I OZ 922/20

SENTENCJA P O S T A N O W I E N I E Dnia 19 listopada 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 396/20 w sprawie ze skargi K.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 396/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie ze skargi K.K. (dalej skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] lutego 2020 r.) w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego: 1. odrzucił skargę; 2. zwrócił K.K. kwotę 100 złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Sąd I instancji podniósł, że skarżący wniósł do WSA w Kielcach skargę na postanowienie z [...] lutego 2020 r. w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Zarządzeniami z 8 kwietnia 2020 r. II SA/Ke 396/20 wezwano skarżącego do: uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł; usunięcia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z informacji operatora pocztowego wynika, że adresat odebrał wezwanie 21 maja 2020 r. (k. 19). W zakreślonym terminie skarżący uiścił wpis od skargi, nie podał natomiast numeru PESEL. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 57 § 1 ppsa (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów formalnych, jakie ppsa stawia pierwszemu w sprawie pismu procesowemu, jest konieczność wskazania w nim numeru PESEL osoby wnoszącej pismo (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b). Niezachowanie wymogów formalnych skutkuje wezwaniem strony do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie. Mimo skutecznego doręczenia skarżącemu wezwania z 8 kwietnia 2020 r., skarżący nie podał numeru PESEL, co w konsekwencji uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu. WSA orzekł jak w [pkt 1] postanowien[ia] na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa (k. 1 p. IV, k. 2, 3, 7, 13-16, 17-19, 22-23 akt sądowych) . Zażalenie na postanowienie z 13 sierpnia 2020 r. wywiódł K.K., wskazując numer PESEL i podnosząc, że "moje dane są w prowadzonym wcześniej postępowaniu i byłem przekonany, że do Sądu przedstawiono mój PESEL: (k. 30 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie okazało się zasadne. Pismo procesowe strony winno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 ppsa. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b in principio ppsa, poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie - numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 ppsa, obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 ppsa, jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, stosownie do którego sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Powyższy obowiązek wprowadzono na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 934, dalej ustawa nowelizująca). Jak wynika z uzasadnienia projektu ww. ustawy (Sejm RP VIII Kadencji, nr druku 3260) wymóg wskazania numeru PESEL ma na celu zapewnić lepszą identyfikację stron lub innych uczestników postępowania sądowoadministracyjnego (postanowienie NSA z 7.11.2019 r. II OZ 999/19, cbosa). Art. 5 pkt 2 ustawy nowelizującej - jako przepis przejściowy - przewiduje, że do pierwszego pisma wniesionego przez stronę w danej sprawie po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej stosuje się art. 46 § 2 ppsa, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Sąd I instancji błędnie nie zwrócił uwagi, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się nr PESEL skarżącego (uwierzytelnione odpisy: oświadczenia z 24.4.[2013] r. "Umowa Kupno-Sprzedaż"; pisma z 10.2.2013 r. zatytułowanego "Umowa"). Numer PESEL skarżącego, wskazany w zażaleniu, odpowiada numerowi PESEL K.K., uwidocznionemu w obu uwierzytelnionych odpisach dokumentów, znajdujących się w aktach administracyjnych (k. 5, 6=94 akt administracyjnych; k. 30 akt sądowych). W świetle powyższego Sąd dysponował numerem PESEL skarżącego, przez co podstawowy cel, a zarazem i wymóg ustawy nowelizującej w omawianym zakresie został spełniony. Niezachowanie warunków formalnych skargi nie uniemożliwiało nadania skardze prawidłowego biegu (argum. ex art. 49 § 1 ppsa; postanowienie NSA z 22.11.2019 r. I OZ 1121/19, cbosa). Powyższe stanowisko nawiązuje do zasady szybkości postępowania sądowego w powiązaniu z zasadą ekonomii procesowej. Podobnie, choć niejednolicie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w sprawach, w których pełnomocnictwo uprawniające do reprezentowania strony przed sądem administracyjnym zalegało w aktach administracyjnych, a nie zostało wniesione przy piśmie procesowym kierowanym do sądu (postanowienie NSA z 18.9.2019 r. I OZ 771/19, cbosa). Konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), które - w powiązaniu z nakazem wykładni prokonstytucyjnej - winno prowadzić do odrzucenia wyników wykładni zbyt rygorystycznej, zamykającej stronie drogę do rozpoznania jej sprawy przez sąd przez nadmierny formalizm (postanowienie NSA z 16.4.2019 r. I OZ 339/19, cbosa). Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.