II OZ 1299/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 678/07 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi B. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz przekazania wniosku według właściwości postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE B. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz przekazania wniosku według właściwości W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżąca B. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, że miesięczna kwota, jaką dysponuje nie wystarcza na zaspokojenie bieżących potrzeb dzieci. Kwota ta wynosi [...] zł i jest to [...] zł pobierane z konta córki oraz [...] zł z konta syna. Wydatki na które suma ta jest przeznaczana to opłaty za dom, szkołę, żywność, lekcje języka niemieckiego, angielskiego, zajęcia sportowe, internet, wyjazdy na zieloną szkołę, bilety, księgowego i leki. W dalszej części wniosku skarżąca oświadczyła, że brakuje jej pieniędzy, ponieważ jej mąż nie płaci alimentów i dług z tego tytułu wynosi ponad [...] zł oraz opisała sytuację majątkową męża. Nadto skarżąca wyjaśniła, że córka skarżącej posiada w P. działkę o pow. [...] m2 zabudowaną domem mieszkalnym, lokal użytkowy położony w S. przy ul. [...] oraz [...] ha działki w D., natomiast syn jest właścicielem domu położonego przy ul. [...] w S. i [...] ha ziemi rolnej. Łączny miesięczny dochód dzieci uzyskiwany z tytułu dzierżawy ziemi, domu i lokalu wynosi [...] zł. B. R. oświadczyła, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnych ruchomości ani nieruchomości. Postanowieniem z dnia 19 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił przyznania prawa pomocy. Sąd stwierdził, iż okoliczności, które powołała skarżąca w swoim wniosku nie uzasadniają jego uwzględnienia. Jak wynika z oświadczenia złożonego przez skarżącą łączna wartość miesięcznych dochodów jakimi dysponuje wynosi [...] zł (we wniosku o przyznanie prawa pomocy podała kwotę [...] zł). Zdaniem Sądu każda z tych kwot pozwala na to, aby po poczynieniu oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, skarżąca mogła zgromadzić środki na poniesienie kosztów wpisu w sprawie w wysokości 100 zł. Na powyższe postanowienie B. R. wniosła zażalenie, podnosząc, iż od 2000 r. znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, obecny łączny dochód dzieci jakimi dysponuje wynosi [...] zł i kwota ta nie wystarcza za zaspokojenie bieżących potrzeb dzieci i jej własnych. Skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. Nie można jej bowiem uznać, za osobę rzeczywiście ubogą. Należy w związku z tym podzielić pogląd Sądu I instancji, że kwota jaką dysponuje skarżąca podana we wniosku o przyznanie prawa pomocy tj. [...] zł miesięcznie ([...] zł z tytułu dzierżawy ziemi, domu i lokalu ), pozwala na to, aby przy racjonalnym jej wydatkowaniu, skarżąca mogła zgromadzić środki na poniesienie kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprawy wynoszą 100 zł (wpis od skargi). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.