II FZ 529/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2020 r., sygn. III SA/Wa 321/20 którym odrzucono skargę P. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 marca 2020 r., sygn. III SA/Wa 321/20, Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. F. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r. w przedmiocie uchylenia decyzji w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r. była dwukrotnie awizowana, tj. w dniach 9 i 17 grudnia 2019 r. Decyzja została odebrana w dniu 2 stycznia 2020 r. Natomiast skarga została nadana przez skarżącego w urzędzie pocztowym w dniu 27 stycznia 2020 r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżącego, ponieważ uznał, że została ona wniesiona po upływie terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, pierwszego awizowania dokonano w dniu 9 grudnia 2019 r. i od tej daty biegł 14 - dniowy termin, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej: O.p.), z którego upływem nastąpił skutek prawny w postaci doręczenia zastępczego - tj. dnia 23 grudnia 2019 r. Sąd uznał, że faktyczny odbiór przesyłki w dniu 2 stycznia 2020 r. nie wywiera skutku prawnego doręczenia decyzji, bowiem skutek ten nastąpił z mocy prawa w dniu 23 grudnia 2019 r. (w trybie doręczenia zastępczego). Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję doręczoną skarżącemu w dniu 23 grudnia 2019 r., rozpoczął bieg od tej daty i w konsekwencji upłynął z dniem 22 stycznia 2020 r. Jak wskazano powyżej, skarżący nadał przesyłkę pocztową zawierającą skargę w urzędzie pocztowym w dniu 27 stycznia 2020 r., co oznacza, że złożył skargę z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a. Z uwagi na powyższe Sąd pierwszej instancji postanowił o odrzuceniu skargi. Na powyższe postanowienie, w ustawowym terminie, skarżący złożył zażalenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie: 1) art. 53 § P.p.s.a. poprzez uznanie, iż skarga wniesiona została przez skarżącego po upływie ustawowego terminu na jej wniesienie, podczas gdy w rzeczywistości termin ten został zachowany; 2) art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi skarżącego, wniesionej 27 stycznia 2020 r., podczas gdy nie zaszły ku temu żadne przesłanki, a co za tym idzie, postanowienie zostało wydane bezzasadnie; 3) art. 150 O.p. poprzez uznanie, iż wypełnione zostały ustawowe przesłanki do zastosowania fikcji doręczenia decyzji skarżącemu, podczas gdy w rzeczywistości nie zostały spełnione warunki umożliwiające uznanie przesyłki za doręczoną; 4) art. 214 O.p. poprzez wyciągnięcie negatywnych konsekwencji względem skarżącego z uwagi na uznanie, iż bieg terminu na wniesienie skargi rozpoczął bieg w dacie pierwszej awizacji pisma, tj. 9 grudnia 2019 r., pomimo, iż skarżący zastosował się do pouczenia załączonego do pisma, z którego wynikało, iż termin na wniesienie skargi administracyjnej biegnie od momentu odebrania przesyłki, a co za tym idzie, wypełnił treść doręczonego mu pouczenia. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Pismem z dnia 27 lipca 2020 r., skarżący uzupełnił złożone zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 150 § 1 i 2 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p. (tzw. doręczenie właściwe - do rąk adresata lub osoby upoważnionej), operator pocztowy przechowuje pismo w swojej placówce pocztowej przez okres 14 dni, o czym zawiadamia w stosowny sposób (tzw. awizo) adresata. W przypadku niepodjęcia pisma w ww. terminie doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (14 dni), a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.). Prawidłowa wykładnia art. 150 O.p. wskazuje, że nie można uznać za doręczone pismo, gdy z treści potwierdzenia odbioru nie wynika: a) niemożność doręczenia pisma w trybie art. 148 § 1 lub art. 149 O.p.; b) czy zawiadomienie o przesyłce umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w art. 150 § 2 O.p.; c) w jakich datach dokonano awizowania; d) czy upłynął 14-dniowy okres przechowywania przesyłki. W niniejszej sprawie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych (k. 229) wynika, że z powodu niemożności doręczenia pisma adresatowi, pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi czy zarządcy domu lub dozorcy, w dniu 9 grudnia 2019 r. pozostawiono je na okres 14 dni w urzędzie pocztowym, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Ponownego awizowania dokonano dnia 17 grudnia 2020 r., a zatem w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Ostatnim dniem na odbiór przesyłki, a jednocześnie dniem, w którym w przypadku niepodjęcia pisma powinno zostać ono uznane za doręczone był 23 grudnia 2020 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika też, że w dniu 2 stycznia 2020 r. pismo zostało odebrane przez A. F. – pełnoletniego domownika skarżącego. Niewątpliwie jednak – zgodnie z art. 150 § 4 O.p. – pismo należy uznać za doręczone w dniu 23 grudnia 2020 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego odbiór przesyłki po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest czynnością organizacyjno-techniczną i nie ma znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie, tj. od upływu ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 O.p. Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3494/13 (opublikowany na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA), zgodnie z którym skutek prawny doręczenia przesyłki poprzez przyjęcie fikcji doręczenia uregulowanej w art. 150 § 2 O.p. następuje z mocy prawa, z upływem 14 - dniowego terminu, liczonego od daty pierwszego awizowania przesyłki. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, że pracownik Poczty Polskiej wydał adresatowi przesyłkę po upływie owego 14-dniowego terminu. Podobnie przyjmuje się na gruncie odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2017 r., sygn. akt II FZ 300/17, CBOSA). Artykuł 150 § 2 O.p. wprowadza fikcję prawną doręczenia, co oznacza, że na jego podstawie – wbrew faktom – przesyłkę uznaje się za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa, jak bowiem stanowi art. 150 § 4 O.p. - doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. W konsekwencji nie ma możliwości obalenia skutku doręczenia płynącego z treści tego przepisu. Adresat może zatem nie tyle podważyć skutek doręczenia, co ma możliwość wykazania, że przepis ten w ogóle nie mógł być zastosowany albo też został zastosowany wadliwie. W szczególności adresat pisma może wykazać, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Treść pocztowego dowodu doręczenia przesyłki jako dokumentu urzędowego może być bowiem wzruszona na podstawie art. 194 § 3 O.p. Tak się jednak nie stało. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby dane zawarte w zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie odpowiadały rzeczywistości. W szczególności zaś skarżący skutecznie nie wykazał, że pismo nie było dwukrotnie awizowane, a z zażalenia, ani z akt sprawy nie wynika, aby skarżący np. składał reklamację w tej sprawie. Żaden z argumentów podnoszonych w zażaleniu nie prowadzi zatem do zniwelowania skutku z art. 150 § 4 O.p. Powołane w zażaleniu argumenty nie świadczą więc o tym, aby w dniu 23 grudnia 2020 r. nie doszło do doręczenia decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r. w trybie art. 150 O.p. Skoro więc ww. decyzja została doręczona 23 grudnia 2020 r., to termin do wniesienia skargi upływał 22 stycznia 2020 r. (środa). Tymczasem skarżący nadał przesyłkę pocztową zawierającą skargę w urzędzie pocztowym w dniu 27 stycznia 2020 r. Słusznie więc Sąd pierwszej instancji zastosował art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i odrzucił skargę jako spóźnioną. Uwzględniony nie może być wniosek skarżącego z dnia 20 października 2020 r. o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 24 września 2020 r. na okoliczność przedawnienia zobowiązania podatkowego, ponieważ zagadnienie to nie było przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji (wykracza ono poza zakres postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej z przyczyn formalnych). Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.