II FSK 1048/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Aleksandra Wrzesińska - Nowacka po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w zakresie odrzucenia skargi z dnia 13 marca 2009 r., sygn. akt I SAB/Gd 5/08 w sprawie ze skargi W. M. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 30 lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I SAB/Gd 5/08 odrzucił skargę W. M. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w G. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycie w ujawnionych źródłach przychodu. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że w dniu 29 grudnia 2008 r. organ administracji przekazał do Sądu skargę W. M., reprezentowanej przez pełnomocnika - doradcę podatkowego R. J., na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w G. w postępowaniu dotyczącym zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 grudnia 2008 r., doręczonym w dniu 13 stycznia 2009 r., wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo upływu wyznaczonego terminu strona skarżąca nie usunęła braków formalnych skargi. W dniu 14 stycznia 2009 r. do WSA w Gdańsku wpłynęło pismo, w którym pełnomocnik skarżącej oświadczył, że cofa skargę na bezczynność i wniósł o umorzenie postępowania z tej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skargę odrzucił. Na marginesie Sąd wskazał, że pismo z dnia 13 stycznia 2009 r. z uwagi na brak pełnomocnictwa nie mogło wywołać skutków prawnych. W skardze kasacyjnej strona zarzuciła postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 w zw. z art. 35 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie; 2) art. 163 § 1 i 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 i art. 166 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako O.p.) poprzez błędne zastosowanie. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd bezzasadnie wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa, bowiem odpis pełnomocnictwa został załączony do skargi z dnia 28 listopada 2008 r. i w tej dacie opłacony. Potwierdzeniem złożenia pełnomocnictwa jest prezentata Izby Skarbowej w G. z dnia 28 listopada 2008 r. na odpisie skargi będąca w posiadaniu pełnomocnika. Prezentata potwierdza, że skarga złożona została wraz z kompletem załączników. W pkt 5 załączników skargi wymieniony jest uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa, a w pkt 6 uwierzytelniony dowód uiszczenia opłaty skarbowej od odpisu pełnomocnictwa. Skarżąca na potwierdzenie tych faktów w załączeniu do skargi kasacyjnej przedłożyła do wglądu odpis skargi wraz załącznikami. W ocenie pełnomocnika skarżącej organ prawdopodobnie zamiast oryginału skargi na bezczynność z odpisem pełnomocnictwa przekazał do Sądu jedynie odpis skargi bez pełnomocnictwa. Wskazano przy tym, że skarżąca nie może ponosić skutków ewentualnych zaniechań strony przeciwnej. Skoro więc skarga na bezczynność nie zawierała żadnych braków formalnych, a wezwanie do uzupełnienia braków formalnych było nieuzasadnione, to Sąd odrzucając skargę naruszył art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 w zw. z art. 35 § 1 p.p.s.a. Wskazano, że nieprawidłowe zastosowanie przez Sąd przepisów art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 w zw. z art. 35 § 1 p.p.s.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem Sąd zamiast umorzyć postępowanie na skutek pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 13 stycznia 2009 r. skargę odrzucił. Zdaniem strony skarżącej, ponieważ Sąd zaakceptował nieprawidłowe postępowanie organu odwoławczego i nie zażądał od Dyrektora Izby Skarbowej przedstawienia zupełnych akt sprawy, w tym oryginału skargi wraz z odpisem pełnomocnictwa i dowodem uiszczenia opłaty skarbowej, to brak podstaw do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa. Odnośnie drugiego zarzutu skargi kasacyjnej strona podniosła, że Sąd wydał zaskarżone postanowienie, mimo że nie dysponował pełnymi aktami sprawy, bowiem brak było oryginału skargi na bezczynność wraz z odpisem pełnomocnictwa, których do Sądu prawdopodobnie nie przesłał organ z aktami sprawy. Ponadto Sąd przedstawił stan faktyczny niezgodny z rzeczywistością przez błędne uznanie, że skarga na bezczynność zawiera braki formalne. Wskazano także, że uzasadnienie Sądu nie pozwala na jednoznaczne ustalenie przesłanek, jakimi kierował się Sąd podejmując zaskarżone uzasadnienie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w G. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym każde pismo procesowe powinno spełniać określone wymogi formalne, niespełnienie których uniemożliwia mu nadanie dalszego biegu. Zgodnie z dyspozycją art. 57 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, które to wymagania wynikają z art. 46 p.p.s.a. W art. 46 § 3 p.p.s.a. stwierdzono, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Brak pełnomocnictwa stanowi brak formalny, do którego uzupełnienia - na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. - wzywa stronę przewodniczący, zobligowany do zbadania prawidłowości pisma. Nieuzupełnienie we wskazanym terminie takiego braku obliguje sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. do odrzucenia skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem autora skargi kasacyjnej, że Sąd bezpodstawnie przyjął, że w stanie faktycznym sprawy zaistniała przesłanka do zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że w aktach otrzymanych od Dyrektora Izby Skarbowej w G. przesłanych do WSA w Gdańsku nie znajdowało się pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącej przed sądem administracyjnym. Stwierdziwszy braki formalne skargi Sąd prawidłowo wezwał pełnomocnika strony skarżącej do ich uzupełnienia oraz pouczył o konsekwencjach nie zastosowania się do wezwania zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. Po bezskutecznym upływie terminu do wykonania wezwania Sąd podjął słuszne rozstrzygnięcie odrzucając skargę w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać należy, że w ramach zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd kasacyjny nie jest władny analizować przyczyn nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi - kontroluje jedynie, czy istotnie miało ono miejsce (co nie budzi w niniejszej sprawie wątpliwości). Przepis ten stanowi bowiem, że "sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi" (por. postanowienie NSA z dn. 13.08.2009 r. II FSK 971/08, dostępne w internetowej bazie orzeczeń- orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też Sąd odrzucając skargę zgodnie z pouczeniem zawartym w skierowanym do pełnomocnika wezwaniu, nie naruszył art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego, któremu doręczono wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, nie wskazał, że pełnomocnictwo zostało dołączone do skargi, złożonej za pośrednictwem organu podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej przekazuje jedynie skargę, nie jest zaś władny sprawdzać, czy dołączono do niej niezbędne dokumenty. Nawet więc gdyby zauważył brak załącznika, nie mógłby stronie zwrócić na ten fakt uwagi. Nie sposób zgodzić się także z zarzutami dotyczącymi wadliwości treści orzeczenia. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia na podstawie niezupełnych akt sprawy. Zgodnie z tym przepisem sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Na gruncie rozpoznawanej sprawy brak podstaw do stwierdzenia, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się jakichkolwiek uchybień w zakresie tego przepisu. Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając zaskarżone postanowienie dysponował aktami przesłanymi przez Dyrektora Izby Skarbowej. Należy przyznać rację organowi, który w odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazał, że zarzut ten jest nielogiczny, gdyż trudno wymagać, aby uzasadnienie rozstrzygnięcia, którego istotą jest wyciagnięcie konsekwencji z niekompletności akt mogło być sporządzone na podstawie całości akt sprawy. Sąd badał jedynie dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi przewidziana w art. 58 § 1 p.p.s.a. jedna z przesłanek do jej odrzucenia. Również zarzut przedstawienia stanu sprawy niezgodnego z rzeczywistością jest niezasadny, gdyż - jak wskazano wyżej - okolicznością bezsporną jest brak pełnomocnictwa dołączonego do akt sprawy ze skargi na bezczynność organu i na tej podstawie WSA, po bezskutecznym wezwaniu pełnomocnika strony do uzupełnienia tego braku formalnego, orzekł o odrzuceniu skargi. Odnosząc się do kolejnego zarzutu należy wskazać, że zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a., który to poprzez art. 166 p.p.s.a. znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień, uzasadnienie wyroku powinno zawierać: zwięzłe przedstawienie stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, a nadto, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu zawarł powyższe elementy. Nie można także uznać zarzutu braku wskazania w uzasadnieniu przesłanek odrzucenia skargi, gdyż Sąd w sposób wystarczający przedstawił przesłanki, którymi kierował się przy wydaniu postanowienia. Nie można zgodzić się także z zarzutem naruszenia art. 163 § 1 i § 2 p.p.s.a., gdyż Sąd dopełnił obowiązkom wynikającym z tego przepisu, mianowicie doręczył stronie postanowienie wraz z uzasadnieniem i pouczeniem strony o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. Ostatnie dwa przepisy wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej dotyczą obowiązku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego ( art.187 § 1 O.p.) oraz zasady swobodnej oceny dowodów( art. 191 O.p.). Przepisy te regulują sposób postępowania przed organami podatkowymi. Wskazać należy, że skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zawarł argumentacji wskazującej w jaki sposób doszło do ich naruszenia na gruncie rozpoznawanej sprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do precyzowania skargi, nie może też domniemywać jej treści. Wobec braku uzasadnienia zarzutu (obowiązek ich uzasadnienia wynika z art. 176 p.p.s.a.), nie można odnieść się do niego merytorycznie i uznać go należy również za bezzasadny. Kierując się wyżej wymienionymi względami Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a.