Ppolska.starec← UrzadnikLog in

I ACa 210/22

Common courts2024-04-25
Case number
I ACa 210/22
Judgment date
2024-04-25
Type
SENTENCE

Judges

Andrzej Żelazowski (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

Judgment text

<p>Sygn. akt I ACa 210/22</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 25 kwietnia 2024 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący SSA Andrzej Żelazowski</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2024 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">A. K.</span> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji strony pozwanej</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie</p> <p>z dnia 29 listopada 2021 r., sygn. akt I C 132/18</p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 4.050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych<br/>za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia zasądzającego koszty postępowania apelacyjnego, do dnia zapłaty. </strong> </p> <p>Sygn. akt I ACa 210/22</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2024 r.</p> <p>Powódka <span class="anon-block">A. K.</span> w pozwie skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Wojewodzie <span class="anon-block"> (...)</span> domagała się zasądzenia od pozwanego na jej rzecz kwoty 140.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 grudnia 2017 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za szkodę wyrządzoną wydaniem prawomocnego orzeczenia Prezydium <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">R.</span> z dnia 6 czerwca 1963 roku, znak <span class="anon-block">(...)</span> oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">G.</span> z dnia 6 marca 1963 roku, znak <span class="anon-block">(...)</span>, zatwierdzającego projekt wymiany gruntów położonych we wsi <span class="anon-block">(...)</span>, pow. <span class="anon-block">(...)</span> w części dotyczącej gruntów będących własnością <span class="anon-block">M. J.</span>, z domu <span class="anon-block">S.</span>, oznaczonych przed wymianą jako <span class="anon-block">działki nr: (...)</span> o łącznej pow. 0,4743 ha, w związku ze stwierdzeniem wydania powyższej decyzji z naruszeniem prawa, oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jako podstawę roszczenia wskazała przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> </p> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 listopada 2021 r. Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził na rzecz powódki <span class="anon-block">A. K.</span> od strony pozwanej Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę <span class="anon-block"> (...)</span> kwotę 139.769 z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 22 listopada 2021 r. do dnia zapłaty, w pozostałej części powództwo oddalił, zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 14.417 tytułem kosztów procesu oraz nakazał ściągnąć od strony pozwanej Skarbu Państwa – Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Krakowie kwotę 4.007,88 zł (cztery tysiące siedem 88/100) złotych tytułem zwrotu wydatków.</p> <p>Sąd Okręgowy w Krakowie ustalił, że w dniu 6 marca 1963 r. Prezydium<span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">G.</span> wydało decyzję, którą zatwierdziło projekt wymiany gruntów we wsi <span class="anon-block">(...)</span>, pow. <span class="anon-block">(...)</span>, oznaczony na planie i w dowodach pomiarowych sporządzonych przez geodetę <span class="anon-block">F. Ś.</span>. Decyzja objęła między innymi parcele nr <span class="anon-block">(...)</span>, stanowiące własność <span class="anon-block">M. J.</span> z domu <span class="anon-block">S.</span>. W postępowaniu administracyjnym <span class="anon-block">M. J.</span> nie brała udziału, organ administracji przyjął błędnie, że w dacie wydawania decyzji już nie żyła. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezydium <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">R.</span> decyzją z dnia 6 czerwca 1963 r.</p> <p>Decyzją z dnia 26 października 2004 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2;art. 158;art. 158 § 1;art. 158 § 2)">art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 i 2 k.p.a.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 156;art. 156 § 2)">art. 156 § 2 k.p.a.</a> stwierdził nieważność decyzji Prezydium <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">R.