IV SAB/Po 40/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2022r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi V. Z. na bezczynność oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia odrzucić skargę na bezczynność. UZASADNIENIE Pismem z [...] czerwca 2021 r. (sprostowanym pismem z [...] sierpnia 2021 r.) V. Z., reprezentowany przez r.pr. D. K., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność oraz na niezałatwienie sprawy w terminie (przewlekłość) przez Wojewodę w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, na wniosek z [...] lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 21 września 2021 r. w pkt 1 odrzucił skargę na bezczynność, w pkt 2 odrzucił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, a w pkt 3 zwrócił skarżącemu kwotę [...]złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Odnosząc się do odrzucenia skargi na bezczynność WSA wskazał, że prawomocnym postanowieniem z dnia 13 października 2020 r. w sprawie IV SAB/Po 108/20 tut. Sąd odrzucił skargę V. Z. z dnia [...] lutego 2020 r. i z uwagi na to ponowna skarga na bezczynność podlega odrzuceniu, bo sprawa objęta nią została już prawomocnie osądzona (art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W związku z zażaleniem skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 stycznia 2022 r. uchylił punkt 1 zaskarżonego postanowienia odnoszący się do odrzucenia skargi na bezczynność. NSA w uzasadnieniu wskazał, że nie można przyjąć, że sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona, jeżeli skarga została odrzucona prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, ponieważ orzeczenie takie oznacza jedynie, że sąd sprawy nie rozpoznawał z powodu niedopuszczalności skargi. Rozstrzygnięcie sądu w postaci odrzucenia skargi nie korzysta zatem z przymiotu res iudicata i nie istnieje powód, który uniemożliwiałby stronie wniesienie skargi powtórnie, bo z mocy powagi rzeczy osądzonej korzystają tylko orzeczenia rozstrzygające merytorycznie sprawę sądowoadministracyjną. Skarżący pismem z [...] marca 2022r. wskazał, że popiera stanowisko wskazane w wyroku WSA w Warszawie z 03 lutego 2022r. (sygn. akt IV SA/Wa 1729/21) uchylającym zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lipca 2021r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania V. Z. do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej w skrócie "p.p.s.a.") sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd II instancji wskazał, że w niniejszej sprawie zachodzi potrzeba ponownej analizy dopuszczalności wniesienia przedmiotowej skargi na bezczynność organu. Jednocześnie podkreślić należy, że NSA potraktował złożone zażalenie na postanowienie z dnia 21 września 2021 r. jako zażalenie wyłącznie na pkt 1 tego postanowienia, tym samym Sąd orzekający w niniejszej sprawie ponownie badał sprawę w tym zakresie odnoszącym się do skargi na bezczynność. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a). W świetle powyższych wytycznych dotyczących kontroli sądowoadministracyjnej skarga na bezczynność organu podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. pod pojęciem "bezczynności" należy rozumieć stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę na bezczynność Wojewody w załatwianiu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z [...] lipca 2019r. Z akt sprawy wynika jednak, że wniosek ten został, na mocy postanowienia Wojewody z [...] lutego 2020 r., zwrócony wnioskodawcy na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy postanowienie to zostało doręczone skarżącemu dnia [...] lutego 2020 r. (UPD k. 158 akt adm.). Postanowienie to jest ostateczne i prawomocne. Przedmiotowa skarga na bezczynność nadana została w dniu [...] czerwca 2021 r. (k. 11 akt sąd.), co oznacza, że została wniesiona przez skarżącego po zakończeniu przed Wojewodą postępowania administracyjnego ostatecznym postanowieniem organu z [...] lutego 2020 r. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"), wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd NSA wyrażony w ww. uchwale. Podkreślić również należy, że formalnie uchwała ta dotyczy spraw zakończonych decyzją administracyjną, ale zawarte w uzasadnieniu uchwały rozważania odnoszą się również do postępowań kończących się innymi rozstrzygnięciami administracyjnymi, w tym postanowienia o zwrocie wniosku, jak w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił bowiem, że pogląd "(...) sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi jest, w ocenie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieprawidłowy z tego podstawowego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności". Mając powyższe na względzie, skoro skarżący wniósł skargę na bezczynność Wojewody po prawomocnym zakończeniu postępowania administracyjnego, tj. zwróceniu wniosku przez organ ostatecznym postanowieniem z 12 lutego 2020r. wydanym na podstawie art. 261 § 2 k.p.a., przyjąć należy, że okoliczność zakończenia postępowania stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na bezczynność. W tym miejscu Sąd wskazuje, że z akt sprawy wynika, że skarżący wystąpił o stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewody z [...] lutego 2020r. (nienumerowana k. akt adm.). Nadto Sądowi z urzędu wiadome jest, że WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 19 listopada 2021r. (sygn. akt IV SAB/WA 1419/21, dostępny CBOSA) zobowiązał Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do rozpatrzenia wniosku V. Z. o stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewody z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] o zwrocie wniosku w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w terminie miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy (pkt I.); stwierdził, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w pkt I wyroku (pkt II.); stwierdził, że bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III.); oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt IV.) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania. Akta w tej sprawie zostały zwrócone organowi [...] marca 2022r. Na dzień wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, Sąd nie dysonował informacją by postanowienie Wojewody z [...] lutego 2020r. zostało prawomocnie wyeliminowane z obrotu prawnego oraz toczyłoby się postępowanie administracyjne w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy zainicjowane wnioskiem z [...] lipca 2019r. Natomiast, odnośnie przywołanego przez skarżącego wyroku WSA w Warszawie z 03 lutego 2022r. (sygn. akt IV SA/Wa 1729/21, dostępny CBOSA) podkreślić należy, że dotyczy on skargi na decyzję innego organu w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na teren RP i jedynie wskazuje na konieczność załatwienia w pierwszej kolejności wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewody z [...] lutego 2020r. Powyższe okoliczności nie miały zatem wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy ze skargi na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielania zezwolenia na pobyt czasowy z wniosku z [...] lipca 2019r. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł na posiedzeniu niejawnym, jak w postanowieniu.