I OZ 962/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 września 2011 r., sygn. akt IV SAB/Gl 8/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. H. na bezczynność Prezydenta Miasta Bielsko – Biała w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 września 2011 r., sygn. akt IV SAB/Gl 8/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił H. H. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarga H. H. na bezczynność Prezydenta Miasta Bielsko-Biała w sprawie o przydział lokalu polegającego na zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkaniowego z zasobu gminy winna być poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Brak zaś takiego wezwania, co ma miejsce w sprawie, czyni skargę niedopuszczalną. Natomiast niedopuszczalność skargi oznacza oczywistą bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", a w takiej sytuacji prawo pomocy nie przysługuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że gdyby wniosek o przydział lokalu dotyczył w istocie realizacji uprawnienia przez osobę zakwalifikowaną i wpisaną na listę oczekujących na najem lokalu, to jego realizacja odbywa się w drodze zawarcia umowy cywilnoprawnej. Tymczasem spory na tym tle mogą być rozpatrywane tylko przez sądy powszechne, co także czyniłoby niedopuszczalną skargę w tak zakreślonym przedmiocie ze względu na brak właściwości sądów administracyjnych. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł H. H. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie stwierdził, że wydane postanowienie narusza zasadę humanitaryzmu i godności człowieka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004, str. 321, wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2003 r. sygn. akt 745/02, niepubl.). Podkreślenia wymaga, iż prawo pomocy nie przysługuje przede wszystkim w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, np. nie ulega wątpliwości, że upłynął termin do jej wniesienia, czy też strona nie wyczerpała toku instancji. W myśl przepisu art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność organu pierwszej instancji, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, jej wniesienie dopuszczalne jest dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, do których należy zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 K.p.a.). Z analizy akt sprawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący zażalenia takiego nie złożył, a tym samym nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia. W świetle powyższego, wobec niewyczerpania przez skarżącego toku instancji, prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił mu przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niezależnie od powyższego trafnie zauważył Sąd I instancji, że w sytuacji gdy wniosek o przydział lokalu dotyczy osoby zakwalifikowanej i wpisanej na listę oczekujących na najem lokalu, to jego realizacja następuje w drodze umowy najmu uregulowanej w przepisach kodeksu cywilnego. W szczególności przepisy ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) nie przewidują wydania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.