</span> Nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 6 czerwca 1963 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> z dnia 6 marca 1963 r. Nr <span class="anon-block">(...)</span> zatwierdzającej projekt wymiany gruntów położonych we wsi <span class="anon-block">(...)</span>, w części dotyczącej gruntów <span class="anon-block">M. J.</span>, oznaczonych przed wymianą jako parcele nr <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 3,9921 ha oraz stwierdził, że orzeczenie Prezydium <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">R.</span> z dnia 6 czerwca 1963 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja <span class="anon-block">(...)</span>Rady<span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> z dnia 6 marca 1963 r. została wydana z naruszeniem prawa w części dotyczącej gruntów <span class="anon-block">M. J.</span>, oznaczonych przed wymianą jako parcele <span class="anon-block">(...)</span>o pow. 0,4743 ha, lecz z uwagi na nieodwracalne skutki prawne nie stwierdził jej nieważności. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w <span class="anon-block">N.</span> z dnia 21 stycznia 2015 r., znak <span class="anon-block">(...)</span>(wydaną na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy).</p> <p>Postanowieniem Sądu Rejonowego <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> stwierdzono, że spadek po <span class="anon-block">M. J.</span> z domu <span class="anon-block">S.</span>, córce <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">J.</span>, zmarłej w dniu 25 września 2008 roku w <span class="anon-block">Ł.</span>, nabyła na postawie testamentu notarialnego w całości powódka <span class="anon-block">A. K.</span> z domu <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>Na podstawie opinii biegłego geodety Sąd Okręgowy ustalił, że działka oznaczona w 1963 roku jako parcela <span class="anon-block">(...)</span>. kat. <span class="anon-block">(...)</span>, stanowiąca wówczas własność <span class="anon-block">M. S.</span> odpowiada obecnym działkom o <span class="anon-block">numerach ewidencyjnych (...)</span> w całości oraz części <span class="anon-block">działki (...)</span>. Działka oznaczona w 1963 roku jako parcela <span class="anon-block">(...)</span>. kat. <span class="anon-block">(...)</span>, stanowiąca wówczas własność <span class="anon-block">M. S.</span> odpowiada obecnym działkom o <span class="anon-block">numerach ewidencyjnych (...)</span> w całości oraz części <span class="anon-block">działki (...)</span>.</p> <p>Na podsawie opinii biegłego ds. szacowania wartości nieruchomości ustalił Sąd, że działki wchodzące w skład dawnych parceli <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block">(...)</span> w aktualnie obowiązującym planie zagospodarowania zostały zaklasyfikowane jako tereny zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności, natomiast <span class="anon-block">działka nr (...)</span> wchodząca w skład parceli <span class="anon-block">(...)</span> jako tereny komunikacji – drogi powiatowe klasy Z. Działki te są uzbrojone w sieci energii elektrycznej, gminnej kanalizacji sanitarnej i gazową (oprócz <span class="anon-block">działki nr (...)</span>). Obszar działek jest zurbanizowany. Działki tworzą pas gruntu biorący początek od drogi powiatowej i ciągnący się w kierunku północno- zachodnim. Grunt jest przeznaczony pod zabudowę komercyjną, ale jako użytek stanowi również rolę, pastwisko i łąkę. Wieś <span class="anon-block">(...)</span>, na terenie której znajdują się ww. działki, od lat sześćdziesiątych uważana jest za miejsce rekreacyjne. W 1963 roku dla nieruchomości tych nie było sporządzonego planu zagospodarowania przestrzennego. Działki stanowiły użytek rolny, ale nie było przeszkód, by je zabudować. Wartość rynkowa nieruchomości położonej we wsi <span class="anon-block">(...)</span>, gmina <span class="anon-block">(...)</span>, według stanu z daty decyzji scaleniowej, a wartości z chwili obecnej wynosi: parcela nr <span class="anon-block">(...)</span> – 70.127 złotych, parcela nr <span class="anon-block">(...)</span>– 69.642 zł.</p> <p>Pismem z dnia 21 listopada 2017 r. pełnomocnik powódki wezwał pozwanego do zapłaty odszkodowania w kwocie 140.000 zł za szkodę wywołaną wydaniem orzeczenia Prezydium <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">R.</span> z dnia 6 czerwca 1963 r.