II SA/Wa 1714/10

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku: 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. UZASADNIENIE T. J. w dniu 22 marca 2010 r. wystąpiła do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. odmówił przyznania świadczenia i po rozpatrzeniu wniosku T. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymał w mocy swoją decyzję poprzedzającą. W uzasadnieniu organ wskazał, iż T. J. jest częściowo niezdolna do pracy od dnia 5 lutego 2008 r. do dnia 31 stycznia 2011 r. - co wynika z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] stycznia 2009 r. Nadto zainteresowana utrzymuje się z emerytury małżonka, wynoszącej kwotę 3.739,31 zł., co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowi kwotę 1.869,66 zł. brutto, a więc znacznie przekraczającą najniższą emeryturę (od marca 2010 r. – 706,29 zł.). Powyższe okoliczności wyłączają możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku, zgodnie z treścią art. 83 § 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) należało odmówić przyznania świadczenia. T. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zakwestionowała zasadność powziętych decyzji, zarzucając organowi naruszenie art. 83 § 1 ustawy emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W konkluzji skargi wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnosił o oddalenie skargi, wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniach obu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania niniejszej sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesionych. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznając wniosek skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 Kpa. Zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r. wydała bowiem ta sama osoba, która brała udział w wydaniu decyzji w pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2010 r. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 Kpa pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu decyzji w niższej instancji. W doktrynie przyjmuje się, że reguła określona w art. 24 § 1 pkt 5 Kpa ma zastosowanie także do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 Kpa, a więc do sytuacji, w której pracownik naczelnego organu administracji publicznej lub samorządowego kolegium odwoławczego brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy (tak m.in. A.Wróbel w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005 oraz: J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 183; podobnie: Cz. Martysz w: G. Łaszczyca, Cz. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I Zakamycze 2005 ). Pogląd ten znajduje potwierdzenie także w orzecznictwie sądów administracyjnych, np. w wyroku NSA z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 213/06 (LEX nr 235133), w wyroku z dnia 18 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1507/08, w wyroku z dnia 23 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 36/10, w wyroku z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I OSK 1164/10 oraz w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06, w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 13/09. Wskazując na wyżej opisane uchybienie organu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 oraz art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.