II SA/Gl 1123/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Kędzierska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 3 czerwca 2022 r. nr SKO.K/41.3/626/2022/7861/EŚ w przedmiocie uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 28 kwietnia 2022 roku, nr[...], Starosta R. (dalej: "organ I instancji"), w związku z wnioskiem złożonym przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 29 marca 2022 roku, cofnął A. S. (dalej: "skarżąca") uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, B1, B, potwierdzone prawem jazdy numer [...] serii [...] , wydanym w dniu 21 marca 2019 roku, bowiem w okresie 2 lat od dnia po raz pierwszy jego wydania, popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, które stwierdzone zostało prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w R.[...] z dnia [...] roku sygn. akt [...]. W toku postępowania skarżąca w dniu 13 kwietnia 2022 roku zapoznała się z aktami sprawy i złożyła w dniu 20 kwietnia 2022 roku stosowną dokumentację w postaci wezwania do zapłaty Sądu Rejonowego w R. i orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I Instancji przywołał brzmienie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, wskazując, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Skarżąca została skazana prawomocnym z dniem 9 września 2021 roku wyrokiem, stąd też przyjęto, że istnieją przesłanki obligujące do wydania przedmiotowej decyzji. Dodatkowo, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz zmianie niektórych ustaw, w stosunku do osoby, której cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami w trybie art. 140 ust. 1 pkt 3a ustawy Prawo o ruchu drogowym, stosuje się art. 104 ustawy o kierujących pojazdami. Tymczasem, zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 z późn. zm.) do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie staroście informacji z centralnej ewidencji kierowców, przepisów art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, nie stosuje się. W związku z tym art. 114 i art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie podlegają uchyleniu do czasu wdrożenia wymienionych powyżej rozwiązań technicznych. W odwołaniu z dnia 18 maja 2022 roku skarżąca zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie: - przepisów prawa materialnego, tj. art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 106 k.k. i art. 107 § 4a i 6 k.k., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, gdyż wywodzenie skutków prawnych z faktu wydania prawomocnego wyroku skazującego zostało ograniczone w czasie do upływu okresu zatarcia skazania; - przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 8 § 1 i art.. 9 k.p.a., poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw oraz art. 10 § 1 w związku z art. 71 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. Decyzją z dnia 3 czerwca 2022 roku, nr SKO.K.41.3/626/2022/7861/EŚ, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 28 kwietnia 2022 roku. W jej uzasadnieniu stwierdziło, iż stosownie do przywołanej wcześniej treści art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, organ administracji publicznej zobowiązany jest do określonego sposobu działania w sytuacji dostrzeżenia zaistnienia ku temu ustawowych przesłanek. Przesłankami takimi okazało się ustalenie, iż kierująca pojazdem skarżąca w okresie 2 lat od wydania po raz pierwszy prawa jazdy została skazana z tytułu popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, oraz w tym zakresie Komendant Wojewódzki Policji w K. wystąpił z wnioskiem o cofnięcie jej uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z brzmieniem art. 107 § 4a k.k. w razie skazania na grzywnę, zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od dnia wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania, natomiast stosownie do treści art. 107 § 6 k.k., jeśli orzeczono środek karny, przepadek albo środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania, co z kolei prowadzi do wniosku, iż zatarcie skazania w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Jak ustalono, skarżąca uiściła karę grzywny w dniu 20 października 2021 roku, natomiast nawiązkę na rzecz osoby pokrzywdzonej w dniu 12 listopada 2021 roku. Stąd też w dacie wydania decyzji organu odwoławczego nie upłynął rok od dnia wykonania nałożonej na nią kary. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 3 czerwca 2022 roku, reprezentowana przez pełnomocnika skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza: - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z dnia 28 kwietnia 2022 roku, w sytuacji, gdy z uwagi na liczne naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 8 § 1, art. 10 § 1 w związku z art. 73 § 1 k.p.a. organ drugiej instancji winien był ją uchylić i umorzyć postępowanie administracyjne; - art. 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 15 i art. 140 k.p.a., poprzez nienależyte przeprowadzenie postępowania odwoławczego w zakresie weryfikacji rzetelności przeprowadzenia postępowania administracyjnego przez organ I instancji przez co naruszona została zasada przekonywania i zasada zaufania obywateli do organów administracji publicznej (por. art. 8, art. 10 § 1, art. 11 i art. 73 § 1 k.p.a.). Z tego powodu domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenia kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie oraz podtrzymano argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd rozpoznał niniejszą skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022r. poz. 329, w skrócie zwanej dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, z zastrzeżeniem art. 57a. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje wyłącznie w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Natomiast w przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), bądź też jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 28 kwietnia 2022 r. stanowił art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym. W tym miejscu skład orzekający z urzędu stwierdza, że przywołany przepis był przepisem obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Rozstrzygając kwestię intertemporalną, związaną z utratą przez przywołany przepis mocy obowiązującej Sąd miał na uwadze, że został on uchylony na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 139 pkt 3 tej ustawy uchylenie to nastąpiło ostatecznie z dniem 4 czerwca 2018 r. Równocześnie z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), którą dokonując zmian w ustawie o kierujących pojazdami oraz Prawo o ruchu drogowym, w art. 14 ust. 1 postanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o kierujących pojazdami) nie stosuje się. W ust. 2 przewidziano, że Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Z powyższej regulacji wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 4 czerwca 2018 r., nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 i art. 140a Prawa o ruchu drogowym, co oznacza, że do czasu dokonania takiego wdrożenia przepis ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym mógł mieć zastosowanie i może stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami. Sąd zauważa, że komunikat Ministra Cyfryzacji z dnia 28 czerwca 2018 r. (Dz. Urz. Ministerstwa Cyfryzacji, poz. 22) został wydany na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej, podobnie jak odrębny komunikat z dnia 22 lutego 2019 r. - w sprawie określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających udostępnianie danych zgromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów do ponownego wykorzystywania za pośrednictwem usług sieciowych (Dz. Urz. MC, poz. 5), został wydany na podstawie art. 12 ust. 2 tej ustawy. Natomiast na zasadzie art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej ustawodawca powiązał stosowanie art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami z wdrożeniem innych rozwiązań technicznych, to jest umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq Prawa o ruchu drogowym. Skoro natomiast, co do tych rozwiązań, minister właściwy do spraw informatyzacji na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie wydał komunikatu określającego termin wdrożenia, to przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym ustawy Prawo o ruchu drogowym miał zastosowanie w niniejszej sprawie. Należy podkreślić, że kontrolowana decyzja ma charakter tzw. związany, co oznacza, że organ ma obowiązek cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami w sytuacji ustalenia okoliczności, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym. Treść tego przepisu nie pozostawia swobody organowi w rozstrzyganiu sprawy. Organy administracji, po myśli art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym, wiąże wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 29 marca 2022 r. o cofnięcie skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami. Po dokonaniu analizy materiału dowodowego zaznaczyć należy, że organ I instancji, jak również organ odwoławczy nie dopuściły się zarzuconych w skardze naruszeń przepisów postępowania administracyjnego. Zarzuty odwołania i skargi sprowadzają się do braku należytego pouczenia o możliwościach dotyczących udziału skarżącej w postępowaniu administracyjnym, braku czynnego jej w nim udziału jako strony i braku możliwości wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonego w tym postępowaniu materiału dowodowego jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. W tym miejscu należy zaznaczyć, że w dniu 13 kwietnia 2022 roku skarżąca zapoznała się z aktami sprawy (k. 19 akt administracyjnych) oraz w dniu 20 kwietnia 2022 roku uzupełniła materiał dowodowy w postaci: - dokumentacji wytworzonej w związku z postępowaniem przygotowawczym prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w R; - wezwania do zapłaty Sądu Rejonowego w R.; - orzeczenia psychologicznego z dnia 17 listopada 2021 r. Złożyła również w obecności Wójta Gminy S. oświadczenie (k. 19 akt administracyjnych). Powyższe okoliczności w sposób jednoznaczny świadczą o tym, że brała czynny udział w postępowaniu administracyjnym, posiadając jednocześnie pełną wiedzę o możliwości wykazania inicjatywy dowodowej oraz wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonych w sprawie dowodów. Na gruncie analizowanej sprawy istotne znaczenie ma warunek, iż względem skarżącej zaistniały przesłanki zawarte w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jak przyjęto w zaskarżonej decyzji, skarżąca została skazana prawomocnym z dniem 9 września 2021 roku wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] roku, sygn. Akt [...], a więc przez upływem dwóch lat od odbioru przez nią po raz pierwszy prawa jazdy. Jednocześnie przed wykonaniem środka kompensacyjnego nie nastąpiło zatarcie skazania, które stosownie do treści art. 107 § 6 k.k., występuje w sytuacji orzeczenia nawiązki. Bezspornie skarżąca w dniu 12 listopada 2021 roku uiściła nawiązkę na rzecz osoby pokrzywdzonej, orzeczoną powyższym wyrokiem, a więc po wykonaniu kary grzywny, które miało miejsce w dniu 20 października 2021 roku. Jednakże nie upłynął, w dacie wydania zaskarżonej decyzji, określony w art. 107 § 4a k.k., rok od wykonania kary. Zdaniem Sądu, przedstawiony powyżej stan faktyczny i prawny rozpatrywanej sprawy wskazuje na to, że organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia jej stanu faktycznego oraz zebrały niezbędny materiał dowodowy, jak również prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji, skargę należało oddalić. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.