I SA/Bk 637/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 oddala skargę UZASADNIENIE P. M. (zwany dalej: "skarżącym") złożył w dniu 17 lutego 2020 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Ł. wniosek o wznowienie postępowania w sprawie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. odmówił skarżącemu wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 maja 2020 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). W dniu 4 czerwca 2020 r. skarżący złożył do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...] maja 2020 r. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], po sprawdzeniu wymogów formalnych zażalenia na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...] maja 2020 r. nr [...], Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, że skoro zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 maja 2020 r., to siedmiodniowy termin na złożenie przedmiotowego zażalenia zaczął biec w dniu 24 maja 2020 r. (w związku z wejściem w życie w dniu 16 maja 2020 r. ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875)), a upłynął w dniu 1 czerwca 2020 r. Tymczasem zażalenie na postanowienie z dnia [...] maja 2020 r. skierowane do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 4 czerwca 2020 r., czyli po ustawowym terminie, który upłynął z końcem dnia 1 czerwca 2020 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku z wejściem w życie w dniu 16 maja 2020 r. ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), zostały uchylone przepisy o zawieszeniu i nierozpoczynaniu biegu terminów. Wszystkie zawieszone i nierozpoczęte terminy zaczęły biec od dnia 24 maja 2020 r. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., biorąc pod uwagę, że prośba o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia została rozstrzygnięta postanowieniem o odmowie przywrócenia terminu, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] maja 2020 r. Na powyższe postanowienie skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 15 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieustosunkowanie się do wyjaśnień skarżącego, zinterpretowanie wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony; błędną ocenę materiału dowodowego skutkującą odmową przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia a w konsekwencji bezpodstawnym stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia zażalenia; b) naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a., poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, jak również niewyjaśnieniu przesłanek, którymi kierował się organ, wydając skarżone rozstrzygnięcie, które niewątpliwie jest wynikiem proceduralnych błędów organu, jego złej woli i nieobiektywnej oceny sytuacji stanu epidemii dotyczącej również skarżącego; c) naruszenie art. 9 k.p.a., poprzez nienależyte (spóźnione) informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych (zmianie przepisów w związku z SARS-CoV-2) mających wpływ na jej prawa i obowiązki, a w konsekwencji pozbawiające stronę możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego i narażające ją na szkodę; d) naruszenie art. 58 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie, tj. wydanie przez organ bezpodstawnej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sytuacji kiedy nie sposób doszukać się jakiegokolwiek uchybienia i winy po stronie skarżącego; e) naruszenie art. 134 k.p.a. w związku z art. 58 k.p.a., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w przedmiotowym stanie faktycznym; f) naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieprecyzyjne, nielogiczne uzasadnienie skarżonego postanowienia, ograniczające się jedynie do podtrzymania błędnej hipotezy organu co do zawinionego przez skarżącego uchybieniu terminu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o jej oddalenie, dodając, że organ wystosował do skarżącego pismo, w którym poinformował o rozpoczęciu biegu terminów na podstawie ustawy z dnia 14 maja 2020 r., które to doręczono skarżącemu 28 maja 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Zakres kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie ze skargi na określony akt organu administracji publicznej determinuje przedmiot zaskarżenia. W sprawie niniejszej przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie organu odwoławczego wydane w oparciu o art. 134 k.p.a. Przepis ten nakłada na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) w sytuacjach dostrzeżenia, że do takiego uchybienia doszło. Norma z art. 134 k.p.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, albowiem z jej dyspozycji wynika, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu i jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. teza wyroku WSA w Gliwicach z 3 października 2014 r. sygn. II SA/Gl 439/14, opubl. Lex nr 1647383, wyrok WSA w Białymstoku I SA/Bk 595/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia (odwołania) nie jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku uprzedniego przywrócenia terminu do dokonania danej czynności, gdyż w takim przypadku ustają okoliczności obligujące organ do wydania postanowienia zgodnie z art. 134 k.p.a. Terminy do wnoszenia środków odwoławczych (odwołań, zażaleń) mają charakter ustawowy. