V SA/Wa 1368/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. w C. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi [...] Zakłady [...] Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") jest postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] uchylające w całości postanowienie tego organu z dnia [...] stycznia a 2019 r. nr [...] i umarzające postępowanie w sprawie o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] października 2018 r. do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek Strony o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych - bukmacherskich i totalizatora przez sieć Internet urządzanych na stronie internetowej: [...].. Pismem z dnia [...] listopada 2018 r Minister Finansów wezwał Spółkę w trybie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.) – dalej jako "O.p", do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, poprzez przedłożenie: - ekspertyzy dowodów udziału w zakładach potwierdzającej ich zabezpieczenie przed ingerencją osób nieuprawnionych i możliwość weryfikacji ich autentyczności. - zaświadczenia o niezaleganiu z zapłatą należności celnych, - uwierzytelnionego tłumaczenia na język polski zaświadczeń, że wspólnicy, członkowie zarządu, rady nadzorczej spółki nie byli skazani za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Termin na uzupełnienie ww. braków formalnych wniosku upływał w dniu 13 grudnia 2018 r. W zakreślonym terminie Strona wskazała, że przedłożyła już aktualne zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach i należnościach celnych z dnia [...] października 2018 r. nr [...] zatytułowane "zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach i należnościach celnych" i tym samym spełniony został wymóg zawarty w art. 36 pkt 17 ustawy z dnia a 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 847, ze zm.) – dalej jako "u.g.h.". Dokonana przez Ministra Finansów analiza dokumentów przedłożonych w odpowiedzi na powyższe wezwanie wykazała jednak, że Spółka w dalszym ciągu nie przedstawiła aktualnego zaświadczenia o niezaleganiu z zapłatą należności celnych, z którego wprost wynikałoby, że nie zalega z zapłatą tych należności. W związku z tym, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. Minister Finansów pozostawił bez rozpatrzenia wniosek Strony o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet. Następnie w dniu [...] stycznia 2019 r. do Ministerstwa Finansów wpłynęły wyjaśnienia Strony oraz zaświadczenie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] stycznia 2019 r. potwierdzające niezaleganie przez Spółkę zarówno z zapłatą podatków stanowiących dochód budżetu państwa oraz należności celnych. Spółka wskazała przy tym, że załączone do wniosku o wydanie zezwolenia zaświadczenie potwierdzało brak posiadania przez nią zobowiązań podatkowych oraz należności celnych. Z uwagi na zakres złożonego wniosku o wydanie ww. zaświadczenia, urząd skarbowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające obejmujące badanie ewentualnego występowania zaległości w zakresie podatków stanowiących dochód budżetu państwa oraz należności celnych. Zatem, w ocenie Spółki, gdyby takie należności w ramach prowadzonego postępowania zostały stwierdzone, ujęto by je w wydanym zaświadczeniu. Jedocześnie Spółka z ostrożności procesowej wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o wydanie zezwolenia poprzez przedłożenie zaświadczenia o niezaleganiu z zapłatą należności celnych. W dniu [...] lutego 2019 r. do organu wpłynęło z kolei zażalenie Spółki na postanowienie z dnia [...] stycznia 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] Minister Finansów utrzymał ww. postanowienie w mocy. Na postanowienie to Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, który uchylił je wyrokiem z dnia 23 października 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1046/19. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie z dnia [...] marca 2019 r. było przedwczesne, gdyż organ w pierwszej kolejności winien rozpoznać wniosek strony o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku wraz z kluczowym, wg. Strony dowodem w postaci zaświadczenia z [...] stycznia 2019 r. odnoszącego się do zaświadczenia z [...] października 2018 r. złożonego wraz z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet. Dopiero po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu organ mógł rozstrzygnąć sprawę w zakresie pozostawienia podania bez rozpoznania. Po rozpatrzeniu wniosku Spółki z dnia [...] stycznia 2019 r. postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] Minister Finansów odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet. Postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Spółki Minister uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przywrócił termin do uzupełnienia braku formalnego wniosku. Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. Minister Finansów uchylił własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2019 r. i umorzył postępowanie w sprawie o udzielenie Spółce zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przedstawił w pierwszej kolejności przesłanki bezprzedmiotowości postępowania. Następnie zaś wskazał, że w niniejszej sprawie przesłankę do uchylenia rozstrzygnięcia z dnia [...] stycznia 2019 r. stanowiło wydanie w dniu [...] maja 2020 r. postanowienia o przywróceniu terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku Spółki o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet. Jednakże z uwagi na okoliczność zmiany stanu faktycznego i wydanie w dniu [...] grudnia 2019 r. przez Ministra Finansów decyzji nr [...] udzielającej Spółce zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych - bukmacherskich i totalizatora przez sieć Internet, prowadzenie dalszego postępowania w sprawie powyższego wniosku stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. W skardze na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie w zakresie dotyczącym umorzenia postępowania w sprawie z wniosku Spółki z dnia [...].10.2018 r. o udzielenie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych przez sieć Internet. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia: - art. 208 § 1 O.p. z uwagi na jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezasadnym umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku o udzielenie zezwolenia, poprzez nieuprawnione przyjęcie, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na wydanie przez Ministra Finansów w innym postępowaniu nr [...] udzielającej Spółce zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet, - art 207 § 2 O.p. w związku z art 32 ust 2 u.g.h., poprzez nie rozpatrzenie przez Ministra Finansów sprawy z wniosku Spółki z dnia [...] października 2018 r. o udzielenie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych przez sieć Internet co do jej istoty i nie wydanie decyzji administracyjnej rozstrzygającej przedmiotową sprawę. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności wskazać należy, że sąd skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 3 § 1 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 ppsa sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie m.in. art. 208 § 1 O.P. , zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości ma charakter obligatoryjny tj. w przypadku jej stwierdzenia organ ma obowiązek umorzyć postępowanie. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W orzeczeniu z 4.11.2009 r. WSA w Lublinie podkreślił, że "bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ale zawsze oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu" (wyrok WSA w Lublinie, I SA/Lu 451/09, LEX nr 532454). W sprawie niniejszej przedmiotem postępowania było udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet. Zakłady te miały być świadczone za pośrednictwem strony internetowej [...] . Sprawa została wszczęta wnioskiem Strony z [...].10.2018 r. Na skutek braków formalnych wniosek ten został pozostawiony bez rozpatrzenia, a Spółka wszczęła procedurę odwoławczą od powyższego rozstrzygnięcia. Równocześnie , w dniu [...] marca 2019 r. złożyła wniosek tożsamy tj. o udzielenie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – bukmacherskich i totalizatora – przez sieć Internet za pośrednictwem strony internetowej [...] Postępowanie wszczęte tym wnioskiem zostało zakończone wydaniem przez Ministra Finansów decyzji z [...].12.2019r. udzielającej wnioskowanego zezwolenia na okres 6 lat od dnia doręczenia decyzji. Oznacza to, że wnioskowane zezwolenie zostało już udzielone w innym postępowaniu i od tego momentu nie istnieje przedmiot sprawy objętej wnioskiem z [...].10.2018 r. Spółce nie może być udzielone zezwolenie o tożsamej treści, gdyż taka decyzja byłaby nieważna ( art. 247 § 1 pkt 4 O.p. ). Niezależnie jednak od ostatniej kwestii ( Strona twierdzi, że mogłaby zmienić wniosek w czasie trwania postępowania nim wywołanego ) należy jednak stwierdzić, że nie jest to argument wskazujący na nieprawidłowe zastosowanie art. 208 § 1 O.p. Brak przedmiotu postępowania powstał z chwilą , gdy decyzja z [...].12.2019 r. stała się ostateczna . Przestała istnieć sprawa administracyjna, o której należałoby rozstrzygnąć decyzją w rozumieniu art. 207 § 2 O.p. Jak wspomniano wyżej, stwierdzenie zaistnienia tej przesłanki musi prowadzić do umorzenia postepowania. Sąd podziela pogląd Ministra, że Strona posiada interes prawny w uzyskaniu kolejnej decyzji zezwalającej na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet po zakończeniu obowiązywania zezwolenia z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]. Sytuację tę reguluje art. 49 ust. 5 u.g.h., zgodnie z którym podmiot posiadający zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, które wygasa z uwagi na upływ terminu, na jaki zostało ono udzielone, może wystąpić jednorazowo o jego przedłużenie na okres 6 lat. Jednak jest to wniosek odrębny i odmienny od złożonego [...].10.2018 r. , a umorzenie postępowania niczym nie ogranicza prawa Strony do złożenia takiego wniosku. Powyżej przedstawiony pogląd prowadzi do uznania, że w sprawie nie zachodzi zarzucane w skardze naruszenie art. 207 § 2 O.p. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.