I GZ 247/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka po rozpoznaniu w dniu 7 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej po rozpoznaniu zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1907/18 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 grudnia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1907/18, odrzucił skargę M. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2018 r. w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 28 listopada 2018 r. skarżący został zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie skarżący złożył zażalenie na ww. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy, w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W wyniku rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy postanowieniem z 14 czerwca 2019 r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W wyniku rozpoznania zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 28 listopada 2018 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 26 września 2019 r. sygn. akt I GZ 23/19 zażalenie oddalił. W związku z powyższym, zarządzeniem z 6 listopada 2019 r. przesłano skarżącemu odpis prawomocnego zarządzenia z 28 listopada 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, celem jego wykonania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu 22 listopada 2019 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k 39 akt sądowych). W zakreślonym terminie brak formalny skargi w zakresie opłaty nie został usunięty, wobec czego Sąd I instancji odrzucił skargę. W zażaleniu na postanowienie skarżący zaskarżył je w całości, zarzucił: - naruszenie art. 25 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z art. 154 do 163 włącznie k.p.a. w związku z art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; - pominięcie milczeniem złożonego wniosku z dnia 25 listopada 2019 r. o zwolnienie z wyznaczonych kosztów sądowych, wskazując, że sprawa jest w toku. Skarżący podniósł również zarzut przedawnienia roszczeń. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a, Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 33a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Złożona w sprawie skarga jest pismem procesowym podlegającym opłacie. Zgodnie z art. 214 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (v. art. 239 § 1 pkt 1-3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (v. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Mając na uwadze tak określone ramy prawne i faktyczne rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż na obecnym etapie postępowania (zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi) przedmiotem oceny Sądu drugiej instancji jest zasadność odrzucenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Na gruncie tej sprawy, bezsporną okolicznością jest, że strona nie uiściła wymaganego przepisami wpisu sądowego od skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2018 r., będąc prawidłowo powiadomiona zarówno o wysokości wpisu, jak i skutkach prawnych nieuzupełnienia tego braku formalnego skargi. Zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy. Nie przerywa bowiem biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie, jeżeli nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę. Pogląd, który podziela Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, wyrażany był wcześniej tak w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienia: z 21 kwietnia 1999 r., sygn. I CKN 1461/98, OSNC 1999, Nr 11, poz. 196; z 23 lutego 1999 r., sygn. I CKN 1064/97, OSNC 1999, Nr 9, poz. 153), jak również w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia: z 8 maja 2007 r. sygn. akt II FSK 649/06; z 3 lutego 2009 r. sygn. akt I OZ 53/09; z 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 252/09; z 7 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 2274/10; z 18 czerwca 2014 r., II FZ 764/14; z 20 maja 2014 r., II FZ 564/14; z 8 kwietnia 2014 r., II OSK 810/14; z 10 lutego 2020 r., sygn. akt I GZ 10/20; cytowane orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem skarga skarżącego dotknięta była wadą uniemożliwiającą nadanie jej dalszego biegu (brak uiszczenia wymaganej opłaty), strona została wezwana do usunięcia tej wady w określonym terminie, powiadomiona o skutkach prawnych ewentualnego niezastosowania się do wezwania, a wezwanie zostało jej prawidłowo doręczone, w sytuacji nieuzupełnienia braku skargi w zakreślonym terminie sąd pierwszej instancji zobligowany był dyspozycją art. 220 § 3 p.p.s.a. do odrzucenia skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.