</p> <p>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd okręgowy zważył, że powództwo było usprawiedliwione w znacznej części. Sąd wskazał, że do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed dniem 1 września 2004 r., której nieważność lub wydanie z naruszeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 156;art. 156 § 1)">art. 156 § 1 k.p.a.</a> stwierdzono po tym dniu, ma zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160;art. 160 § 1;art. 160 § 2;art. 160 § 3;art. 160 § 6)">art. 160 § 1, 2, 3 i 6 k.p.a.</a> (zob. uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt III CZP 112/10, publ. OSNC 2011/7-8/75). Nie uwzględnia się w tym przypadku regulacji z § 4 i 5 powołanego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160)">art. 160 k.p.a.</a> wymagającej uprzedniego wyczerpania administracyjnej drogi dochodzenia odszkodowania. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160;art. 160 § 2)">art. 160 § 2 k.p.a.</a> nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a> do odszkodowania za szkodę będącą następstwem wadliwej decyzji administracyjnej, której niezgodność z prawem została stwierdzona decyzją nadzorczą.</p> <p>Sąd wskazał nadto, że jakkolwiek wskazane stanowisko przesądza o niestosowaniu w niniejszej sprawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417(1))">art. 417<sup> <!-- -->1</sup> k.c.</a> podnieść należy, że zarówno na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160)">art. 160 k.p.a.</a> i poprzez odesłanie z tego przepisu do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 k.c.</a>, jak i na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417(1);art. 417(1) § 2)">art. 417<sup> <!-- -->1</sup> § 2 k.c.</a>, warunkiem dochodzenia roszczeń odszkodowawczych jest wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej nieważnej lub niezgodnej z prawem, wydanie ostatecznej decyzji nadzorczej stwierdzającej taką niezgodność z prawem lub nieważność, wystąpienie szkody w wyniku wydania wadliwej decyzji oraz wykazanie związku przyczynowego między tą decyzją a doznaną szkodą.</p> <p>Zdaniem sądu powódka należycie wykazała powyższe przesłanki zasądzenia odszkodowania. Szkodą dla powódki była utrata na podstawie wadliwej decyzji – nieruchomości, której właścicielką była <span class="anon-block">M. J.</span> z domu <span class="anon-block">S.</span> – jej babka i pozbawienie powódki jako spadkobierczyni uprawnień do władania i rozporządzania nieruchomością. Gdyby organ administracji nie potraktował <span class="anon-block">M. S.</span> jako osoby zmarłej, otrzymałaby ona w wyniku wymiany gruntów inną nieruchomość o zbliżonej wartości. Organy administracji nie kwestionowały bowiem prawa własności poprzedniczki prawnej powódki.</p> <p>W postępowaniu sądowym dotyczącym odszkodowania za niezgodne z prawem działanie władzy publicznej polegające na wydaniu decyzji, której nieważność (wydanie z naruszeniem prawa) została stwierdzona decyzją nadzorczą, sąd jest związany prejudykatem w zakresie stwierdzenia nieważności (wydania z naruszeniem prawa). W niniejszej sprawie częściowo nieważność oraz wydanie z naruszaniem prawa decyzji Prezydium <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">R.</span> z dnia 6 czerwca 1963 r., znak <span class="anon-block">(...)</span> oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> z 6 marca 1963 r., znak <span class="anon-block">(...)</span>. zostały stwierdzone w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 października 2004 r., znak<span class="anon-block">(...)</span>. Zostały więc spełnione dwie pierwsze przesłanki warunkujące możliwość dochodzenia odszkodowania za naprawienie szkody wywołanej ostateczną decyzją administracyjną. Trzecia przesłanka warunkująca dochodzenie odszkodowania - istnienie adekwatnego związku przyczynowego miedzy szkodą doznaną przez powódkę, a wydaniem orzeczenia, które zostało uznane za nieważne - przejawia się zaś w tym, iż gdyby nie wydano wadliwej decyzji, majątek poprzedniczki prawnej powódki nie zostałby uszczuplony o wartość nieruchomości, otrzymałaby bowiem, jak już wskazano, w drodze wymiany gruntów inną parcelę, ewentualnie równowartość w pieniądzu. Jak stwierdził w decyzji z dnia 26 października 2004 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju wsi, zwrot nieruchomości obejmujących dawną parcelę <span class="anon-block">(...)</span> (obecnie stanowiące <span class="anon-block">działki ewidencyjne nr (...)</span> i część <span class="anon-block">działki (...)</span>) oraz <span class="anon-block">(...)</span>(obecnie stanowiące <span class="anon-block">działki nr (...)