VIII SA/Wa 793/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Nr [...] z [...] września 2020 r., Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez A. K. (dalej: skarżący, strona) na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżący pismem z [...] lipca 2020 r., złożył wniosek do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (k-209 akt adm.) o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o odmowie przyznania wsparcia, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny sprawy ze skargi strony na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2020 r., znak [...] dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie udzielenia wsparcia (k-211 i k-176 akt adm.) W wyniku rozpoznania ww. wniosku postanowieniem Nr [...] z [...] lipca 2020 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania wsparcia za wycofanie owoców na bezpłatną dystrybucję w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw". Jako podstawę prawną podał art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Pismem z 6 sierpnia 2020 r. skarżący złożył zażalenie na to postanowienie zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., domagając się uchylenia postanowienia w całości i zawieszenia postępowania administracyjnego zgodnie ze złożonym wnioskiem. Prezes ARiMR, wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z [...] września 2020 r. stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy szczegółowo zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania prowadzonego przez organy administracyjne. Następnie powołał art. 101 § 3 k.p.a. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje, a zatem jest niedopuszczalne. Wskazał, iż merytoryczną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niedopuszczalności zażalenia, stanowi art. 101 § 3 k.p.a., który stanowi. że: "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie". Podstawę procesową tego rozstrzygnięcia stanowi zaś art. 134 k.p.a., który –odczytywany w związku z art. 144 k.p.a., upoważnia organ drugiej instancji do stwierdzania w drodze postanowienia niedopuszczalności zażalenia. Organ wyjaśnił, że istotą nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne, czyli na postanowienia o zawieszeniu postępowania oraz o odmowie podjęcia postępowania i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego. Wywiódł, iż wbrew zarzutom skarżącego, zdaniem organu odwoławczego należy dać priorytet zasadzie szybkości postępowania. Stwierdził także, że zarzut naruszenia art. 101 § 3 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Skargę na to postanowienie wniósł skarżący zaskarżając w całości postanowienie Prezesa ARiMR i zarzucając mu naruszenie przepisów, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 7, 8, 77 i 107 k.p.a., poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że postępowanie wszczęte z urzędu i jest prowadzone w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, z uwagi na art. 29 ust. 9 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505), w sytuacji gdy postępowanie, o zawieszenie którego wnosiła strona toczyło się w sprawie przyznania wsparcia za wycofanie owoców na bezpłatną dystrybucję w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw", w wyniku czego organ nieprawidłowo zastosował w sprawie art. 29 ust. 9 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505). 2) art. 101 § 3 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie w wyniku przyjęcia, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje; 3) art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 138 $ 1 pkt 2 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 134 k.p.a. i nie zastosowanie art. 138 pkt 2 k.p.a. w wyniku stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2020 r. i braku jego uchylenia przez organ odwoławczy w całości oraz braku orzeczenia co istoty sprawy poprzez zawieszenie postępowania w I instancji, w sytuacji, gdy zaistniały przesłanki do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 98 § 1 k.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowienia Prezesa ARiMR Nr [...] z [...] września 2020 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ odwoławczy naruszył przede wszystkim art. 101 § 3 k.p.a., nadto odniósł się do prowadzonego przez organy postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Oceniając skargę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Należy wskazać, iż zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zatem jeżeli przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na dane postanowienie, to ten środek zaskarżenia nie przysługuje. Zgodnie z art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym ma obowiązek dokonać ustaleń, czy wniesione odwołanie bądź zażalenie jest dopuszczalne. W przypadku ustalenia, że na postanowienie zażalenie nie przysługuje obowiązkiem organu odwoławczego jest stwierdzenie w formie postanowienia jego niedopuszczalności, co nie pozwala na przystąpienie przez organ do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Taka sytuacja występuje w okolicznościach niniejszej sprawy. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania wsparcia dla strony skarżącej. Stosownie do obecnie obowiązującego art. 101 § 3 k.p.a. stronie przysługuje zażalenie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że powołany wyżej przepis, odmiennie aniżeli miało to miejsce przed [...] kwietnia 2011 r., nie daje podstaw do przyjęcia dopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Niewątpliwie wskazana nowelizacja miała na celu ograniczenie dopuszczalności wnoszenia zażaleń na rozstrzygnięcia niehamujące biegu postępowań administracyjnych. Aktualnie obowiązującą treść art. 101 § 3 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Za koniecznością takiej interpretacji art. 101 § 3 k.p.a. przemawia również wykładnia celowościowa i systemowa tego przepisu, gdyż istotą nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania oraz o podjęciu zawieszonego postępowania. Taka wykładnia omawianego przepisu pozostaje w zgodności z zasadą szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), która nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wnikliwego i szybkiego działania w sprawie, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (zob. przykładowo wyroki NSA: z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 2296/12, z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2147/13, z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 339/16, z dnia 3 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 885/15 oraz z dnia 3 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1542/16). Stanowisko takie potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w najnowszych orzeczeniach: z dnia 27 lipca 2020 r. II GSK 3420/17; z dnia 7 października 2020 r. II OSK 1640/18. Zarzut naruszenia art. 101 § 3 k.p.a. nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw. Nie nastąpiło także naruszenie wskazanych w skardze przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, gdyż obowiązkiem organu administracji publicznej było w ramach tego postępowania zgromadzić niezbędną dokumentację, co uczyniły. Nadto uzasadniono w sposób wyczerpujący motywy, jakimi kierował się organ przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia. Okoliczność odmiennej oceny prawnej stwierdzonych okoliczności faktycznych nie może stanowić o naruszeniu zasady pogłębiania zaufania do obywateli czy niewystarczającego uzasadnienia decyzji oraz brak należytego odniesienia się do uwag wnoszonych przez strony w toku postępowania. Zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z prawidłowym stanowiskiem organu odwoławczego. W tej sytuacji zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Prezes ARiMR nie mógł bowiem przystąpić do jego rozpatrzenia, gdyż naraziłby się na zarzut rażącego naruszenia prawa. Z tych też względów argumentacja skargi zmierzająca do wykazania zasadności zawieszenia postępowania jest bezprzedmiotowa. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku.