I OZ 944/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt IV SAB/Wa 106/12 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. G. na bezczynność Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie zaniedbań grobów wojennych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 6 listopada 2012 r., IV SAB/Wa 106/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie zaniedbań grobów wojennych. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga T. G. jest oczywiście bezzasadna, a stosownie do art. 247 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przedmiotem skargi jest bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy i wymienionych z nazwiska urzędników w zakresie "złego stanu oznaczeń części grobów polskich żołnierzy poległych w wojnie z bolszewikami" a wiec w istocie bezczynność Prezydenta w zakresie rozpatrzenia skargi wniesionej i rozpatrzonej w trybie skargowym, uregulowanym w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. T. G. wniósł skargę na zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, określone w art. 227 k.p.a. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie reprezentowany jest pogląd zgodnie z którym, w sprawach dotyczących postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII k.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Stanowisko to odnosi się również do skarg wnoszonych do sądów administracyjnych na bezczynność organu w sprawach prowadzonych w trybie skargowym określonym w dziale VIII k.p.a. gdyż skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna jedynie w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, innych aktów lub czynności. Skarżący wniósł zażalenie na powyżej opisane postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 247 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, "gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego" (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, komentarz do art. 247, teza 1, str. 572-573). Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 p.p.s.a. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne w sytuacjach opisanych w art. 3 § 2 pkt 8, to jest w sprawach skarg na 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Wnioskodawcy niezawodowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi, o której mowa w art. 246 § 1 k.p.a. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09, z 14 października 2010 r., II OSK 2019/10, czy z 12 marca 2008 r., II OSK 314/08). Przedmiot samej skargi opisanej w art. 227 k.p.a. został ujęty bardzo szeroko. Przedmiotem skargi może być zatem każda negatywna ocena działalności podmiotu powołanego do wykonywania zadań państwa lub innego podmiotu (por. np. postanowienie NSA z 4 kwietnia 2012 r., I OSK 717/12). Żądanie skarżącego, zawarte w skardze, a związane z zaniedbaniami po stronie Prezydenta m. st. Warszawy, prawidłowo zostało zakwalifikowane przez Sąd pierwszej instancji jako skarga opisana w art. 227 k.p.a. Także treść pisma z 16 kwietnia 2012 r. (k. 1504 akt administracyjnych) uzasadnia taki pogląd. Utrwalone stanowisko sądów administracyjnych w sprawie braku kognicji sądów administracyjnych w sprawach ze skarg na działanie organu administracji w rozumieniu art. 227 k.p.a., uzasadniało odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.