III SA/Wr 281/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant aplikant radcowski Adam Małycha po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J M na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kategorii C, E, T do czasu wykazania się przez kierowcę posiadaniem wymaganych kwalifikacji oraz skierowanie do wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami kat. A,B,C,E i T w zakresie egzaminu teoretycznego i praktycznego oddala skargę. UZASADNIENIE W dniu [...] r. do S. G. wpłynął, oparty o przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej Prawo o ruchu drogowym), wniosek K. W. P. we W. z dnia [...] r. o skierowanie J. M. (dalej skarżący) na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych przez niego kwalifikacji kategorii C+CE+T. Jak uzasadniał K. W. P., skarżący w okresie od [...] r. do [...] r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego w związku z czym otrzymał w tym okresie 26 punktów za naruszenie tych przepisów wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Zawiadomieniem z dnia [...] r. (Nr [...]), działający z upoważnienia S. G., I. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z wielokrotnym naruszeniem przepisów ruchu drogowego oraz zatrzymania prawa jazdy. Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]), działający z upoważnienia S. G., N. W. K., T. i D. orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii C, E i T Nr [...] wydanego w dniu [...] r., do czasu wykazania się przez kierowcę posiadaniem wymaganych kwalifikacji oraz o skierowaniu skarżącego do wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami według kategorii A, B, C, E i T w zakresie egzaminu teoretycznego i praktycznego z zastrzeżeniem, że w zakresie kategorii A i B po dniu [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że skarżący w okresie 7 miesięcy przekroczył roczny limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, dlatego stosownie do art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień, tj. według kategorii A, B, C, E i T. Z tym, że w zakresie kategorii A i B, w związku z orzeczonym prawomocnym wyrokiem S. R. we W. z dnia [...] r. zakazem prowadzenia pojazdów na [...] miesięcy według tych kategorii, sprawdzenie kwalifikacji może nastąpić dopiero po upływie orzeczonej kary, a więc po dniu [...] r. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący uzyskał w dniu [...] r. prawo jazdy kategorii CET (tj. kategorii nie objętych sądownie orzeczonym zakazem z dnia [...] r.), dlatego zgodnie z art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust.1 pkt 1 lit g ustawy Prawo o ruchu drogowym, rozstrzygnięto o zatrzymaniu prawa jazdy powyższej kategorii, z powodu przekroczenia 24 punktów. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie w którym podniósł, że nie wiedział, że w rezultacie zatrzymania w dniu [...] r. oprócz kary grzywny otrzymał również 10 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, dlatego wniosek o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, bardzo go zaskoczył. Podkreślił w uzasadnieniu, że zależy mu na posiadaniu prawa jazdy kategorii C, E i T, jest bowiem kierowcą zawodowym i wskutek utraty tych uprawnień nie będzie mógł pracować, co doprowadzi jego rodzinę do bardzo trudnej sytuacji finansowej. Dlatego w pierwszej kolejności chciałby sprawdzić kwalifikacje w zakresie zatrzymanych uprawnień kategorii A i B a w następnej kolejności pozostałych kategorii. Ponadto z uwagi na długi czas oczekiwania na egzamin kontrolny w miejscowym wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego chciałby zdawać ten egzamin w innych ośrodkach. Podniósł także w odwołaniu, że kierowcy zawodowi winni podlegać innej punktacji za naruszenie przepisów ruchu drogowego, bowiem relatywnie więcej jeżdżą i są narażeni na popełnienie większej liczby wykroczeń drogowych niż inni kierowcy. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji podnosząc, że okoliczność popełnienia wykroczeń drogowych przez skarżącego nie budzi wątpliwości, jak też tych wątpliwości nie budzi liczba przypisanych tym wykroczeniom punktów. Dalej w uzasadnieniu wskazano, że na skutek przekroczenia przez skrzącego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, S., stosownie do art. 138 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, po otrzymaniu wniosku od K. W. P. wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy kierowcy i stosownie do art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b cytowanej wyżej ustawy kieruje kierowcę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Podkreślono