</span> i część <span class="anon-block">działki nr (...)</span>) jest obecnie niemożliwy – na skutek zmian własnościowych powyższe nieruchomości w chwili obecnej albo znajdują się we władaniu osób fizycznych, albo zostały przeznaczone na cele publiczne w sposób uniemożliwiający oddanie ich do dyspozycji powódki. Jedyną możliwością rekompensaty szkody doznanej przez powódkę pozostaje więc zapłata odpowiedniej sumy pieniężnej, będącej równowartością nieruchomości.</p> <p>Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt V CSK 81/13 (publ. LEX nr 1421824) wskazał, iż w okolicznościach faktycznych takich jak występujące w rozpoznawanym przypadku, podstawą ustalenia wysokości odszkodowania jest stan nieruchomości w chwili wydania wadliwej decyzji administracyjnej, obejmujący nie tylko parametry fizyczne lub geodezyjne danej nieruchomości (np. jej powierzchnię, infrastrukturę), lecz także samo jej funkcjonalne przeznaczenie społeczno-gospodarcze. Wysokość należnego stronie odszkodowania, przy uwzględnieniu tego poglądu, sąd ustalił w oparciu o wycenę zawartą w opiniach biegłej <span class="anon-block">A. C.</span>. Zgodnie z opinią biegłego, wartość nieruchomości ujętej w dawnej lwh <span class="anon-block">(...)</span>, obejmującej dawną parcelę nr <span class="anon-block">(...)</span> według stanu z dnia wydania orzeczenia Prezydium <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> z dnia 6 marca 1963 r. oraz cen z momentu dochodzenia odszkodowania wynosi 70.127 zł, zaś wartość nieruchomości ujętej w dawnej lwh 82, stanowiącej parcelę nr<span class="anon-block">(...)</span> wynosi 69.642 zł. Biegła prawidłowo ustaliła stan nieruchomości na datę 6 marca 1963 r., uwzględniając potencjalną możliwość zabudowy tej nieruchomości, pomimo braku planu zagospodarowania przestrzennego w tym czasie. Wartość majątku utraconego przez <span class="anon-block">M. J.</span>, będąca podstawą ustalenia wysokości odszkodowania w niniejszej sprawie wynosi więc łącznie 139.769 zł i taka kwota została zasądzona przez sąd na rzecz powódki. W pozostałej części powództwo, jako zbyt wygórowane oddalono.</p> <p>O odsetkach sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> mając na uwadze, że roszczenie dotyczyło odszkodowania, a jego wysokość została ustalana według cen aktualnych na datę zamknięcia rozprawy.</p> <p>O kosztach procesu orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> </p> <p>O kosztach sądowych (wydatki poniesione tymczasowo przez Skarb Państwa na wydatki związane z wynagrodzeniami biegłych za sporządzenie opinii) orzekł Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 83;art. 83 ust. 2)">art. 83 ust. 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>.</p> <p>Od powyższego wyroku apelację wniosła strona pozwana zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie:</p> <p>- norm prawa materialnego - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363)">art. 363 kc.</a> przez niewłaściwe zastosowanie polegające na zasądzeniu odszkodowania, które rażąco przekracza wysokość szkody, jaką rzeczywiście poniosła powódka z tytułu utraconej nieruchomości; a to przez pominięcie okoliczności, że nieruchomość objęta postępowaniem w momencie jej wywłaszczenia miała charakter rolny - grunty rolne klasy III i IV, i w konsekwencji zasądzenie odszkodowania przez Sąd I instancji według aktualnego przeznaczenia nieruchomości, tj. jak za tereny zabudowy mieszkaniowej,</p> <p>- norm prawa materialnego - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 154;art. 154 ust. 2;art. 154 ust. 3)">art. 154 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami</a> (ugn.) poprzez przyjęcie, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania nieruchomości w momencie jej wywłaszczenia (w 1963 r.), dla ustalenia stanu nieruchomości na potrzeby jej wyceny zastosowanie znajduje aktualny miejscowy plan zagospodarowania (tereny zabudowy mieszkaniowej), podczas gdy z powołanej regulacji wynika wprost, że stan nieruchomości powinien być ustalony na podstawie faktycznego sposobu korzystania z nieruchomości (grunty rolne) w momencie zaistnienia szkody,</p> <p>- norm prawa materialnego - art. 154 ust. 2 i 3 ugn. w zw. z art. 4 ust. 17 ugn. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, w ślad za błędnym poglądem biegłej, że „Przeznaczenie w planie zagospodarowania nie jest elementem stanu nieruchomości" i w konsekwencji uznanie, że brak jest podstaw do ustalenia stanu nieruchomości w momencie zaistnienia szkody na podstawie faktycznego sposobu korzystania z niej, co wpłynęło na zawyżenie wartości zasądzonego odszkodowania,</p> <p>- norm prawa procesowego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a>. