II OZ 239/20

SENTENCJA Dnia 13 listopada 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J. W. o zmianę i wstrzymanie wykonania postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt II OZ 239/20 o oddaleniu zażalenia w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniesionego zażalenia postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 marca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 1332/18, o odrzuceniu zażalenia na postanowienie tegoż Sądu z dnia 23 maja 2019 r. utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2019 r. o pozostawieniu wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wniesione w niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie Sądu I instancji utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania jest niedopuszczalne, na co zasadnie wskazał Sąd I instancji w postanowieniu z dnia 29 lipca 2019 r. W tym warunkach istniały podstawy do zastosowania art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", a tym samym odrzucenia przez Sąd I instancji zażalenia na postanowienie tegoż Sądu z dnia 23 maja 2019 r. Dodatkowo NSA wskazał, że nie istnieje podstawa prawna, która uzasadniałaby rozpatrywanie przez Naczelny Sąd Administracyjny wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania postanowień Sądu I instancji (takie uprawnienie nie wynika z art. 196 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest też uprawniony do rozpatrywania wniosków o przyznanie prawa pomocy; zaś skarżąca może w każdym czasie złożyć ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy do właściwego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z wnioskiem o zmianę i wstrzymanie wykonania postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2020 r. wystąpiła skarżąca, podnosząc argumentację w zakresie oceny legalności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z 2004 r. o nakazie rozbiórki budynku garażowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek skarżącej podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Należy wskazać, że przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego przy wydaniu postanowienia z 11 marca 2020 r. było wyłączenie zagadnienie procesowe, a mianowicie, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawidłowo ocenił, że na postanowienie tegoż Sądu z 23 maja 2019 r. przysługiwało zażalenie. Wynika z tego, że przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego na ówczesnym etapie postępowania nie były kwestie merytoryczne, o których mowa w przedmiotowym wniosku, tj. co do oceny legalności decyzji o nakazie rozbiórki lub zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Poza tym o prawie do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decydują obowiązujące przepisy prawa, a nie np. słuszne interesy strony postępowania. Jeżeli skarżąca jest osobą nieporadną życiowo to może wnioskować o przyznanie prawa pomocy także w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu bądź ustanowić pełnomocnika z wyboru. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie własnego postanowienia, co oznacza, że wniosek skarżącej w tym zakresie jest oparty na poza prawnych żądaniach. Dlatego wniosek skarżącej o zmianę i wstrzymanie wykonania postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w zasadzie nieuprawniony i jako taki podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.