I OSK 2716/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 września 2019 r. sygn. akt II SA/Bd 257/19 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 4 lutego 2019 r. nr WPS.DW.IV.8640.3.2019.AC w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z 17 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę P. L. (Skarżący) na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego (Wojewoda) z [...] lutego 2019 r. w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. Skarżący zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji skargą kasacyjną w całości zarzucając mu : 1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.: a) art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a, poprzez przyjęcie, że działanie organów administracji publicznej było prawidłowe , co uzasadniało oddalenie skargi, 2. na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego w postaci: a) art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. a) w zw. z art. 33 ust. 4 pkt. 3 i ust. 4c)a) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez przyjęcie, że w stanie faktycznym i prawnym sprawy uzasadnionym było pozbawienie skarżącego P. L. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] listopada 2018 r., b) art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez nieprawidłową wykładnię i zastosowanie definicji "odpowiedniej pracy" i przyjęcie, że skarżący spełniał wymogi do podjęcia zaproponowanej mu pracy, c) art. 8 k.p.a. tj. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Skarżący na podstawie art. 176 par. 1 pkt. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie 9 września 2022 r. na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a w związku z art. 193 zd. Pierwsze p.p.s.a. dopuścił dowód z dokumentów dołączonych do skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Spór w niniejszej sprawie dotyczył wykładni art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. na datę wydania zaskarżonej decyzji : Dz. U. z 2018 r. poz. 1265 z późn. zm., dalej "ustawa"). Organy obu instancji pozbawiły Skarżącego statutu bezrobotnego uznając, że zaistniały przesłanki z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy to jest uznając, że Skarżący odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów. Ze stanowiskiem tym nie zgodził się Skarżący wywodząc, że ubiegał się o pracę zgodą z jego umiejętnościami i kwalifikacjami, które nabył wcześniej przez lata pracy zawodowej. Skarżący podkreślał, że ma wykształcenie średnie techniczne, maturę, zaraz po ukończeniu szkoły pracował jako sprzedawca w sklepie RTV, następnie w 1999 r. pracował jako agent ubezpieczeniowy, prowadził przez 11 lat własną działalność gospodarczą związaną z ubezpieczeniami w tym zajmował stanowiska kierownicze, pracował jako specjalista do spraw reklamy i promocji w mediach łącznie przez 15 lat. Skarżący podkreślał, że zaproponowana mu praca była skierowana do osób z wykształceniem podstawowym. Powoływał się na swój stan zdrowia i trwające od blisko dziesięciu lat leczenie w poradniach zdrowia psychicznego oraz orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności. Podkreślał, że prosił o oferty pracy zgodne z kwalifikacjami, bowiem potrzebuje pomocy w zaangażowaniu go do właśnie takiej pracy, jaką wykonywał z sukcesami wcześniej, przez kilkanaście lat. Tymczasem praca, do której otrzymał skierowanie, dotyczyła zakładu produkcyjnego w którym nie jest wymagane żadne doświadczenia ani wykształcenie, była to zwykła praca przy produkcji nie dająca żadnych możliwości i rozwoju intelektualnego. Podkreślał, że pracodawca do którego został skierowany myśli tylko o wyzysku pracowników i że na proponowanym mu stanowisku jest duża rotacja pracowników. Zgodnie definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy pojęcie odpowiedniej pracy oznacza zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Skarżący wywodził, że zaproponowana mu praca nie może zostać uznana za odpowiednią ponieważ nie odpowiada jego kwalifikacjom. W ocenie Sądu kasacyjnego, pojęcia odpowiedniej pracy nie można interpretować w oderwaniu od okoliczności faktycznych sprawy. Jak słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, Skarżący jest osobą długotrwale bezrobotną. Z akt administracyjny sprawy wynika, że uznany został za bezrobotnego we wrześniu 2012 r. W aktach sprawy znajdują się również dokumenty potwierdzające kierowanie Skarżącego przez powiatowy urząd pracy do pracy na oczekiwanych przez niego stanowiskach (sprzedawca, pracownik ubezpieczeniowy). Jak jednak wynika z adnotacji znajdujących się na tych skierowaniach, kolejni pracodawcy odmawiali zatrudnienia Skarżącego. Odpowiednia praca to praca do której osoba skierowana ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub którą może wykonywać po uprzednim