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i uznanie, że wywłaszczone od poprzedniczki powódki nieruchomości miały przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową, podczas gdy ze sporządzonej w sprawie opinii biegłego geodety - <span class="anon-block">J. J.</span> z 14 lutego 2019 r. wynika, że wywłaszczone grunty miały charakter rolny - były to grunty rolne klasy III i IV.</p> <p>Wskazując na powyższe naruszenia strona pozwana wniosła o:</p> <p>- przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego ds. szacowania nieruchomości z wyłączeniem biegłej <span class="anon-block">A. C.</span> na okoliczność ustalenia wartości nieruchomości przy uwzględnieniu wniosków sporządzonej w I instancji opinii biegłego geodety <span class="anon-block">J. J.</span>, z której wynika, że przedmiotowe grunty w momencie wywłaszczenia miały charakter rolny – były to grunty klasy III i IV</p> <p>- zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości powództwa w całości, a w przypadku gdyby Sąd nie uwzględnił wniosku o zmianę, o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi I instancji, w każdym wypadku o zasądzenie od powódki na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej RP na podstawie art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kosztów zastępstwa procesowego, oraz zasądzenie od powódki na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę <span class="anon-block"> (...)</span> pozostałych kosztów postępowania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>W pierwszej kolejności Sąd Apelacyjny stwierdza, iż zarzuty dotyczące błędu w ustaleniach stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzeczenia nie zasługują na uwzględnienie. Sąd Okręgowy uwzględnił bowiem wszystkie przeprowadzone w tej sprawie dowody, wyciągnął z nich wnioski logiczne, poprawne, w sposób obiektywny, jak również wszechstronny rozważył wszystkie okoliczności ujawnione w toku tego postępowania, a także w oparciu o nie dokonał prawidłowych ustaleń, nie naruszając przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. O poprawności tych wniosków, wbrew odmiennemu zapatrywaniu pozwanego świadczą pisemne motywy uzasadnienia skarżonego wyroku, w których przedstawione zostały wszystkie okoliczności stanowiące jego podstawę, a także omówione dowody ze wskazaniem, dlaczego dano im wiarę.</p> <p>Przypomnieć należy, że z sformułowanej w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> zasady swobodnej oceny dowodów wynika obowiązek wyprowadzenia z zebranego materiału dowodowego wniosków logicznie poprawnych i znajdujących pokrycie w dowodach, a do kryteriów oceny wiarygodności oraz mocy dowodowej należą: doświadczenie życiowe, poprawność logiczna oraz prawdopodobieństwo wystąpienia określonych zdarzeń. Jeżeli jednak z dowodów wyprowadza się wnioski logicznie poprawne oraz zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to ocena ta musi być uznana za prawidłową, chociażby w równym stopniu z tego samego materiału można byłoby wysnuwać wnioski odmienne. Stąd zarzuty apelacji, dla swojej skuteczności, nie mogą polegać na przedstawieniu przez skarżącego własnej wersji wydarzeń i wybiórczym przedstawieniu pewnych faktów, czy okoliczności. Skarżący musi więc wykazać, że oceniając materiał dowodowy, sąd <em> <!-- -->in meriti</em> popełnił uchybienie polegające na braku logiki w wiązaniu faktów z materiałem dowodowym albo też, że wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej lub, że sąd wbrew zasadom doświadczenia życiowego w ogóle nie uwzględnił jednoznacznych związków przyczynowych i skutkowych. Powyższe oznacza, że rolą skarżącego jest obalenie wersji zdarzeń przyjętych przez sąd orzekający, nie zaś zbudowanie własnej.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd I Instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, które Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne, prawidłowo opierając się na zgromadzonych w sprawie dowodach, w tym w szczególności na dowodzie z opinii biegłej ds. szacowania nieruchomości <span class="anon-block">A. C.</span>, która również w ocenie Sądu Apelacyjnego jest pełna, wyczerpująca i miarodajna dla rozstrzygnięcia sprawy.</p> <p>Odnosząc się do podniesionych w apelacji zarzutów naruszenia przez Sąd Okręgowy wskazać należy, że "Stanu nieruchomości" (o którym mowa w art. 4 pkt 17 u.g.n.) koniecznego do stwierdzenia w celu oszacowania jej wartości nie tworzą tylko okoliczności determinowane prawem, bo równie silnie wpływają na niego czynniki faktycznie decydujące o jej atrakcyjności rynkowej oraz cechy otoczenia, w jakim nieruchomość się znajduje, i to zarówno prawne, jak i faktyczne. Skoro w art. 154 ust. 1 u.g.n. "przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym" wymieniane jest obok "stanu nieruchomości", to przyjąć trzeba, że (wbrew zarzutom apelacji) nie są to synonimy, a na potrzeby stosowania tego przepisu treść obu tych pojęć trzeba ustalać rozłącznie, chociaż niewątpliwie przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza ustalone od lat, odgrywa znaczącą rolę w zdeterminowaniu sposobu jej zagospodarowania i zagospodarowania jej otoczenia. I odwrotnie, krótki okres obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości poddawanej ocenie nie jest czynnikiem, który by zdeterminował stwierdzany sposób jej zagospodarowania i korzystania z niej. O ile przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego ma być - jako czynnik kształtujący wartość nieruchomości - rozważane odrębnie od jej "stanu", to tenże "stan" trzeba opisywać z odwołaniem się do prawa do nieruchomości i ustanowionych na niej obciążeń. Oznaczenie "przeznaczenia nieruchomości" - zgodnie z art. 154 ust. 2 u.g.n. - powinno natomiast nastąpić na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w jego braku - na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W przypadku braku studium lub decyzji, uwzględnia się faktyczny sposób użytkowania nieruchomości (art. 154 ust. 2 i 3 u.g.n.) – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2014 r., VCSK 1/14, LEX nr 1552154.</p> <p>Wskazać należy, że opinia biegłej <span class="anon-block">A. C.</span> wyraźnie odnosi się do powołanych pojęć i je rozgranicza, uwzględniając prawidłowo wszystkie okoliczności odnoszące się do stanu nieruchomości w wyżej wskazanym rozumieniu tego pojęcia. Biegła w opinii jednoznacznie wskazuje, że w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej sporne działki nie były objęte planem zagospodarowania przestrzennego, natomiast ich położenie i sąsiedztwo - bliskość drogi powiatowej, sąsiadująca istniejąca wówczas już zabudowa na działkach o podobnym charakterze, a zatem uwzględniając takie elementy stanu nieruchomości wskazane w art. 4 pkt 17 u.g.n. jak stan otoczenia nieruchomości, w tym stopień zurbanizowania miejscowości, w której nieruchomość jest położona, determinowały możliwość ich zabudowy bez żadnych przeszkód na gruncie obowiązujących wówczas przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19610070047" title="Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1961 r. Nr 7, poz. 47 ()">ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym</a> (vide: opinia z dnia 22 stycznia 2021 r. pkt 2., k. 203-204 oraz opinia uzupełniająca z dnia 16 czerwca 2021 r., k. 271-274 ). Sprawia to, że winny zostać wycenione przy uwzględnieniu tej okoliczności, nie zaś jedynie przy uwzględnieniu faktycznego sposobu ich wykorzystania jako działki rolne. Biegła prawidłowo z tej przyczyny ustalając aktualną wartość nieruchomości zgodnie z regułami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363)">art. 363 k.c.</a> określa ich wartość przy uwzględnieniu, że obecnie objęte zostały one planem zagospodarowania przestrzennego, określającym ich przeznaczenie jako tereny przeznaczone pod zabudowę (z zastrzeżeniem części <span class="anon-block">działki nr (...)</span> wchodzącej w skład pasa drogi powiatowej), położone w terenie zurbanizowanym. W ocenie Sądu Apelacyjnego przyjęta przez biegłą metodologia jest prawidłowa co sprawia, że brak podstaw do stwierdzenia zasadności podnoszonych w apelacji zarzutów naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 154 ust. 2 i 3 u.g.n. w zw. z art. 4 ust. 17 u.g.n.</p> <p>Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny, na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>, apelację oddalił.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzekł Sąd Apelacyjny na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1);art. 98 § 3)">art. 98 § 1, §1<sup> <!-- -->1</sup>, §3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 2;art. 98 § 2 pkt. 6)">§2 pkt 6</a> w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.</p> </div>