I SA/Kr 290/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek WSA Michał Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. w K. na rozstrzygnięcie Wojewody Małopolskiego z dnia 7 stycznia 2021 r. nr: WP-IV.994.405.16.2020 w przedmiocie odrzucenia oferty oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną czynnością Wojewoda Małopolski (dalej również jako organ) odrzucił (pismem z 14 grudnia 2020 r., znak: WP-IV.994.405.16.2020) ofertę V. sp. z o. o. (dalej jako wnioskodawca, strona, skarżąca spółka, skarżący) na utworzenie oraz funkcjonowanie żłobków w K. przy ul. [...] na 24 miejsca oraz przy ul. [...] na 28 miejsc. Wojewoda Małopolski podtrzymał powyższe stanowisko pismem z 7 stycznia 2021 r., znak j.w. W piśmie tym organ podał, że 6 listopada 2020 r. wpłynęła do organu, złożona w module 3. Resortowego programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 "MALUCH+" 2021 (dalej jako Program), oferta strony na utworzenie i funkcjonowanie żłobków w K. przy ul. [...] na 24 miejsca oraz przy ul. [...] na 28 miejsc. W trakcie weryfikacji tej oferty organ powziął wątpliwość co do faktycznego utworzenia nowych miejsc w żłobku, ponieważ miałyby one zostać utworzone w tym samym miejscu, w którym funkcjonował już żłobek prowadzony przez inny podmiot – G. (wpisany do systemu informatycznego pn. "Rejestr Żłobków"). Dodatkowo, zadeklarowana do utworzenia liczba miejsc opieki odpowiada liczbie miejsc obecnie funkcjonującej w instytucji prowadzonej przez G.J. W ocenie Wydziału Polityki Społecznej utworzenie takiej samej liczby miejsc opieki, jaka obecnie funkcjonuje pod wskazanym adresem nie powodowałoby osiągnięcia celu programu, jakim jest zwiększenie dostępności terytorialnej do instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3. W związku z powyższymi wątpliwościami wezwano skarżącego o uzupełnienie wniosku o wskazane dokumenty. Ponadto przesłana dokumentacja zawierała zapisy niezgodne ze stanem faktycznym. G.J. - złożył ofertę konkursową w module 4 - na funkcjonowanie miejsc opieki w 2021 roku. Do chwili obecnej nie wycofał swojej oferty, co należy uznać za deklarację kontynuowania działalności placówek i nie potwierdza zapewnień T.M., że zamknięcie placówek ma nastąpić w 2021 roku. Poza tym, w opinii Wydziału Polityki Społecznej, ewentualne zamknięcie placówek przez G.J., a na ich miejsce utworzenie placówki opieki T.M., stanowiłoby jedynie zmianę o charakterze "technicznym'' - zastępstwo podmiotu prowadzącego bez zwiększenia liczby miejsc opieki na danym terenie. Organ zwrócił się do Departamentu Polityki Rodzinnej w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej o zajęcie stanowiska w sprawie. Wobec tak nakreślonego stanu faktycznego, wskazano, że nie jest możliwa sytuacja, w której jeden beneficjent zamyka dotychczas prowadzoną instytucję opieki i ubiega się o dofinansowanie do utworzenia "nowych" miejsc opieki w tych samych pomieszczeniach. Dotyczy to również sytuacji, w której jeden podmiot zamyka instytucję opieki, a drugi w tych samych pomieszczeniach chce otworzyć nową. W konsekwencji organ nie zakwalifikował oferty strony do wsparcia ze środków programu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono: - rażące naruszenie postanowień pkt. 6.1 tiret siódme programu "MALUCH+" 2021 w zakresie rzekomego błędnego zakwalifikowania oferty jako dotyczącej istniejącej placówki, - rażące naruszenie postanowień pkt. 6.1.10 programu "MALUCH+" 2021 poprzez nieuprawnione rozszerzenie katalogu zamkniętego przyczyn wykluczenia przez Wojewodę z listy podmiotów zakwalifikowanych do uzyskania dofinansowania w danym roku kalendarzowym na sytuację, w której nowy podmiot będzie funkcjonował w lokalu, w którym wcześniej funkcjonuje/funkcjonował żłobek, - naruszenie postanowień 8.4 poprzez odrzucenie oferty, mimo iż zostały skorygowane, uzupełnione i w stosunku do których zostały złożone wyjaśnienia w terminie i w sposób określony przez wojewodę, -naruszenie postanowień 8.4 poprzez brak publikacji na stronie Urzędu Wojewódzkiego listy ofert pozostawionych bez rozpatrzenia lub odrzuconych z informacją o przyczynie pozostawienia oferty bez rozpatrzenia lub odrzucenia. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności odrzucenia oferty w ramach resortowego programu i jednoczesne przywrócenie oferty do konkursu, publikację na stronie Urzędu Wojewódzkiego listy ofert pozostawionych bez rozpatrzenia lub odrzuconych z informacją o przyczynie pozostawienia oferty bez rozpatrzenia lub odrzucenia, zasądzenie od Wojewody Małopolskiego zwrotu kosztów postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona, a stanowisko Wojewody prawidłowe. W myśl art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1324), minister właściwy do sprawy rodziny może opracować resortowe oraz rządowe programy rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz finansowo wspiera te programy. Opracowanie i realizacja programów odbywa się we współpracy z wojewodą. 2. Programy, o których mowa w ust. 1, określają tryb i kryteria wyboru podmiotów korzystających z nich, w szczególności uwzględniając: 1) jakość lub zakres oferowanych usług; 2) zapotrzebowanie na usługi świadczone przez te podmioty; 3) minimalny okres funkcjonowania instytucji lub miejsc opieki dofinansowanych z dotacji budżetu państwa, środków Funduszu Pracy lub środków europejskich; 4) brak instytucji lub miejsc opieki w danej gminie; 5) wywiązywanie się przez podmiot ze zobowiązań, o których mowa odpowiednio w art. 35 ust. 1 lub art. 47a. Powołane wyżej przepisy stały się podstawą opracowania Resortowego programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 "MALUCH+" 2021, który to wprowadził kryteria wyboru podmiotów korzystających z tego Programu. Cel Programu został określony w rozdziale 2, jako zwiększenie dostępności terytorialnej i finansowej miejsc opieki w żłobkach, klubach dziecięcych i u dziennych opiekunów, a także podwyższenie standardów opieki. Wzrost dostępności ma umożliwić łączenie życia zawodowego z rodzinnym i pozwolić na zwiększenie zatrudnienia. Środki wydatkowane w ramach Programu umożliwić mają aktywizację zawodową rodziców, w szczególności będących osobami bezrobotnymi, które dotychczas nie mogły podjąć pracy ze względu na konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad dziećmi do lat 3. Przedmiot Programu wynika z rozdziału 4.1.3 Programu, w myśl którego moduł 3 (ten do którego aplikował skarżący) ma doprowadzić do utworzenia w 2021 r. nowych miejsc w żłobkach lub klubach dziecięcych oraz zapewnienia ich funkcjonowania, przy czym dofinansowaniu może podlegać utworzenie miejsc opieki i ich funkcjonowanie, jak też samo utworzenie miejsc, w tym miejsc dla dzieci niepełnosprawnych lub wymagających opieki. Konsekwencją tych przepisów jest rozdział 8 - Zasady kwalifikowania ofert. Zgodnie z rozdziałem 8 ust. 1 pkt 7 (8.1.7), oferty muszą spełniać następujące wymagania, w szczególności w przypadku złożenia oferty w module 3 na tworzenie miejsc opieki w instytucji już funkcjonującej – pozytywne przejście weryfikacji danych dotyczących liczby tworzonych miejsc opieki w kontekście liczby miejsc opieki w danej instytucji wpisanych do rejestru żłobków i klubów dziecięcych lub wykazu dziennych opiekunów w dniu ogłoszenia Programu i liczby miejsc opieki wpisanych do ww. rejestru lub wykazu w dniu złożenia oferty konkursowej. Liczba miejsc wpisanych do ww. rejestru lub wykazu w dniu złożenia oferty nie może być mniejsza od liczby miejsc wpisanych do ww. rejestru lub wykazu z dnia ogłoszenia Programu. W wyniku tworzenia miejsc w instytucji już funkcjonującej musi nastąpić zwiększenie liczby miejsc opieki w stosunku do liczby tych miejsc w danej instytucji wpisanych do ww. rejestru lub wykazu w dniu ogłoszenia Programu. Spór dotyczy kwestii czy spełnione są cele programu Maluch+, a to tworzenie nowych miejsc opieki i przyczynianie się do zwiększenia dostępności terytorialnej i finansowej miejsc opieki, w sytuacji, gdy nowy podmiot będzie prowadził żłobek w miejscu, w którym funkcjonował lub nadal funkcjonuje inny. Odpowiedź na to pytanie musi być negatywna. Program "MALUCH+" 2021 został ogłoszony 29 lipca 2020 r. Zgodnie z pkt 7.2.4 programu, od 7 września 2020 r. do 6 listopada 2020 r. podmioty niepubliczne mogły składać oferty konkursowe. Stosownie do pkt 2 programu, cyt. "Celem Programu jest zwiększenie dostępności terytorialnej i finansowej miejsc opieki w żłobkach, klubach dziecięcych i u dziennych opiekunów dla wszystkich dzieci, w tym dzieci niepełnosprawnych oraz wymagających szczególnej opieki, a także podwyższenie standardów opieki. Wzrost dostępności miejsc opieki przyczynia się nie tylko do zwiększenia odsetka dzieci objętych opieką, ale także umożliwia łączenie życia zawodowego z rodzinnym i pozwala na zwiększenie zatrudnienia, zwłaszcza kobiet." Sąd w pełni podziela stanowisko organu, poparte interpretacją Dyrektora Departamentu Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej właściwego do spraw Programu - zgodnie z pkt. 10.6 programu, zgodnie z którym nie jest możliwa sytuacja, w której beneficjent zamyka dotychczas prowadzoną instytucję opieki i ubiega się o dofinansowanie "nowej" w tych samych pomieszczeniach. Dotyczy to również sytuacji, w której jeden podmiot zamyka instytucję opieki, a drugi w tych samych pomieszczeniach chce otworzyć "nową". W przypadku placówek planowanych do utworzenia w ramach złożonej oferty konkursowej, mamy do czynienia z możliwością zamknięcia placówek przez G.J., a na ich miejsce utworzenie placówki opieki T.M. Zabieg taki stanowiłoby jedynie zmianę o charakterze "technicznym" - zastępstwo podmiotu prowadzącego. Nastąpiłoby tym samym przedłużenie funkcjonowania istniejących miejsc opieki, pod formalnie innym podmiotem, który, zgodnie z informacjami przedstawionymi przez skarżącą na etapie wyjaśnień do oferty, należałby do sieci franczyzowej G.J. pn. "[...]". Nie spełnia to celu Programu jakim jest tworzenie nowych miejsc opieki i przyczynianie się do zwiększenia dostępności terytorialnej i finansowej miejsc opieki, bowiem ani tworzy nowych miejsc opieki ani nie zwiększa ich zasięgu terytorialnego, co jest ewidentne. W związku z powyższym zarzuty skargi okazały się bezzasadne. W tym stanie sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329).