II OZ 984/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka po rozpoznaniu w dniu 11 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 495/06 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 15 marca 2007 r. oddalił skargę E. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł osobiście sporządzoną skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 4 czerwca 2007 r. odmówił E. M. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt II OZ 983/07 oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie Sądu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 6 czerwca 2007 r. na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił wniesioną skargę kasacyjną jako niedopuszczalną. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przedmiotowy środek zaskarżenia nie spełnia wymogu formalnego określonego w przepisie art. 175 p.p.s.a., podkreślając jednocześnie, że w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, który zobowiązany jest działać w imieniu strony. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł E. M., reprezentowany przez adwokata, domagając się jego uchylenia, jako wydanego przedwcześnie, tj. przed uprawomocnieniem się orzeczenia Sądu I instancji z dnia 4 czerwca 2007 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Skarżący zarzucił także zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.) poprzez ograniczenie stronie dostępu do sądu na skutek braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Skarżący podniósł również, że w niniejszej sprawie jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, któremu do dnia dzisiejszego nie wypowiedział pełnomocnictwa, a wniesienie osobiście sporządzonej przez stronę skargi było wynikiem wątpliwości pełnomocnika skarżącego co do istnienia podstaw wniesienia tego środka odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 175 § 1 i 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W sprawach obowiązków podatkowych przedmiotowy środek zaskarżenia może być sporządzony także przez doradcę podatkowego, natomiast w sprawach własności przemysłowej przez rzecznika patentowego (art. 175 § 3 p.p.s.a.). Obowiązek ustanowiony w powołanym przepisie ma charakter bezwzględny, co oznacza, że poza wskazanymi w nim wyjątkami, żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia skargi kasacyjnej. Wskazać bowiem należy, że wspomniany wymóg ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej, która powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 176 p.p.s.a., odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego. Od podmiotów wymienionych w art. 175 p.p.s.a. można bowiem oczekiwać należytej znajomości przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym. W związku z powyższym nie zachowanie wymogu sporządzenia przedmiotowego środka zaskarżenia przez adwokata lub radcę prawnego (bądź podmioty wymienione w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a.) powoduje jego odrzucenie jako niedopuszczalnego na podstawie art. 178 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została sporządzona osobiście przez skarżącego i z tej przyczyny podlegała odrzuceniu przez Sąd. W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem. Odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazać należy, że wprowadzenie przymusu adwokackiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej nie przekreśla prawa strony do skutecznego wniesienia wspomnianego środka odwoławczego i wynika z konieczność profesjonalnego sporządzenia skargi kasacyjnej, a nie zablokowania skarżącemu możliwości jej złożenia. Jeżeli natomiast sytuacja materialna skarżącego nie pozwala mu na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej, to może się on ubiegać o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika w ramach prawa pomocy. Wskazać należy, że w niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 4 czerwca 2007 r. Sąd I instancji odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podkreślenia wymaga, że fakt, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący reprezentowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika nie ma znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, bowiem skarga kasacyjna została osobiście sporządzona i wniesiona przez stronę skarżącą, a błąd ten nie został naprawiony w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.