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wprost określają długość ustawowego terminu do wniesienia odwołania i zażalenia oraz początek biegu takiego terminu. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi (§ 1). Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie (§ 2). W myśl art. 144 k.p.a., w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale (tj. w Rozdziale 11 "Zażalenia") do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W postępowaniu administracyjnym uchylenie się od skutków prawnych uchybienia terminu następuje poprzez żądanie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego, przy czym o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania (por. treść art. 59 § 2 k.p.a.). W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, skoro postanowienie organu I instancji z dnia z dnia [...] maja 2020 r., zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 maja 2020 r. (co nie jest kwestionowane w przedmiotowej sprawie), to siedmiodniowy termin na złożenie przedmiotowego zażalenia zaczął biec w dniu 24 maja 2020 r., a upłynął w dniu 1 czerwca 2020 r. Jak słusznie bowiem wyjaśnił organ w zaskarżonym postanowieniu, w związku z wejściem w życie w dniu 16 maja 2020 r. ustawy o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, zostały uchylone przepisy o zawieszeniu i nierozpoczynaniu biegu terminów. Wszystkie zawieszone i nierozpoczęte terminy zaczęły biec od dnia 24 maja 2020 r. Ponadto z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Łomży poinformował skarżącego, że od 24 maja 2020 r. biegną dalej wszelkie terminy, które uległy zawieszeniu na podstawie art. 15 zzr oraz art. 15 zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach zawiązanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Powyższe pismo, co nie jest kwestionowane w przedmiotowej sprawie, zostało doręczonego skarżącemu w dniu 28 maja 2020 r. Tymczasem zażalenie na postanowienie z dnia [...] maja 2020 r. skierowane do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. zostało nadane przez skarżącego w urzędzie pocztowym w dniu 4 czerwca 2020 r., czyli po ustawowym terminie, który upłynął z końcem dnia 1 czerwca 2020 r. W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., że skarżący nie wskazał i nie wykazał żadnej przeszkody, która uniemożliwiałaby złożenie zażalenia w tym okresie. Jedyną przyczyną wskazaną w wywiedzionej przez skarżącego skardze jest zbyt późne poinformowanie przez organ o rozpoczęciu biegu zawieszonych lub nierozpoczętych terminów. Nie sposób jednak zgodzić się z taką argumentacją, gdyż licząc nawet od dnia doręczenia ww. informacji, to jest od 28 maja 2020 r., skarżący miał 4 dni na terminowe złożenie zażalenia, tj. do 1 czerwca 2020 r. Tym samym faktyczny okres na terminowe złożenie zażalenia z uwagi na zawieszenie lub nierozpoczęcie terminów został wydłużony o 10 dni. Nie ulega zatem wątpliwości, że zażalenie wniesione przez stronę skarżącą w dniu 4 czerwca 2020 r. było wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia przepisem art. 141 § 1 k.p.a. Powyższe zostało właśnie stwierdzone zaskarżonym postanowieniem wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., które musiało być wydane, gdyż postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Zaskarżone postanowienie nie naruszyło art. 134 k.p.a. Wydanie takiej treści postanowienia było następstwem ustalenia obiektywnego faktu spóźnienia się ze złożeniem zażalenia i odmową przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia tego zażalenia. Stwierdzenie wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu nie jest bowiem dopuszczalne wyłącznie dopóty, dopóki nie jest rozstrzygnięta przez właściwy organ kwestia przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Kwestia odmowy przywrócenia terminu, jak to już zostało wcześniej wskazane, została rozstrzygnięta postanowieniem Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z dnia [...] czerwca 2020 r. Wydanie kwestionowanego postanowienia, wbrew zarzutom skarżącego, poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Nie doszło też do naruszenia art. 8 § 1, art. 9, art. 11 i art. 12 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. Ponadto bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 58 k.p.a., gdyż kwestia odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Reasumując, w ocenie Sądu, podczas wydawania zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Skutkowało to koniecznością oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."). Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.