V SA/Wa 43/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M.C., Z.C.- wspólników M.S.C. M.C., Z.C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kar pieniężnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] ; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. C., Z. C.- wspólników M.S.C. M.C., Z.C. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Przedmiotem skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi M. C. i Z. C. – wspólników [...] S.C. M. C., Z. C. (dalej: "strona skarżąca") jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z [...] października 2019 r. nr [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję własną z [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w całości kar pieniężnych nałożonych decyzjami GITD z [...] kwietnia 2019 r. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: GITD decyzją z [...] kwietnia 2019 r. o nr [...] nałożył na M. C. i Z. C. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą [...] S.C. M. C., Z. C. karę pieniężną w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] sierpnia 2018 r. W związku z tym samym zdarzeniem kolejną decyzją z [...] kwietnia 2019 r. o nr [...] GITD nałożył na M. C. i Z. C. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą [...] S.C. M.C., Z. C. karę pieniężną w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] sierpnia 2018 r. Decyzje z [...] kwietnia 2019 r. doręczono stronie skarżącej m.in. z pouczeniem o prawie złożenia do GITD wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od ich doręczenia. W przedstawionych Sądowi aktach brak informacji o dacie doręczenia decyzji adresatom. Pismem z 18 kwietnia 2019 r. (nadanym 19 kwietnia 2018 r.), w którym wskazano numery obu decyzji z [...] kwietnia 2019 r. M. C. wspólnik [...] S.C. zwrócił się do GITD z "prośbą o umorzenie kary pieniężnej". W treści wniosku zakwestionował zasadność wymierzenia kar pieniężnych w okolicznościach faktycznych sprawy. Pismami z 6 maja 2019 r. strona skarżąca została wezwana przez GITD do uiszczenia opłaty od wniosku oraz przedstawienia swojej sytuacji finansowej. W odpowiedzi pismem z 17 maja 2019 r. poinformowała o dobrej kondycji finansowej i ponownie zakwestionowała zasadność wymierzania kar pieniężnych w okolicznościach faktycznych sprawy. Wskazała, że wnosi o "ponowne rozpatrzenie sprawy i o umorzenie nałożonej kary pieniężnej". Pismem przewodnim z 3 czerwca 2019 r. do przesłanego dowodu uiszczenia opłaty strona skarżąca poinformowała po raz kolejny, że prosi o ponowne rozpatrzenie sprawy i o umorzenie nałożonej kary pieniężnej. Decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił umorzenia w całości kar pieniężnych nałożonych decyzjami z [...] kwietnia 2019 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 189k § 1 pkt 3 § 2, art. 104 i 107 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił dlaczego w okolicznościach sprawy nie znalazł podstaw do udzielenia ulgi w postaci umorzenia wymierzonych kar. Pismem z 17 lipca 2019 r. strona skarżąca zawnioskowała "o ponowne rozpatrzenia decyzji o nałożeniu kary pieniężnej z dnia [...] kwietnia 2019 r." W uzasadnieniu swojego środka konsekwentnie zakwestionowała zasadność wymierzenia kar pieniężnych decyzjami z [...] kwietnia 2019 r. Wskazała również nr decyzji z [...] czerwca 2019 r. Zaskarżoną obecnie do Sądu decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy decyzję własną z [...] czerwca 2019 r., akceptując ją pod względem faktycznym i prawnym. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniosła o uchylenie decyzji GITD z [...] października 2019 r. Wskazała, że wniosek o umorzenie kar został nieprawidłowo zakwalifikowany przez organ jako wniosek o udzielenie ulgi, podczas gdy stanowił wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji nakładających na stronę skarżącą kar pieniężnych. Ponownie zakwestionowała zasadność wymierzonych kar. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167). Uzupełnieniem tej regulacji jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz .U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Wskazane normy określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi, stwierdzić należy, że jest ona zasadna. Postępowanie administracyjne wszczynane jest z urzędu lub na żądanie strony (art. 61 § 1 k.p.a.). Kończy je wydanie decyzji rozstrzygającej istotę sprawy w całości lub w części (art. 104 § 2 k.p.a.). Dla prawidłowego procedowania konieczne jest ustalenie zakresu postępowania, owej istoty sprawy. Inicjujący postępowanie wniosek strony skarżącej z 18 kwietnia 2019 r. odnosił się do doręczonych jej dwóch decyzji z [...] kwietnia 2019 r., którymi dwukrotnie wymierzono M. C. i Z.C.– wspólnikom [...] S.C. M. C., Z. C. kary pieniężne w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] sierpnia 2018 r. Wniosek z 18 kwietnia 2019 r., inicjujący niniejsze postępowanie, został złożony najprawdopodobniej w terminie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych decyzjami z [...] kwietnia 2019 r. (w aktach sprawy brak dowodu doręczenia decyzji z [...] kwietnia 2019 r.). W jego treści strona skarżąca kwestionowała zasadność wymierzenia kar pieniężnych z uwagi na okoliczności przejazdu z [...] sierpnia 2018 r. Wniosek ten zatytułowany jednak został jako "prośba o umorzenie kary pieniężnej". W tej sytuacji powinnością organu było skorzystanie z unormowania art. 64 § 1 k.p.a. w zw. z art. 63 § 2 k.p.a. i wezwanie strony skarżącej do usunięcia braków formalnych podania (wniosku) poprzez sprecyzowanie zgłoszonego żądania. Należało to uczynić tym bardziej, że strona skarżąca nie korzystała z pomocy podmiotu profesjonalnego: adwokata lub radcy prawnego. Czym innym jest kwestionowanie nieostatecznych decyzji pierwszoinstancyjnych wymierzających kary pieniężne, a czym innym wniosek o udzielenie ulgi w wykonaniu kar pieniężnych wynikających z treści decyzji ostatecznych. Brak podjęcia wskazanych działań sprawił, że GITD nie ustalił ram (istoty) postępowania zakreślonych wnioskiem strony skarżącej. Tymczasem zarówno w toku całego przeprowadzonego postępowania administracyjnego, jak i w skierowanej do Sądu skardze kwestionuje ona zasadność wymierzenia kar pieniężnych decyzjami z [...] kwietnia 2019 r. z uwagi na okoliczności przejazdu [...] sierpnia 2018 r. Konsekwencją wskazanego zaniechania organu był brak rozpatrzenia istoty sprawy. W toku całego postępowania strona skarżąca akcentował przy tym tę kwestię konsekwentnie i wyraźnie. W kontrolowanym rozstrzygnięciu (zarówno w pierwszej jaki i drugiej instancji) organ nie odniósł się jednak merytorycznie do głównego żądania wniosku inicjującego postępowanie. Przedstawionego sposobu procedowania nie sposób uznać za praworządny w rozumieniu art. 7 k.p.a. Z pewnością mógł mieć on wpływ na treść kontrolowanej decyzji. Organ działając w obu instancjach dopuścił się zatem naruszenia przepisów postępowania, tj. art. art. 64 § 1 k.p.a. w zw. z art. 63 § 2 k.p.a. i art. 7 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę GITD w pierwszej kolejności ustali stanowczo czy wniosek strony skarżącej z [...] kwietnia 2019 r. wpłynął w terminie do skutecznego złożenia wniosku(ów) o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych decyzjami z [...] kwietnia 2019 r. wymierzającymi kary pieniężne. Wezwie też stronę skarżącą do definitywnego sprecyzowania żądania, ustalając zakres istoty niniejszej sprawy. Na dalszym etapie rozważy też prawidłowość wydania dwóch różnych decyzji adresowanych do M. C. i Z. C. – wspólników [...] S.C. M. C., Z. C., którymi wymierzono im dwukrotnie kary 1.500 zł w związku z jednym zdarzeniem - przejazdem wykonywanym pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] sierpnia 2018 Następnie GITD po przeprowadzeniu postępowania spełniającego wymogi k.p.a. wyda zgodną z prawem decyzję. Z tych przyczyn sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.