I SA/Wr 432/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca) Sędziowie: SWSA Andrzej Cichoń SWSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 11 maja 2022 r. nr SKO 4121/81/2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE 1. Postępowanie przed organem podatkowym. 1.1. Przedmiotem skargi B. G. (dalej: Skarżąca/ Strona jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO) z dnia 11 maja 2022 r. nr SKO 4121/81/2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. 1.2. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że decyzją z dnia 13 stycznia 2022 r. nr 3120.2702.2022 Burmistrz Miasta K. (dalej: organ podatkowy pierwszej instancji) ustalił Stronie podatek od nieruchomości na 2022 r. w kwocie 49 zł. SKO odwołując się do treści art. 120, art. 211, art. 212 i art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1054 ze zm.; dalej: O.p.) wskazał, że z przesłanych wraz z odwołaniem dokumentów nie wynika, aby Strona ustanowiła pełnomocnika. Stąd też obowiązkiem organu podatkowego pierwszej instancji było doręczenie wydanej przez siebie decyzji bezpośrednio Stronie. SKO podkreśliło, że w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego fakt doręczenia Stronie decyzji, co w konsekwencji prowadziło do stwierdzenia, że organ podatkowy pierwszej instancji nie doręczył Stronie decyzji, pomimo obowiązku wprost wynikającego z art. 211 O.p. W aktach sprawy brak jest potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji. W konsekwencji uznano, że skoro Strona złożyła odwołanie od decyzji, która nie została skutecznie doręczona, a co za tym idzie i wprowadzona do obrotu prawnego, to SKO zobowiązane było stwierdzić niedopuszczalność takiego odwołania (niedopuszczalność o charakterze przedmiotowym). 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Skarżąca zaskarżyła powołane na wstępie postanowienie SKO. W treści uzasadnienia zakwestionowała swoją wolę złożenia odwołania w dniu 8 lutego 2022 r. od decyzji podatkowej na 2022 r. albowiem taką odebrała w dniu 10 marca 2022 r. i zapłaciła podatek z niej wynikający w dniu 15 marca 2022 r. Podkreśliła, że w dniu 8 lutego 2022 r. zwróciła się do SKO o interwencję w sprawie braku odpowiedzi na podanie Skarżącej z dnia 14 stycznia 2022 r. złożone do organu podatkowego pierwszej instancji zawierające prośbę o wydanie dwóch decyzji podatkowych dotyczących dwóch różnych nieruchomości. Skarżąca wskazała, że w związku z jej interwencją do SKO otrzymała odpowiedź z Urzędu Miasta K. w dniu 11 marca 2022 r. (pismo z dnia 7 marca 2022 r.) negatywną i po terminie. Podkreśliła też, że z odwołaniem do SKO wystąpiła po otrzymaniu decyzji podatkowej, w której podniosła zarzut otrzymania jednej zbiorczej decyzji podatkowej na dwie różne nieruchomości. 2.2. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: 3.1. Skarga jest zasadna. 3.2. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej [...]. Zgodnie zaś z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). 3.3. Dla Sądu nie budzi wątpliwości, że pismo Skarżącej z dnia 8 lutego 2022 r. zatytułowane cyt. "prośba o interwencję dotyczące mojej decyzji na podatek od nieruchomości" nie stanowi odwołania od decyzji wymiarowej. Świadczy o tym jego treść i termin jego złożenia. Zauważyć przy tym należy, że w orzecznictwie sądowym (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II GSK 905/15, CBOSA) za ugruntowany uznaje się pogląd, że w sytuacji, gdy w sprawie powstają jakiekolwiek wątpliwości co do treści wniosku, w szczególności co do zawartych w nim żądań, organ ma obowiązek zwrócenia się do Strony, aby ten sprecyzował swoje żądania. Oznacza to więc, że nawet w przypadku zaistniałych wątpliwości co do treści żądania Strony organ administracji nie jest uprawniony do samodzielnej zmiany kwalifikacji prawnej jego żądania, a tym bardziej uprawnienia tego nie posiada w sytuacji, gdy treść żądania Strony nie budzi wątpliwości, a taka niewątpliwie sytuacja wystąpiła w kontrolowanej przez Sąd sprawie. 3.4. Należy tym samym uznać, że SKO błędnie zakwalifikowało ww. pismo Skarżącej za odwołanie i doszło do naruszenia art. 228 § 1 pkt 1 O.p. poprzez wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania. W konsekwencji należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. 3.5. Jako, że w skardze sama Skarżąca poinformowała, że odpowiedź na pismo z dnia 8 lutego 2022 r. otrzymała pismem z dnia 7 marca 2022 r. to trudno jest sformułować w tym względzie wytyczne dla SKO po myśli art. 141 § 4 p.p.s.a. 3.6. Jednakże Sąd zauważa, że w treści samego pisma znajdują się wypowiedzi wskazujące na niezadowolenie Skarżącej na działanie organu podatkowego pierwszej instancji. Rozważenia zatem wymaga czy w sprawie nie mamy dodatkowo do czynienia ze skargą w rozumieniu art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000; dalej: k.p.a.), który ma zastosowanie w sprawach podatkowych zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a. W myśl powołanego wyżej przepisu przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Należy podkreślić, że do zakwalifikowania pisma jako skargi wystarczające jest wskazanie w nim niezadowolenia strony, która je składa (por. wyroki NSA z dnia: 3 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1762/12; 3 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1760/12, CBOSA). Skargi składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia (art. 228 k.p.a.). Co istotne, skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę. W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko i wyłącznie ta strona określa przedmiot swego żądania, przy czym w razie wątpliwości co do zakresu, czy przedmiotu żądania, jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2532/15, CBOSA). Podkreślić dodatkowo należy, że postępowanie w sprawie skarg i wniosków objętych działem VIII k.p.a. nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Skarga z art. 227 k.p.a. jest bowiem odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w zakresie skarg i wniosków, normowanym przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w tym trybie nie podlega kognicji sądów administracyjnych. 3.7. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym po myśli art. 119 pkt 3 p.p.s.a.