II SA/Gl 271/06

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2007 sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania (...) złotych. UZASADNIENIE Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Wójt Gminy S. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego o znaczeniu gminnym w postaci budowy sieci teletechnicznej na działkach oznaczonych nr [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] położonych przy ul. [...] w S. Powyższa decyzja na skutek braku odwołań stron uzyskała przymiot ostateczności. W dniu [...]r. M. S., właściciel działki przylegającej do działki objętej powyżej opisaną inwestycją wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu gminnym – budowa sieci teletechnicznej – na rzecz inwestora [...] S.A. W uzasadnieniu wniosku podał, że działka będąca jego własnością bezpośrednio sąsiaduje z terenem inwestycji. O projektowanej inwestycji mimo to nie został zawiadomiony. Nadto podniósł, że następstwem zrealizowania inwestycji będzie zniszczenie dojazdu do ulicy [...] (około 25 m), który został wykonany na koszt właścicieli 4 działek położonych przy tym dojeździe. Postanowieniem z dnia [...]r. Wójt Gminy S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego pod nazwą budowa sieci teletechnicznej w S. przy ul. [...]. Uzasadniając postanowienie organ podał, że M. S., w wyniku błędu w postępowaniu bez własnej winy nie brał w nim udziału. Następnie Wójt Gminy S. decyzją nr [...] z dnia [...] roku na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa i art. 151 § 2 kpa stwierdził, iż decyzja z dnia [...] r. w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu gminnym: budowa sieci teletechnicznej wydana została z naruszeniem prawa i odstąpił od jej uchylenia z powodu okoliczności, o których mowa w art. 146 § 2 kpa, a mianowicie dlatego, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W motywach organ orzekający podał, że decyzja ostateczna została wydana z naruszeniem prawa procesowego bowiem M. S. nie brał udziału w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie bez własnej winy. Jednakże z uwagi na przesłankę z art. 146 § 2 kpa należało odmówić uchylenia tej decyzji. W odwołaniu M. S. ponownie wskazał na brak udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Zarzucił, że roboty budowlane związane z siecią teletechniczną zostały wykonane niezgodnie z decyzją z dnia [...] r. i spowodowały zniszczenie dojazdu do ulicy D. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa, art. 147 kpa, art. 105 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie. Zdaniem organu odwoławczego M. S. nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego pod nazwą sieć teletechniczna. Inwestycja nie jest zlokalizowana na działce odwołującego się, a sposób jej wykonania (sieć w rurach ochronnych o niedużej średnicy) i odległość od działki M. S. przesądzają o braku oddziaływania inwestycji na jego nieruchomość. Tym samym brak po jego stronie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa. Ponieważ wznowienie postępowania z uwagi na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa może nastąpić wyłącznie na żądanie strony, którego to przymiotu odwołujący się nie posiada wznowienie postępowania i wydanie decyzji przez organ I instancji nastąpiło z naruszeniem prawa, co uzasadnia jej uchylenie. Ponieważ w świetle braku przymiotu strony postępowanie w sprawie wznowienia było bezprzedmiotowe podlegało ono umorzeniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S. podniósł brak ustalenia we wznowionym postępowaniu dochowania przez Wójta Gminy S. wymogów art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Wskazał na posiadanie interesu prawnego w sprawie o ustalenie lokalizacji sieci teletechnicznej, bowiem wykonanie inwestycji ograniczy prawo korzystania z jego nieruchomości na czas jej realizacji. Nadto podniósł, iż z uwagi na położenie nieruchomości prace ziemne na sąsiedniej nieruchomości mają mieć wpływ na stosunki wodne. wysokie wody gruntowe i podtapianie części nieruchomości skarżącego. Wreszcie zdaniem skarżącego stwierdzenie przez organ odwoławczy braku przymiotu strony powinno prowadzić do wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 kpa, a następnie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji organu I instancji jako skierowanej do osoby nie będącej stroną postępowania. Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu ze skargi wynika, że prace ziemne związane z realizacją inwestycji i ewentualna zmiana stosunków wodnych mogą naruszyć interes faktyczny skarżącego, a nie prawny, co uniemożliwia uznanie go za stronę postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W świetle tego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 z zm., dalej powoływana jako "ppsa". W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga M. S. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną wówczas, gdy postępowanie, w którym decyzja ta została wydana było dotknięte wadą określoną w art. 145 lub 145a kpa. Zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony, a termin do złożenia podania o wznowienie z tej przyczyny biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji i wynosi 1 miesiąc (art. 145 § 2 kpa). Samo wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 kpa), a przed wydaniem tego postanowienia organ bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie oparty jest o ustawową przesłankę, enumeratywnie wyliczona w art. 145 i 145a kpa oraz czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 kpa. W sytuacji gdy wniosek o wznowienie postępowania wskazuje przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa organ nie bada – co do zasady – czy podmiot wnoszący podanie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta, podobnie jak zaistnienie pozostałych przesłanek wznowienia, może być przedmiotem ustaleń i ocen dopiero w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, co wynika z treści art. 149 § 2 kpa. Ustalenie we wznowionym postępowaniu, iż podmiot wnoszący podanie nie ma przymiotu strony, lub szerzej, iż wskazana przesłanka wznowienia w rzeczywistości nie wystąpiła, skutkują wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na skutek braku podstaw do jej uchylenia wskazanych w art. 145 § 1 lub art. 145a – art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Brak przesłanek wznowienia postępowania nie uzasadnia natomiast umorzenia postępowania. Nie jest bowiem dopuszczalne podjęcie decyzji o umorzeniu postępowania gdy nie ustalono podstaw wznowieniowych z art. 145 i 145a, jak wskazano wyżej brak podstaw wznowienia zobowiązuje organ do wydania decyzji z art. 151 § 1 pkt 1 kpa o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej a nie do umorzenia postępowania. Zaskarżona decyzja została zatem wydana z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Dodatkowo Sąd pragnie wyjaśnić organowi odwoławczemu, że postępowanie w sprawie wznowienia może być zakończone decyzją o umorzeniu w nielicznych przypadkach. Można tu wskazać śmierć strony, gdy prawa i obowiązki mają charakter osobisty czy cofnięcie przez stronę żądania wszczęcia postępowania. Nie dostrzegł także organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja narusza zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się ustanowiony w art. 139 kpa. Uchylając decyzję organu I instancji wydaną w oparciu o art. 151 § 2 kpa, a więc otwierającą drogę dla odwołującego się do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych i umarzając postępowanie, organ odwoławczy nie wskazał by decyzja organu I instancji rażąco naruszała prawo lub interes społeczny. Konkludując należy stwierdzić, że decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 1, 105 i 139 kpa. W postępowaniu ponownym organ odwoławczy jeszcze raz rozpozna odwołanie mając na uwadze powyższe stanowisko Sądu. Z uwagi na fakt, że odwołujący się jako przesłankę wznowienia postępowania wskazał okoliczności wymienione w art. 145 § 1 pkt 4 kpa w zakresie badania organów powinno znaleźć się także spełnienie wymogów art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. 03.80.717) w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 kpa opiera się bowiem na dwóch przesłankach: niebrania udziału przez stronę w postępowaniu i braku winy. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera b, art. 152 i art. 200 ppsa, orzeczono jak w sentencji. SJ/