II FZ 460/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 22 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Po 953/19 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Po 953/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie ze skargi Z. G. (dalej: Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. odrzucił skargę. Sąd I instancji wskazał, że pismem z 30 października 2019 r. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę na wskazaną w sentencji decyzję. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 3 grudnia 2019 r. wezwano pełnomocnika Skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz numeru PESEL Skarżącego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis wezwania skutecznie doręczono pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 19 grudnia 2019 r. (k. 28 akt sąd.). Termin do usunięcia braków upłynął w dniu 27 grudnia 2019 r. Pismem nadanym w dniu 14 stycznia 2020 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z 22 stycznia 2020 r. WSA w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 12 maja 2020 r. sygn. akt II FZ 179/20 oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. Sąd wyjaśnił, że stosownie do postanowień art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej zwana: "p.p.s.a.") skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymogi te zostały sprecyzowane w art. 46 p.p.s.a. Przepis art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. stanowi, że pismo powinno zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Zgodnie z art. 215 § 1 p.p.s.a. w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Niedochowanie wymogu określenia tej wartości stanowi brak formalny pisma, który podlega usunięciu w trybie art. 49 p.p.s.a. Nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem. W rozpoznawanej sprawie Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, nie wywiązał się w wyznaczonym terminie z obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi. Jednocześnie postanowieniem z 12 maja 2020 r. NSA oddalił zażalenie Skarżącego na postanowienie WSA w Poznaniu oddalające jego wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowych, co w konsekwencji uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. Pełnomocnik Skarżącego zaskarżył powyższe postanowienie w całość zarzucając mu: naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące odrzuceniem skargi pomimo uzupełnienia w terminie jej braków formalnych; oraz naruszenie art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że brak podania numeru PESEL stanowi brak formalny skargi uniemożliwiający nadanie jej dalszego biegu. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy rzeczony brak fiskalny dotyczy skargi, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia. Jednocześnie w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w sytuacji, gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie, winno zawierać poza elementami wyszczególnionymi w § 1 ww. przepisu również numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skarga, której braki formalne nie zostały uzupełnione, podlega odrzuceniu przez sąd. Odnosząc się do poprawności rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia skargi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada prawu. Jak wynika z akt sprawy, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 3 grudnia 2019 r. pełnomocnik Skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi z dnia 30 października 2019 r. w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) przez: a) podanie wartości przedmiotu zaskarżenia; b) podanie numeru PESEL Skarżącego. Postanowieniem z 12 maja 2020 r., sygn. akt II FZ 179/20 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Po 953/19 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na trafność rozważań Sądu pierwszej instancji, że wskazanie na kopercie błędnego adresu nie uzasadnia braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności. Wniesione w rozpoznawanej sprawie zażalenie na zaskarżone postanowienie odrzucające skargę jest w uzasadnieniu tożsame z argumentacją zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji z 22 stycznia 2020 r. oddalającego wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wypada więc jedynie powtórzyć za rozstrzygnięciem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 maja 2020 r., że wymaganie, aby pismo spełniało warunki formalne nie jest zamykaniem drogi do sądu. Wymóg podania przez stronę będącą osobą fizyczną jej numeru PESEL wynika wprost z brzmienia art. 46 § 2 pkt 1 b) p.p.s.a. W procedurze sądowoadministracyjnej wymóg wskazania przy pierwszym piśmie w sprawie numeru PESEL strony wnoszącej pismo został wprowadzony ustawą z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 934). Zgodnie zaś z ogólną regułą wynikającą z art. 8 tej ustawy taki wymóg (ale dotyczący "pierwszego" pisma strony) obowiązuje od 31 maja 2019 r. W myśl art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 934), do postępowań prowadzonych na podstawie p.p.s.a., wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. 31 maja 2019 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem, że do pierwszego pisma wniesionego przez stronę w danej sprawie, po dniu wejścia w życie ustawy, stosuje się przepis art. 46 § 2 p.p.s.a. w nowym brzmieniu. Zgodnie zatem z p.p.s.a. pismo strony powinno zawierać, w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie: numer PESEL strony wnoszącej pismo będącej osobą fizyczną. Powyższe oznacza, że niezależnie od tego, kiedy dana sprawa została wszczęta, każde pierwsze pismo wniesione po dniu 31 maja 2019 r. powinno zawierać m.in. wskazanie numeru PESEL strony je wnoszącej (por. postanowienie NSA m.in. z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt II OZ 999/19, z 7 listopada 2019 r. sygn. akt II OZ 1004/19; publ. CBOSA). Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Nie orzeczono o zasądzeniu kosztów postępowania, gdyż obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego.