II SA/Rz 1041/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Maciej Kobak /spr./ WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia żądanych danych adresowych - skargę oddala - UZASADNIENIE Przedmiotem skargi P. D. (dalej w skrócie: skarżący) jest decyzja Wojewody (dalej w skrócie: wojewoda / organ odwoławczy) z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy (dalej w skrócie: Burmistrz / organ I instancji) z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...]., orzekającej o odmowie udostępnienia skarżącemu żądanych danych adresowych G. P. z rejestru mieszkańców. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy wynika, że skarżący wnioskiem z dnia 21 lutego 2020 r. zwrócił się do organu I instancji o udostępnienie z rejestru mieszkańców adresu zameldowania na pobyt stały G. P. – sędzi Sądu Rejonowego. Skarżący do wniosku dołączył kserokopię pozwu wniesionego do Sądu Okręgowego ochronę dóbr osobistych. Burmistrz pismem z dnia 27 lutego 2020 r. wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień poprzez uzasadnienie potrzeby uzyskania danych i wykazanie interesu prawnego w ich uzyskaniu. Skarżący, w odpowiedzi na pismo wskazał, że podanie zawnioskowanych danych jest mu potrzebne w celu prawidłowego wszczęcia postępowania sądowego w przedmiocie dochodzenia roszczenia z zakresu ochrony dóbr osobistych. Organ I instancji pismem z dnia 26 marca 2020 r. zwrócił się do Sądu Okręgowego o udzielenie informacji o stanie sprawy zainicjowanej przez skarżącego. W odpowiedzi poinformowano m.in., że sprawa jest na wstępnym etapie, sędziowie złożyli oświadczenia w przedmiocie wyłączenia od rozpoznania sprawy, nie kierowano do skarżącego wezwania o podanie adresu zamieszkania lub zameldowania pozwanej, zaś oznaczenie adresu zamieszkania strony będącej osobą fizyczną jest warunkiem formalnym pozwu. Pismem z dnia 26 marca 2020 r. Burmistrz zwrócił się do skarżącego o wskazanie stanu wytoczonej przez niego sprawy o ochronę dóbr osobistych. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący wskazał że z uwagi na pandemię Sąd Okręgowy nie jest dostępny i nie wykonuje czynności procesowych. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. Burmistrz orzekł o odmowie udostępnienia żądanych danych adresowych G. P. z rejestru mieszkańców. Organ I instancji wyjaśnił, że wnioskodawca nie wykazał, że aktualnie posiada interes prawny, zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1397 ze zm.). Podkreślił, że istnienie interesu prawnego jest niezbędne do uzyskania danych adresowych, zaś w przedłożonej przez skarżącego dokumentacji nie ma wezwania z Sądu Okręgowego do usunięcia braków formalnych pozwu przez wskazanie miejsca zamieszkania G. P.. W odwołaniu od decyzji Burmistrza skarżący podniósł, że wnioskując o udostępnienie danych osobowych w zakresie niezbędnym do prowadzenia sprawy sądowej ma w tym interes prawny, gdyż chce aby pozwana sędzia G. P. stawiła się przed Sądem i przeprosiła go za swoje niewłaściwe postępowanie. W tym zakresie powołał się na art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 922 ze zm.). Wojewoda decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Burmistrza [...]. Organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązujące przepisy prawa nie pozwalają na udostępnienie adresu zameldowania na pobyt stały G. P.. Wskazał, że samo wytoczenie powództwa przeciwko osobie fizycznej, bez przedłożenia organowi ewidencji ludności stosownego wezwania z sądu o podanie adresu pozwanej osoby, nie stanowi o wykazaniu istnienia interesu prawnego w uzyskaniu danych. Powołując się na treść art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności wyjaśnił, że nałożenie na osobę lub jednostkę organizacyjną obowiązku wykazania interesu prawnego oznacza, że żądający dla skuteczności złożonego żądania udostępnienia informacji z rejestrów ewidencji ludności musi udowodnić w sposób sprawdzalny przez fakty, własny interes prawny. Wojewoda pokreślił, że fakt wytoczenia powództwa nie jest udowodnieniem interesu prawnego w uzyskaniu danych o adresie zameldowania G. P.. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie ma pewności, że Sąd Okręgowy będzie prowadził wskazaną sprawę cywilną. Dodatkowo, nie wezwano jeszcze skarżącego do usunięcia braków formalnych pozwu poprzez wskazanie miejsca zamieszkania G. P.. W replice do zarzutu naruszenia art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych, organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis ten stracił moc obowiązującą z dniem 25 maja 2018 r. Wojewoda wyjaśnił także, że nieuzasadnione jest twierdzenie skarżącego o ograniczeniu mu przysługującego prawa do sądu, bowiem jak wynika z pisma z Sądu Okręgowego przedmiotowa sprawa jest w toku. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący wskazał, że nie zgadza się z decyzją organu odwoławczego w zakresie odmowy udostępnienia mu danych adresowych. Skarżący podniósł, że złożył do organu I instancji kopię pozwu o ochronę danych osobowych, bowiem chce żeby G. P. stawiła się przed Sądem i przeprosiła go za swoje niewłaściwe postępowanie. W ocenie skarżącego za udostępnieniem wnioskowanych danych przemawia również wyrażona w art. 45 Konstytucji RP zasada prawa do sądu i określona w art. 2 Konstytucji RP zasada zaufania obywatela do państwa. Skarżący zaakcentował, że w opisanej sytuacji ma zastosowanie przepis art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych pozwalający na przetwarzanie i udostępnienia danych osoby i to bez jej zgody, jeżeli jest to niezbędne do wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez odbiorców danych, a ich przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dotyczą. Skarżący powołał się również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1826/16. Wojewoda w odpowiedzi na skargę, podtrzymując zajęte stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd odnotowuje, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs ⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ). Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Organy prawidłowo zgromadziły i rozważyły materiał dowodowy, czyniąc na jego podstawie właściwe ustalenia faktyczne. Przyjęta podstawa prawna rozstrzygnięcia również jest poprawna, a wywiedzione z niej następstwa prawne nie budzą wątpliwości. Ewidencja ludności stanowi publiczny rejestr, w którym gromadzone są podstawowe informacje dotyczące osób fizycznych. Przedmiotowo, informacje te odnoszą się do dwóch sfer: identyfikacji tożsamości osoby fizycznej oraz jej statusu administracyjnoprawnego – art. 2 i art. 3 u.e.l. Adres zameldowania osoby fizycznej jest informacją rejestrowaną w ewidencji ludności – art. 8 pkt 14 u.e.l. Stosownie do zasady systemowej wyartykułowanej w art. 45 ust. 1 u.e.l. każda osoba, której dane gromadzone są w ewidencji ma do nich dostęp. Osoby trzecie mogą ubiegać się o dostęp do informacji ewidencyjnych innych osób wyłącznie wtedy, gdy wykażą, że mają w tym interes prawny – art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. Innymi słowy, porządek prawny dopuszcza możliwość pozyskania danych ewidencyjnych innych osób wyłącznie wtedy, gdy są one niezbędne do realizacji prawem przyznanych uprawnień. Wymagana prawem konieczność wykazania się danymi ewidencyjnymi innych osób musi mieć charakter indywidualny, konkretny i aktualny. Jak wynika z akt sprawy w dniu 14 lutego 2020 roku Skarżący wytoczył przed Sądem Okręgowym powództwo przeciwko Sędzi Sądu Rejonowego w [...] – G. P. o ochronę dóbr osobistych. Skarżący nie wskazał w pozwie adresu zamieszkania/zameldowania pozwanej, albowiem nie posiadał takich informacji. W celu ich pozyskania zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy z wnioskiem w trybie art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – pismo przewodniczącego I Wydziału Cywilnego SO z dnia 6 kwietnia 2020 roku – sprawa z powództwa Skarżącego znajdowała się na wstępnym etapie, a skarżący nie był jeszcze wzywany do uzupełnienia pozwu poprzez wskazanie adresu zamieszkania/zameldowania pozwanej. W tym stanie rzeczy Sąd podziela ocenę organów obu instancji, że Skarżący nie wykazał, iż posiada interes prawy w uzyskaniu danych meldunkowych G. P.. W tej materii Sąd podziela utrwalone stanowisko Naczelnego Sadu Administracyjnego, zgodnie z którym wnioskodawca ubiegający się o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych ma interes prawny w uzyskaniu danych ze zbiorów meldunkowych (adres zameldowania) dopiero po wytoczeniu powództwa przed sądem powszechnym, i to dodatkowo w sytuacji, gdy sąd powszechny zobowiązał powoda do podania aktualnego adresu zamieszkania pozwanego. Dopiero wówczas dochodzi bowiem do konkretyzacji, aktualizacji i urealnienia się interesu prawnego w pozyskaniu danych z rejestru PESEL – zob. wyroki NSA z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 417/11 oraz z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3370/19. Sąd zaznacza, że interes Skarżącego w uzyskaniu danych meldunkowych pozwanej G. P. zaktualizuje się w dniu otrzymania przez niego wezwania w trybie art. 130 § 1 w zw. z art. 126 § 2 pkt 1 Kodeksu Postępowania Cywilnego do uzupełnienia braków formalnych wniesionego pozwu. Z tą chwilą wszystkie elementy hipotezy normy zrekonstruowanej w oparciu o art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. zostaną skompletowane. Składając wniosek o udostępnienie danych ewidencyjnych pozwanej Skarżący załączy wezwanie Sądu Cywilnego o uzupełnienie jej informacji adresowych, co pozwoli pozytywnie zweryfikować jego uprawnienia przez pryzmat powołanego art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. – analogiczne stanowisko w kontekście art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności zaprezentował również Europejski Trybunał Praw Człowieka w decyzji z dnia 14 maja 2019 r., sygn. 67068/10, Garlicki v. Polska. W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił – art. 151 P.p.s.a.