szkoleniu lub przygotowaniu zawodowym. W sytuacji, w której kolejne próby dokonania aktywizacji zawodowej Skarżącego na stanowisku podobnym do poprzednio przez niego zajmowanego nie przyniosły rezultatu, skierowanie go do pracy fizycznej uznać należy za przedstawienie oferty odpowiedniej pracy. Sąd pierwszej instancji słusznie zwrócił uwagę w zaskarżonym wyroku, że w art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy mowa jest o wystarczających kwalifikacjach lub doświadczeniu zawodowym. Bez wątpienia Skarżący miał wystarczające kwalifikacje do podjęcia proponowanego mu zatrudnienia. Argumenty podnoszone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na poparcie tezy o zasadności odmowy przyjęcia przez Skarżącego proponowanej mu pracy podnoszone były przez niego również na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Sąd ten odniósł się zarówno do argumentów dotyczących rzekomego wyzysku pracowników i dużej ich rotacji jak również do argumentu, że proponowana praca nie daje żadnych możliwości rozwoju intelektualnego i że nie ma w niej żadnej przyszłości. Sąd kasacyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji co do niepotwierdzonego charakteru tych informacji i co do braku możliwości stwierdzenia jeszcze przed podjęciem pracy, że pracodawca naruszać będzie przepisy prawa pracy. Skarżący zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji wskazywał, że z uwagi na stan zdrowia nie ma możliwości podjęcia proponowanej pracy. Argumentacja ta podtrzymana została na etapie skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, że zaproponowana Skarżącemu praca była dla niego odpowiednia ze względów zdrowotnych. Zakwestionowanie powyższego stanowiska Sądu wymagało podniesienia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania poprzez zaaprobowanie przez Sąd pierwszej instancji wadliwych ustaleń faktycznych. Zarzut taki nie został jednak postawiony w skardze kasacyjnej. Tym niemniej, odnosząc się do przedłożonych przez Skarżącego na etapie postępowania kasacyjnego dokumentów wskazać należy, że nie wynika z nich, by po jego stronie występowały jakiekolwiek przeciwwskazania do podjęcia zaproponowanej mu pracy. Szczególnie istotna jest tu treść orzeczenia o niepełnosprawności z [...] września 2019 r. w którym wskazano, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] sierpnia 2019 r. (a więc zaistniał już po dacie wydania decyzji przez organ drugiej instancji). W orzeczeniu tym wskazano również, że Skarżący nie wymaga wsparcia na rynku pracy. Podsumowując uznać należy, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa materialnego to jest art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy poprzez błędną wykładnię uznając, że zaproponowana Skarżącemu praca była odpowiednia w rozumieniu tego artykułu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo również uznał, że przedstawianych przez Skarżącego przyczyn odmowy podjęcia zatrudnienia nie można uznać za uzasadnione w świetle art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy. Za uzasadnione przyczyny nie można uznać subiektywnych obaw Skarżącego co do przestrzegania przepisów prawa pracy przez przyszłego pracodawcę, czy też argumentów dotyczących stanu zdrowia Skarżącego. Sąd kasacyjny przypomina w tym miejscu, że przed podjęciem zatrudnienia pracownik kierowany jest do lekarza medycyny pracy, który ocenia czy jest on zdolny do podjęcia pracy na określonym stanowisku. W niniejszej sprawie na skutek odmowy przyjęcia zatrudnienia nie było możliwe skierowanie Skarżącego na takie badanie. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) ustawy. Przepis ten jest przepisem kompetencyjnych, zgodnie z który do zadań samorządu powiatu należy wydawanie decyzji o uznaniu lub odmowie uznania danej osoby za bezrobotną oraz o utracie statusu bezrobotnego. W niniejszej sprawie decyzja pierwszoinstancyjna wydana została przez Starostę [...], a więc organ wskazany w art. 9 ustawy, który orzekł o utracie przez Skarżącego statusu bezrobotnego. Za niezasadny uznać należało również zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. Skarżący w petitum skargi kasacyjnej nie wskazał która jednostka redakcyjna powyższego przepisu została naruszona, ani nie wyjaśnił tego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Nie przedstawił również żadnych argumentów na poparcie stanowiska swojego zarzutu. W konsekwencji za niezasadny uznać należało również zarzut naruszenia przepisów postępowania, to jest art. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji i nie naruszył wskazanych przepisów uznając, że skarga podlegała oddaleniu. Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 p.p.s.a.), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach w art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a.