II GSK 2274/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1959/11 w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na informację Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1959/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. pozostawił bez rozpatrzenia skargę E. Sp. z o.o. w W. na informację Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że składając skargę strona złożyła kopię (kserokopię, wydruk) pisma Fundacji Małych i Średnich Przedsiębiorstw w W. z dnia [...] marca 2011 r., stanowiącego informację w przedmiocie oceny projektu, które to pismo w ocenie Sądu powinno zostać złożone w oryginale bądź potwierdzone za zgodności oryginałem w sposób odpowiadający prawu. Mając powyższą okoliczność na uwadze Sąd uznał, że skarga jest niekompletna i na podstawie art. 30c ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712, dalej: u.z.p.p.r.) orzekł jak w sentencji postanowienia. Skargą kasacyjną spółka zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: Art. 30c ust. 5 pkt 2 u.z.p.p.r. w zw. z art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. poprzez bezpodstawne uznanie skargi za niekompletną i pozostawienie jej bez rozpoznania, w sytuacji gdy złożona skarga zawierała wszystkie elementy sprecyzowane w treści art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. i w tym znaczeniu była kompletna, zaś ustawa nie nakłada na skarżącego obowiązku złożenia oryginałów składanych dokumentów; Art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 30e u.z.p.p.r. polegające na zaniechaniu wezwania skarżącej do uzupełnienia skargi, w sytuacji uznania przez Sąd I instancji, iż załączona kserokopia pisma z dnia [...] marca 2011 r. nie jest dokumentem, pomimo, że zastosowanie art. 49 p.p.s.a. nie zostało wyłączone w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym; Art. 30c ust. 2 oraz art. 30c ust. 5 pkt 2 u.z.p.p.r. w związku z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP, art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, polegające na pozbawieniu skarżącej prawa do merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonego wniosku. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że zgodnie z ustalonym kierunkiem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego kompletność dokumentacji rozumiana jest jako załączenie dokumentacji wyraźnie wskazanej w treści art. 30c ust. 2 zd. 1 u.z.p.p.r. oraz spełnienie warunków formalnych sprecyzowanych dla pism procesowych (art. 46, art. 47 § 1, art. 57 § 1 p.p.s.a.). Skutek w postaci pozostawienia skargi bez rozpatrzenia może być wywołany wskutek niezłożeni kompletu wszystkich dokumentów, zaś inne braki podlegają uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia zasługiwał na uwzględnienie. Trafny jest zarzut, że w okolicznościach sprawy pozostawienie skargi bez rozpatrzenia jest wynikiem błędnej wykładni art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r., co w konsekwencji spowodowało niewłaściwe zastosowanie art. 30c ust. 5 pkt 2 tej ustawy. Niewątpliwie w myśl powołanego wyżej art. 30c ust. 5 pkt 2 u.z.p.p.r. wniesienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi niekompletnej powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia. Istotą sporu jest zaś to, co należy rozumieć pod pojęciem niekompletnej skargi. Wbrew stanowisku zaprezentowanemu w sprawie przez Sąd I instancji art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. wskazuje jedynie jaki rodzaj dokumentacji (które dokumenty) strona zobowiązana jest dołączyć do skargi, aby mogła być uznana za kompletną (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1301/10). Odrębną kwestią jest zaś to, w jakiej formie dokumenty te mają zostać złożone. Zdaniem sądu kasacyjnego fakt, że w ww. przepisie tylko odnośnie wniesionych środków odwoławczych oraz informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4. przewidziano wymóg złożenia kopii nie znaczy, że pozostałe dokumenty – aby dokumentacja była "kompletna" – muszą być oryginałami. Taki wniosek jest zbyt daleko idący i tym samym nieuprawniony. Niewątpliwie uregulowany w art. 30c u.z.p.p.r. sposób składania skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego ma na celu przyspieszenie rozpoznania sprawy i umożliwienie Sądowi I instancji jej rozstrzygnięcia w terminie określonym art. 30c ust. 4 ww. ustawy (tj. w terminie 30 dni). Tym większe znaczenie ma zatem kwestia dokładnego informowania stron o wymogach wnoszonych skarg i skutkach uchybień. Przewidziana ustawą szybkość postępowania w sprawach nie uzasadnia jednak dokonywania takiej interpretacji art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r., zgodnie z którą złożenie odpisów dokumentów utożsamiane jest ze złożeniem dokumentacji niekompletnej – co skutkuje pozostawieniem skargi bez rozpatrzenia i prowadzi do nieuzasadnionego pozbawiania strony konstytucyjnego prawa do sądu. Zauważyć trzeba też, iż w dotychczasowym orzecznictwie na gruncie art. 30c ust. 2 i 5 u.z.p.p.r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał już, że "wygenerowany elektronicznie dokument, podpisany przez stronę i opatrzony jej pieczęciami" spełnia wymóg dokumentu, o którym mowa w art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. (np. postanowienie NSA z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II GSK 1051/10). NSA stwierdził nadto, że ww. wymóg spełnia także kserokopia wniosku o dofinansowanie, poświadczona za zgodność z oryginałem – stosownie do art. 48 § 3 p.p.s.a. (niewyłączonego na mocy art. 30e u.z.p.p.r.) – przez radcę prawnego występującego w sprawie (np. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 1422/10). Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w tej sprawie przychyla się do poglądu, że art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. nie zawiera szczególnych regulacji co do wymogu składania dokumentów w oryginale bądź odpisie, które wyłączałyby możliwość zastosowania art. 48 i art. 49 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć trzeba, że składana przez stronę skarżącą kompletna dokumentacja ma mieć formę wiarygodną. Jeżeli Sąd podejmie wątpliwości, co do wiarygodności dokumentów i uzna, że uniemożliwia to nadanie sprawie prawidłowego biegu, może zastosować art. 48 p.p.s.a. Usytuowanie tego przepisu w procedurze sądowoadministracyjnej wskazuje, że dotyczy on kwestii braków formalnych skargi. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się natomiast zasługujący na aprobatę pogląd, że uzupełnianie braków formalnych w trybie art. 49 p.p.s.a. nie jest wyłączone w sprawach z zakresu zasad prowadzenia polityki rozwoju, gdy braki te dotyczą kwestii nieuregulowanych w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (którym zgodnie z art. 2 Konstytucji RP jest Rzeczpospolita Polska) konieczne jest wykładanie i stosowanie przepisów regulujących postępowanie sądowe w sposób zapewniający realizację zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, a także art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych). Przepisy regulujące instytucję pozostawienia skargi bez rozpatrzenia muszą być zatem interpretowane ściśle, gdyż jej zastosowanie pozbawia stronę możliwości sądowej kontroli kwestionowanego przez nią rozstrzygnięcia. Strona musi mieć więc pełną świadomość wymogów formalnych skargi i nie może być narażona na to, aby jakakolwiek niejasność była interpretowana na jej niekorzyść i pozbawiała ją prawa do sądowej kontroli jej skargi. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 30e u.z.p.p.r. z uwzględnieniem art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji