniany natomiast budynek jest zdewastowany. Następnie Skarżący przedstawił swoją sytuację wskazując, że jest 85-letnim inwalidą, który pobiera emeryturę w wysokości [...] zł rocznie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Kolegium utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu przedstawiono przebieg postępowania oraz uregulowania prawne znajdujące zastosowanie w sprawie. Następnie Kolegium stwierdziło, że bezspornym jest fakt, iż podatnikiem podatku od nieruchomości i podatku rolnego w rozpatrywanej sprawie jest Skarżący, jako właściciel działki nr [...] zabudowanej budynkami niemieszkalnymi. Działka składa się gruntów oznaczonych jako tereny mieszkaniowe (B) o powierzchni [...] m2 oraz gruntów ornych o powierzchni [...] ha (RIVa). Kolegium powołując się na informacje wynikające z ewidencji gruntów i budynków wyjaśniło, że za podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości w rozpatrywanej sprawie przyjęto grunty pozostałe o powierzchni [...] m2 oraz budynek gospodarczy o powierzchni użytkowej [...] m2. SKO wskazało również, że Rada Miasta Tychy w uchwale z dnia 31 października 2019 r. nr XII/224/19 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości i zwolnień od tego podatku obowiązujących na terenie gminy Tychy (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z 2019 r. poz. 7713 – dalej uchwała) dla tego rodzaju gruntów przyjęła stawkę wynoszącą 0,47 zł za m2, zaś dla budynków gospodarczych - 6 zł za m2. Ponadto, jak wskazało Kolegium, z ewidencji gruntów wynika, że przedmiot opodatkowania w podatku rolnym stanowią grunty orne klasy IVa o powierzchni fizycznej [...] ha. Z uwagi na fakt, iż powierzchnia gruntów nie przekracza 1 ha, ani 1 ha przeliczeniowego, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1256 z późn. zm. – dalej u.p.r.) za podstawę opodatkowania należy przyjąć liczbę hektarów wynikającą z ewidencji gruntów i budynków, czyli [...] ha. Wobec tego podatek rolny od tego gruntu po zaokrągleniu wynosi [...] zł. Odnosząc się do okoliczności podniesionych w odwołaniu Kolegium podkreśliło znaczenie ewidencji gruntów i budynków, która w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 725 z póżn. zm. – dalej u.p.g.k.), w zakresie wymiaru podatku wiąże organy podatkowe. Zaznaczono również, że nie zachodzi żadna z okoliczności zwalniających od podatku, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 z póżn. zm. - dalej u.p.o.l.). Kolegium końcowo poinstruowało Skarżącego o możliwości wystąpienia do organu podatkowego z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego (art. 67a o.p.). W skardze z dnia 6 marca 2020 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Strona zarzuciła, że Kolegium nie dość wnikliwie zapoznało się ze sprawą, aby wydać sprawiedliwą ocenę. Tym samym doszło do naruszenia art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 Kodeksu cywilnego. Podatnik przywołał również okoliczności, które zostały zaprezentowane w odwołaniu. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Na wstępie Sąd wskazuje, że Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych instrumentach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374) w niniejszej sprawie przeprowadzi posiedzenie niejawne w składzie 3 sędziów odstępując od wymaganej prawem rozprawy. Kontrola Sądu dotyczy decyzji, którą ustalono Skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2020 w wysokości [...] zł. Podkreślić należy, że Strona nie neguje prawidłowości samego ustalenia wysokości podatku. Uważa natomiast, że jego kwota jest znaczna i stanowi poważne obciążenie jego dochodów, na które składa się emerytura w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Dlatego też Skarżący wniósł o zwolnienie go z obowiązku uiszczenia ustalonego łącznego zobowiązania pieniężnego. Przystępując do rozważań przyjdzie przytoczyć uregulowania prawne, które znajdują zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Otóż zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast w myśl art. 4 ust. 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów - powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa; 3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.o.l. rada gminy w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie wysokości w nim przewidzianych. Przepis ten dopuszcza różnicowanie wysokości stawek podatkowych dla gruntów oraz budynków w zależności od ich przeznaczenia. Z takiego uprawnienia skorzystała Rada Miasta Tychy, która podjęła wspomnianą już wcześniej uchwałę z dnia 31 października 2019 r. nr XII/224/19 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości i zwolnień od tego podatku obowiązujących na terenie gminy Tychy (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z 2019 r. poz. 7713). Z kolei w myśl art. 1 ust. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. W myśl art. 4 ust. 1 u.p.r. podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: 1) dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; 2) dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Jak natomiast stanowi art. 6 ust. 1 u.p.r. podatek rolny za rok podatkowy wynosi: 1) od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 - równowartość pieniężną 2,5 q żyta, 2) od 1 ha gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 - równowartość pieniężną 5 q żyta - obliczone według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy. Istotne znaczenie dla rozstrzyganej sprawy ma art. 21 ust. 1 u.p.g.k., który stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przyjmuje się, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ze względu na moc wiążącą organy podatkowe dzieli się na dwie kategorie (zob. wyroki NSA: z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 2565/12, z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt II FSK 3099/12, z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt II FSK 2890/13, z dnia 4 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 3935/13, z dnia 8 czerwca 2016 r. sygn. akt II FSK 502/15, z dnia 20 lipca 2016 r. sygn. akt II FSK 1840/14, CBOSA). Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych, tj. na podstawie art. 180 § 1 w związku z art. 194 § 3 o.p. Do pierwszej grupy zaliczyć należy dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 u.p.g.k.). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu, bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (zob. uchwała NSA z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13, CBOSA). W grupie tej znajdują się też dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (zob. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1647/12, CBOSA). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczących właśnie opisu nieruchomości. Księgi wieczyste, podobnie jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym wpisy dotyczące oznaczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece – t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2204 z późn. zm.). Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2020 zostało prawidłowo ustalone na kwotę [...] zł. Dane jakie zostały wykorzystane w tym procesie w ujęciu tabelarycznym przedstawiono na s. 4-5 zaskarżonej decyzji. Wynika z nich m.in., że organ posłużył się informacjami wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków w zakresie powierzchni i rodzaju użytku gruntu, a także funkcji budynku. Zaznaczyć należy, że dane te na mocy art. 21 ust. 1 u.p.g.k. wiążą organ przy wymiarze podatku. Natomiast w zakresie powierzchni użytkowej budynków organ przyjął za oświadczeniem Skarżącego, że wynosi ona [...] m2. Zaznaczyć należy, że na skutek niedopatrzenia stawkę podatku rolnego w kwocie [...] zł odniesiono do m2 zamiast ha. Niemniej jednak wysokość podatku wyliczona została poprawnie. Prezentowana w odwołaniu oraz skardze sytuacja materialna oraz zdrowotna Strony pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Otóż podatek od nieruchomości oraz podatek rolny są podatkami o charakterze majątkowym, tj. określane są od posiadanego przez podatnika majątku. Żadne inne okoliczności nie mają znaczenia dla jego wysokości i samego obowiązku jego uiszczenia. Dodać należy, że sygnalizowana dewastacja budynku, a co za tym idzie jego zły stan techniczny, także nie może odnieść skutku przy ustalaniu wysokości podatku. Jak również zasygnalizował organ odwoławczy, sprawa nie dotyczy nieruchomości, które podlegają zwolnieniu od podatku (art. 7 u.p.o.l.). Niemniej jednak na podstawie art. 67a ustawy Ordynacja podatkowa Skarżący uprawniony jest do wystąpienia do organu I instancji z odrębnym wnioskiem o udzielenia ulgi w płatności zobowiązania podatkowego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).