w uzasadnianiu, że na etapie postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, na skutek przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, starosta nie ma kompetencji do badania zasadności dokonanych w ewidencji zapisów wskazujących na rodzaj wykroczenia i przypisaną mu liczbę punktów. Natomiast zgodnie z przepisami starosta zobligowany jest do zatrzymania prawa jazdy we wszystkich posiadanych kategoriach i skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji również we wszystkich posiadanych kategoriach. W uzasadnieniu wskazano, że nie można uznać za zasadny argument odwołania, że kierowca zawodowy - jakim jest skarżący - nie wiedział, że tak drastyczne wykroczenie, jak prowadzenie pojazdu po użyciu alkoholu, rodzi konsekwencje również w postaci wpisania do ewidencji punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Odnośnie terminu egzaminu i ośrodka, organ odwoławczy wskazał, że kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżący powinien wykonać niezwłocznie i w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego niezależnie od miejscowości, w której taki ośrodek się znajduje. Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, podnosząc w niej okoliczności i argumenty wskazane wcześniej w odwołaniu. Wskazał, że nie wiedział, że w rezultacie zatrzymania w dniu [...] r. oprócz kary grzywny otrzymał również 10 punktów Ponadto wskazał, że gdy otrzymał 16 punktów karnych nie zgadzał się z tą decyzją policjanta, ale podpisał mandat, bo w przeciwnym razie musiałby jechać na sprawę sądową. Podniósł, że chciałby najpierw jako kierowca zawodowy zdawać egzamin na prawo jazdy kategorii C, E, T z uwagi na sytuacje finansową rodziny. Jego zdaniem kierowcy zawodowi winni mieć większy limit punktów karnych skutkujących konsekwencjami prawnymi. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podnosząc, że zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Podniesiono w odpowiedzi, że argumentacja odnośnie kwestionowania zasadności przyznania punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego i ich wpisania przez organy policji do ewidencji prowadzonej na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest nietrafna. W postępowaniu przed organami orzekającymi w sprawie zatrzymania prawa jazdy, skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z wnioskiem K. W. P., tak S. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie może badać zasadności dokonanych w ewidencji wpisów wskazujących na rodzaj wykroczenia i przypisaną mu liczbę punktów. Podkreślono w odpowiedzi, ze skarżący winien zachowywać należytą staranność w zakresie przestrzegania przepisów Prawa o ruchu drogowym, będąc osobą, której praca zawodowa jest ściśle związana z posiadaniem uprawnień do kierowania pojazdami. W tym też zakresie jako całkowicie niezasadny należy uznać postulatywny zarzut skargi o konieczności wprowadzenia przez ustawodawcę większego limitu punktów z tytułu naruszenia przepisów o ruchu drogowym dla kierowców zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez samorządowe kolegia odwoławcze, jako organy wyższego stopnia w stosunku do organów decyzyjnych jednostek samorządu terytorialnego, w rozumieniu art. 17 pkt 1 kpa. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W rozpatrywanej sprawie, skierowanie na egzamin kwalifikacyjny skarżącego przez S. G. nastąpiło w związku z wnioskiem K. W. P. we W., w którym wskazano, że skarżący otrzymał 26 punktów w okresie od [...] r. do [...] r. za [...] naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 nr 108, poz. 908 ze zm., dalej: Prawo o ruchu drogowym), kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, w razie przekroczenia 24 punktów, otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy. W myśl art. 130 ust. 1 powyższej ustawy, policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Natomiast zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998, w wersji obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej decyzji), wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenia zostaną stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym w sprawie o naruszenie rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym. Ponadto dopuszcza się dokonanie wpisu tymczasowego do ewidencji przed wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w ust. 1, niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Wpis ten staje się wpisem ostatecznym po stwierdzeniu naruszenia rozstrzygnięciem, o którym mowa w ust. 1 (§ 4 ust. 4 rozporządzenia). Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba, że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty (art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Jak wynika z powyższych przepisów prawa, przesłanką wydania decyzji o skierowaniu na badania kwalifikacyjne - w sprawie egzamin teoretyczny, praktyczny w zakresie kierowania pojazdami według prawa jazdy kat. ABCET - jest przekroczenie przez kierowcę 24 punktów wpisanych do ewidencji. W niniejszej sprawie skarżący przekroczył ten pułap. Po przekroczeniu tej sumy dokonane wpisy nie mogły być usuwane po upływie roku od dnia dopuszczenia się naruszenia, bowiem, jak już wskazano, zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym dokonanych wpisów nie wykreśla się, jeżeli kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. W sprawie, naruszenia skutkujące przyznaniem ponad 24 punktów nastąpiły w okresie od [...] r. do [...] r. Organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o stan faktyczny, wskazany we wniosku K. We wniosku z dnia [...] r. o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, K. W. P. we W. wskazał, ze skarżący w okresie od [...] r. do [...] r. dwukrotnie naruszał przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał łącznie 26 punktów, tj.: w dniu [...] r., za które otrzymał 16 punktów; w dniu [...] r. za które otrzymał 10 punktów. Wskazać należy, że na etapie postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, na skutek przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na skutek wniosku komendanta wojewódzkiego policji, starosta nie ma kompetencji do badania zasadności dokonanych w ewidencji zapisów wskazujących na rodzaj wykroczenia i przypisaną mu liczbę punktów. Starosta nie jest organem prowadzącym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, bowiem ewidencję taką, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, prowadzi co do zasady Komendant Wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. S. orzekając w przedmiotowej sprawie związany był więc domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym, tj. sformalizowanej informacji K. W. P. we W., co do uzyskania przez skarżącego liczby punktów uzasadniających wydanie decyzji o skierowanie na badanie kwalifikacji i o zatrzymaniu prawa jazdy. Oczywiście domniemanie to nie jest nieusuwalne i zgodnie z przepisem art. 76 § 3 kpa daje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych, ale inicjatywa dowodowa leży po stronie podważającej treść takiego dokumentu. Wskazać należy w tym miejscu, że skrzący nie kwestionuje zdarzeń drogowych opisanych we wniosku K. W. P., za które otrzymał punkty. Podnosi jedynie, odnośnie zdarzenia z dnia [...] r. za które otrzymał 16 punktów, że nie zgadzał się z ocena policjanta, podpisał jednak mandat bo nie chciał uczestniczyć w sprawie sądowej. Odnośnie zdarzenia z dnia [...] r. podniósł, że nie pojechał na rozprawę sądowa, która odbyła się we W. w [...] r. i nie wiedział ile za to zdarzenie otrzymał punktów. W tym stanie nie skuteczny jest zarzut skarżącego, podważania liczby otrzymanych punktów z powodu braku wiedzy, że oprócz ukarania grzywną za zdarzenia drogowe z dnia [...] r. został ponadto ukarany wpisaniem do ewidencji 10 punktów. Wskazać należy, że skarżący nie kwestionuje wskazanych w decyzji kategorii uprawnień do kierowania pojazdami objętych sprawdzeniem kwalifikacji i zatrzymaniem prawa jazdy. W świetle powyższego, trafnie organy administracyjne uznały, że okoliczność popełnienia wykroczeń przez skarżącego nie budzi wątpliwości jak też, że nie budzi wątpliwości liczba przypisanych punktów tym wykroczeniom, w konsekwencji, że zasadne było skierowanie skarżącego na egzamin kwalifikacyjny a także orzeczenie o zatrzymaniu mu prawa jazdy kategorii nie objętych orzeczeniem sądowym. Zgodnie bowiem z art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust.1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym, Starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, co – jak wskazano wcześniej - miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Skutkiem powyższego, w sprawie S., stosownie do art. 138 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, po otrzymaniu wniosku od K. W. P., zasadnie również rozstrzygnął o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącemu. Bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy mają podnoszone przez skarżącego okoliczności, co do sytuacji finansowej rodziny a także odnośnie konieczności zwiększenia limitu punktów dla kierowców zawodowych. Mając na względzie powyższe, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.