I FZ 336/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Go 1168/10 oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 22 września 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2005 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Go 1168/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił wniosek S. M. (zwany dalej "skarżącym", "stroną") o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 22 września 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2005 r. 2. W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że przedmiotem jego oceny jest zasadność kolejnego wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, złożonego po prawomocnym orzeczeniu o odmowie przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w tej sytuacji był zobowiązany jedynie do zbadania i oceny, czy od prawomocnego zakończenia postępowania w tym zakresie zaszły istotne zmiany uzasadniające przyznanie prawa pomocy, ze względu na treść art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.). W ocenie Sądu I instancji w powtórnym wniosku skarżący nie wskazał istotnych zmian sytuacji finansowej w porównaniu z sytuacją przedstawioną w poprzednim wniosku. Jego zdaniem uzasadnienie kolejnego wniosku stanowi w gruncie rzeczy powtórzenie pierwotnie złożonego, z tym zastrzeżeniem, że skarżący wskazał, iż aktualnie utrzymuje się z udzielonego kredytu. Sąd I instancji podkreślił, że samo oświadczenie w tym zakresie nie wystarczy do prawidłowej oceny wniosku, gdyż nie jest ono poparte żadnymi stosownymi dokumentami. Ponadto WSA w Gorzowie Wielkopolskim wskazał, że załączone do wniosku dokumenty były wcześniej znane sądowi i stanowiły przedmiot analizy. 3. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł lakonicznie o jego uchylenie, wskazując że Wojewódzki Sąd Administracyjny bezpodstawnie przyjął, że nie utrzymuje się on z kredytu. W załączeniu do zażalenia przedłożył umowę o przyznanie limitu kredytowego, umowę pożyczki gotówkowej oraz zestawienie kosztów działalności gospodarczej za okres IV-VI 2011 r. (k.131). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 5. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia ma treść art. 165 P.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. 6. W niniejszej sprawie zapadło już prawomocne orzeczenie w przedmiocie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 marca 2011 r. odmawiające przyznania stronie prawa pomocy. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. Podkreślić przy tym należy, iż mają to być okoliczności istotne dla rozpatrywanej kwestii, a więc dla oceny przesłanek umożliwiających ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy. 7. Tymczasem argumentacja zawarta w ponownym wniosku strony sprowadza się do przedstawienia zestawienia kosztów i przychodów gospodarstwa rolnego za 2010 r., zestawienia kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej za listopad 2010 r., grudzień 2010 r. i styczeń 2011 r. oraz wskazania, że skarżący utrzymuje się z kredytu uzyskanego w L. Banku w lutym 2011 r. (karta 101). Skarżący przestawił również dokument potwierdzający wpis do hipoteki przymusowej na nieruchomości, w związku z poprowadzonym postępowaniem egzekucyjnym ale i ta okoliczność była znana sądowi już przy rozstrzyganiu wcześniejszego wniosku. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie wykazał istotnych zmian sytuacji finansowej. Uzasadnienie wniosku stanowi powtórzenie pierwotnie złożonego, z tym zastrzeżeniem, że jak podaje skarżący, aktualnie utrzymuje się z kredytu. WSA w Gorzowie Wielkopolskim podkreśliło w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 sierpnia 2011 r., że samo oświadczenie w tym zakresie nie jest wystarczające do prawidłowej oceny wniosku. 8. Skarżący wnosząc zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego załączył kserokopie dokumentów, na które wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim. Jednak nie świadczą one o zmianie okoliczności, a jedynie stanowią uzupełnienie dotychczas zebranych dowodów z dokumentów. Ponadto należy podnieść, że skarżący dokumenty, które według niego świadczą o nowych okolicznościach, przedstawił na etapie postępowania zażaleniowego. Nie ma to jednak wpływu na zmianę okoliczności a sąd pierwszej instancji przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy miał już wiedzę o tym, że skarżący posiada kredyt zaciągnięty w L. Fakt ten wynika bezpośrednio z załączonego wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 101). Dlatego też argumenty podnoszone w zażaleniu, iż z przedstawionych dokumentów jednoznacznie wynika, że nastąpiła zmiana okoliczności po stronie skarżącego, są zdaniem Sądu, nieuzasadnione w świetle tego, co stwierdzono powyżej. 9. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że rozpatrywanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do kompetencji wojewódzkich sądów administracyjnych, a Naczelny Sąd Administracyjny jedynie je kontroluje, sprawując kontrolę legalności orzeczeń sądów pierwszej instancji. Wobec tego uzupełnianie wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowną dokumentację na etapie postępowania zażaleniowego nie wnosi nic nowego do sprawy, a te okoliczności były znane sądowi I instancji. Mając na uwadze stanowisko sądownictwa administracyjnego, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy należy stwierdzić, że to strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania tego prawa. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał w sposób wystarczający, że nastąpiła w jego sprawie zmiana okoliczności istnych dla rozpatrywanej kwestii, a tym samym nie wykazał spełnienia przesłanek uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. 10. Zatem mając na uwadze powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że powołana przez skarżącego w zażaleniu argumentacja i dołączone dokumenty nie wypełniają przesłanki z art. 165 p.p.s.a. dotyczącej zmiany okoliczności sprawy, a stanowią jedynie uzupełnienie dotychczas prezentowanej przez skarżącego jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. 12. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji.