III SA/Gd 742/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 listopada 2015 r. odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów osoby zobowiązanej postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 30 listopada 2015 r. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wydanego postanowienia referendarz sądowy wskazał, że w złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 w zw. z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oświadczeniu o stanie rodzinnym wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i czworgiem dzieci. Składając oświadczenie o dochodach wnioskodawca podał, że dochody rodziny kształtują wynagrodzenia za pracę otrzymywane przez wnioskodawcę i syna w łącznej kwocie 5.500 zł netto. Jednocześnie wnioskodawca oświadczył, że na rachunku bankowym posiada oszczędności w kwocie 5.600 zł. W ocenie referendarza sądowego przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym winno mieć charakter wyjątkowy. Wyjątkowość ta oznacza, że prawo pomocy w zakresie całkowitym stosowane może być jedynie względem podmiotów charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną. Do takich osób należą m.in. osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku oraz osoby korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej. Uwzględniając ww. okoliczności faktyczne, w tym potwierdzony przez wnioskodawcę fakt uzyskiwania stałych dochodów jak i posiadania oszczędności pieniężnych referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W ocenie referendarza sądowego, w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy nie hierarchizuje się ponoszonych przez stronę wydatków (nawet tych koniecznych), lecz zestawia się rozmiar kosztów jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy z jej aktualnymi możliwościami płatniczymi. Zdaniem referendarza sądowego przedmiotowe zestawienie z oczywistych względów nie daje podstaw do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez wnioskodawcę procesów sądowych w sytuacji, gdy wnioskodawca osiąga stałe, comiesięczne dochody oraz posiada oszczędności pieniężne. Ponadto, możliwość przyznania prawa pomocy dotyczy sytuacji, gdy dany podmiot nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania z przyczyn natury obiektywnej. Z powyższego należy zaś wykluczyć sytuację, w której niemożliwość poniesienia kosztów postępowania uzasadnia wyłącznie subiektywne przekonanie strony nie znajdujące potwierdzenia w poczynionych ustaleniach faktycznych. W sprzeciwie od wyżej wskazanego postanowienia referendarza sądowego Z. K. wskazał, że w złożonym formularzu PPF przez pomyłkę zawarł kwoty brutto dochodów własnych oraz dochodów syna. Syn zatrudniony był do dnia 28 listopada 2015 r. i po tej dacie wyjechał z Polski. Córka wnioskodawcy w dniu 23 listopada b.r. podjęła pracę w A S.A na 3/5 etatu z wynagrodzeniem 740 zł netto. Wnoszący sprzeciw wskazał, że w pkt 7.2.1 formularza PPF podał wysokość oszczędności na poziomie 5.600 zł zaznaczając, że kwota 5.000 zł to środki uzyskane z pożyczki z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. W istocie więc rodzina posiada oszczędności w wysokości 600 zł (po odjęciu kwoty ww. pożyczki). W reasumpcji Z. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego oświadczając, że jest w stanie ponieść koszty sądowe związane z wniesieniem skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 14 maja 2015 r., poz. 658; dalej w skrócie: "ustawa zmieniająca"). W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a.") w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej przepisy ustawy, o której mowa w art. 1 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Z art. 2 ustawy zmieniającej wynika zatem, że w rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie przepis art. 260 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez jej art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, bowiem postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie z regulacją z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanką przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (o co wnosił pierwotnie skarżący i o czym rozstrzygnął referendarz sądowy) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu referendarz sądowy rozpoznając złożony wniosek uznał w sposób zasadny, że fakt uzyskiwania stałych dochodów jak i posiadania oszczędności pieniężnych wyklucza uznanie, że w realiach rozpatrywanego przypadku wnioskodawca wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Powyższego zapatrywania nie zmieniają w ocenie Sądu okoliczności podane w złożonym sprzeciwie. Uwzględniwszy bowiem dane zawarte we wniesionym sprzeciwie należy wskazać, że obecnie comiesięczny dochód rodziny wynosi 3.940 zł netto. Dochód ten kształtują wynagrodzenia za pracę uzyskiwane przez wnioskodawcę oraz jego córkę. Co równie ważne, wnioskodawca posiada na rachunku bankowym środki pieniężne w łącznej kwocie 5.600 zł. W ocenie Sądu fakt, że środki w wysokości 5.000 zł pochodzą z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych nie może rzutować na uznanie, że są to środki, które w związku z zaistniałą potrzebą nie mogą być przeznaczone m.in. na koszty prowadzonego postępowania. W realiach rozpatrywanego przypadku wnioskodawca nie wykazał zaś, że środki te zostały w jakikolwiek sposób zajęte bądź zabezpieczone. Nie wykazano ponadto, że w chwili obecnej wnioskodawca zobligowany jest do zwrotu całej kwoty udzielonej pożyczki. Ponadto należy mieć na uwadze, że z przedstawianą przez wnioskodawcę złą sytuacją materialną rodziny kontrastuje zawarte w sprzeciwie oświadczenie w przedmiocie możliwości poniesienia obciążających wnioskodawcę kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 § 1 i § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym po dniu 15 sierpnia 2015 r.) postanowił jak w sentencji postanowienia.