II SA/Gd 758/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2020 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. C. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Skarga A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2019 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach: Starosta decyzją z dnia 23 kwietnia 2019 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 362 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 376 pkt 2 i art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2018 r., poz. 799 ze zm.), nałożył na skarżącego, prowadzącego Przedsiębiorstwo A. określone konkretnie w decyzji obowiązki, dotyczące modernizacji lub wymiany kotłów INNOVEX o mocy 120 kW, wykorzystywanych w kotłowniach oraz ich eksploatacji a także dotyczące zbierania i gromadzenia odpadów w sposób selektywny. Od decyzji Starosty skarżący oraz W. S. wnieśli odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 27 września 2019 r., wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) - zwanej dalej k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącego. Z kolei, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 30 września 2019 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało odwołanie wniesione przez W. S. i utrzymało w mocy decyzję Starosty. Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 759/19, wydanym po rozpoznaniu skargi A. C. uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 września 2019 r. We wniesionej do Sądu w niniejszej sprawie skardze skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2019 r., zarzucając, że został pozbawiony prawa do obrony przez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych przez niego dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 209 r., dokonana w świetle art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), wykazała, że nie jest ona zgodna z prawem. Z przedstawionych powyżej okoliczności niniejszej sprawy wynika, że wskutek wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 759/19, uchylającego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 września 2019 r., stwierdzającego niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącego od decyzji Starosty z dnia 23 kwietnia 2019 r., zachodzi sytuacja, w której wydana jest zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja ostateczna, merytorycznie rozstrzygająca sprawę i kończąca postępowanie odwoławcze a jednocześnie nierozstrzygnięte pozostaje odwołanie wniesione przez skarżącego. Zauważyć zaś należy, że wydanie decyzji przez organ I instancji otwiera drogę do wniesienia przez strony odwołań. Mimo wielości odwołań różnych stron postępowania przed organem toczy się w istocie jedno postępowanie odwoławcze zainicjowane szeregiem odwołań. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję (jedną), w której powinien rozstrzygnąć o wszystkich odwołaniach. Wniesienie kilku odwołań nie skutkuje wydaniem tylu decyzji, ile odwołań pochodzących od poszczególnych stron danego postępowania zostanie wniesionych. Wręcz przeciwnie, niezależnie od liczby wniesionych odwołań przez uprawnione do tego osoby, rozpatrywane są one łącznie i wydawana jest tylko jedna decyzja organu odwoławczego. Niewątpliwie, w przypadku wielości stron postępowania i wielości odwołań, obowiązek zbadania przez organ odwoławczy przymiotu strony oraz terminowości wniesionego odwołania odnosi się do każdego odwołującego z osobna. W przypadku ustalenia, iż niektórzy z odwołujących się nie posiadają interesu prawnego w toczącym się postępowaniu lub ich odwołanie wniesione zostało po terminie, będzie zachodziła konieczność wydania w postępowaniu odwoławczym różnych, odrębnych rozstrzygnięć w odniesieniu do każdego odwołującego. Mimo to, sprawa nie przestaje przez to być jedną sprawą administracyjną (zob. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1109/07, https://orzeczenia.nsa.gov.pl.) Niedopuszczalne jest zatem, po wydaniu przez organ odwoławczy decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie podejmowanie kolejnego merytorycznego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie. W sytuacji wydania przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, mimo nierozpatrzenia wszystkich odwołań, orzeczenie to kończy postępowanie odwoławcze. Wyłączona jest wówczas możliwość rozpoznania innych dotychczas nierozpoznanych odwołań i ponownego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym (zob. wyrok NSA z dnia 2 października 2003 r., sygn. akt IV SA 3643/02, https://orzeczenia.nsa.gov.pl.) Co do zasady, organ winien zatem wydać w sprawie jedną decyzję kończącą postępowanie odwoławcze w stosunku do wszystkich odwołujących się stron. Jest to oczywisty i bezwzględny wymóg w przypadku merytorycznego rozpatrywania sprawy. Niedopuszczalna jest zaś sytuacja, w której sprawa rozstrzygnięta jest merytoryczną decyzją ostateczną, a organ odwoławczy w sprawie ostatecznie zakończonej musi orzec o innym odwołaniu. Z kolei, wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji stwierdzającej niedopuszczalność odwołania wniesionego przez jednego z odwołujących się lub decyzji umarzającej postępowanie z odwołania jednego z odwołujących się winno być traktowane jako przesłanka wznowienia postępowania przewidziana w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Odmienna wykładnia powodowałaby, że w obrocie prawnym pozostawałaby decyzja ostateczna mimo nierozpoznania wniesionego odwołania. Dlatego też, uchylenie wyrokiem z dnia 25 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 759/19, postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącego od decyzji organu I instancji stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. Zgodnie zaś z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. Sąd nie dokonywał merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Na tym etapie postępowania, przed rozstrzygnięciem nierozpoznanego odwołania jest to bowiem przedwczesne i prowadziłoby do ograniczenia uprawnień odwołującego się, którego odwołanie nie zostało rozpoznane. Przepis art. 153 p.p.s.a. stanowi bowiem, że ocena prawna i wskazania prawne co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem postępowania. Ilekroć zatem dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, jest on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawa oraz sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się temu poglądowi w pełnym zakresie. Nadto, uwzględnić należy, że przepis art. 170 p.p.s.a., stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis ten dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów i wyraża się w tym, że muszą one brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza więc, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być ona już ponownie badana. Na gruncie tego unormowania w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażono stanowisko, że prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wiąże wszystkie sądy, w tym także Naczelny Sąd Administracyjny (zob. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1103/10, LEX nr 992476). Zatem w przypadku dokonania przez sąd oceny prawnej w wyroku, organy ani sądy rozpatrujące sprawę w przyszłości nie mogłyby dokonać oceny prawnej w sposób odmienny od już dokonanej w tej sprawie. Związanie tą oceną miałoby w istocie charakter ostateczny, bowiem zgodnie z zaprezentowanym wyżej poglądem, nawet Naczelny Sąd Administracyjny nie mógłby odstąpić od tej oceny w sytuacji rozpoznawania skargi kasacyjnej. Wobec uwzględnienia skargi, Sąd działając na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ odwoławczy, który, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia Sąd wydał w niniejszej sprawie wyrok na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., zgodnie z którym wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi w zw. z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) oraz w związku z § 1 pkt 1 i 2 zarządzenia nr 49/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2.