II SO/Ke 6/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. T. o wymierzenie Dyrektorowi Szkoły Podstawowej im. G. grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie postanawia: I. wymierza Dyrektorowi Szkoły Podstawowej im. G. grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych; II. zasądza od Dyrektora Szkoły Podstawowej im. G. na rzecz P. T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE W dniu 22 września 2020 r. P. T. wniósł do tut. Sądu, na podstawie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Szkoły Podstawowej im. G. grzywny z uwagi na nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że w dniu 12 sierpnia 2020 r. przesłał bezpośrednio do tut. Sądu za pomocą elektronicznej skrzynki podawczej ePuap skargę na bezczynność ww. organu. W piśmie z dnia 17 sierpnia 2020 r. został poinformowany przez Sąd, że skarga została przekazana organowi. Do dnia złożenia wniosku o wymierzenie grzywny skarga nie została przekazana do rozpoznania przez Sąd. W dniu 25 września 2020 r. (data nadania na poczcie) Dyrektor Szkoły Podstawowej im. G. przesłał do tut. Sądu odpowiedź na skargę z dnia 12 sierpnia 2020 r., wnosząc o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 9 lipca 2020 r. do kierowanej przez niego Szkoły wpłynął wniosek skarżącego o udostepnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia kopii statutu Szkoły, kopii protokołu ostatniej Rady Pedagogicznej oraz informacji o liczbie absolwentów ostatnich klas w roku szkolnym 2019/20. W piśmie z dnia 3 sierpnia 2020 r. udostępniono skarżącemu link do strony internetowej Szkoły, gdzie zamieszczony jest statut, podano liczbę absolwentów, natomiast w odniesieniu do protokołu Rady Pedagogicznej wyjaśniono, że nie można go udostępnić z uwagi na informacje dotyczące poszczególnych uczniów. Wówczas skarżący zażądał jego udostępnienia w formie zanonimizowanej. Decyzją z dnia 25 września 2020 r., [...], organ odmówił udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie udostepnienia protokołu Rady Pedagogicznej. W dniu 8 października 2020 r. organ przesłał do tut. Sądu odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny wnosząc o jej niewymierzanie. W uzasadnieniu wskazał, że skargę na bezczynność otrzymał w dniu 25 sierpnia 2020 r. odpowiedź na skargę wraz z dokumentacją została wysłana w dniu 25 września 2020 r. Taki upływ czasu wynikał z postępowania w celu wydania decyzji administracyjnej. Organ wyjaśnił, że nie wiedział o konieczności przesłania do Sądu również skargi. Był przekonany, że Sąd otrzymał skargę, a obowiązkiem organu jest przesłanie tylko odpowiedzi na skargę. Zwłoka wynikła z licznych działań organizacyjnych w związku z nowym rokiem szkolnym, a w związku z zagrożeniem epidemicznym należało opracować procedury bezpieczeństwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny jest zasadny. Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "Ppsa", organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Stosownie do art. 55 § 1 Ppsa, w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, przy czym, w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej, termin ten, stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), wynosi 15 dni od dnia otrzymania skargi. Na wstępie podkreślić należy, że obowiązek przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy dany podmiot uzna, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że nie jest organem administracji, albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga, a więc pismo kierowane do sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi np. na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia podmiotu od obowiązku przekazania tej skargi do sądu wraz z odpowiedzią na skargę. Organ nie może zastępować sądu w dokonaniu oceny skargi tak pod względem formalnym, jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2019 r. sygn. I OZ 1145/19; wszystkie powołane orzeczenia dostępne pod adresem: orzeczenia.gov.pl). Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 Ppsa jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Dodatkowo grzywna pełni funkcję prewencyjną, jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. II GPS 3/09; postanowienie NSA z 11 maja 2012 r. sygn. I OZ 328/12;). Przepis art. 55 § 1 Ppsa pozostawia po stronie sądu pewną dozę uznania, z uwagi na użycie zwrotu "może orzec", nie wskazuje na obligatoryjny charakter grzywny w tym przypadku, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia. W tym miejscu podkreślić należy, że powołane przepisy przewidują wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania sądowi administracyjnemu skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, bez względu na powody takiego stanu rzeczy (por. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. I OZ 1296/18). Wymierzając natomiast grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku (por. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2018 r. sygn. I OZ 930/18). Jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienia NSA z dnia 22 lipca 2014 r. sygn. I OZ 489/14; z dnia 20 listopada 2018 r. sygn. II GZ 395/18). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarga P. T. z dnia 12 sierpnia 2020 r., wniesiona bezpośrednio do tut Sądu, wpłynęła do organu w dniu 25 sierpnia 2020 r. (k. 18). Zatem 15-dniowy termin do przekazania tut. Sądowi akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę upłynął w dniu 9 września 2020 r. Organ w dniu 25 września 2020 r. przekazał do Sądu odpowiedź na skargę wraz z decyzją o odmowie udostepnienia informacji publicznej, a w dniu 8 października 2020 r. potwierdzoną na zgodność z oryginałem kopię skargi na bezczynność z dnia 12 sierpnia 2020 r. (k. 51). Niewątpliwie więc doszło do uchybienia terminu określonego w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Grzywnę za naruszenie obowiązku przekazania skargi do sądu, zgodnie z art. 154 § 6 w zw. z art. 55 § 1 Ppsa, wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2019 r. wyniosło 4918,17 zł, zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2019 r. (M.P. z 2020 r. poz. 174). Ustawodawca nie przewidział dolnej granicy grzywny, ani nie określił dyrektyw jej wymierzania, pozostawiając decyzję w tej materii sądowi. Należy więc przyjąć, że wysokość grzywny wymierzanej organowi uzależniona jest od stopnia zawinienia organu w związku z nieprzekazaniem skargi. W rozpoznawanej sprawę Sąd, wymierzając grzywnę w wysokości 100 zł, miał na uwadze, że organ o ponad dwa tygodnie przekroczył 15-dniowy termin do złożenia odpowiedzi na skargę, a samą skargę przekazał jeszcze później. Na wysokość grzywny, znacznie poniżej maksymalnie dopuszczalnej, wpłynął niewielki czas zwłoki, ostateczne wywiązanie się organu z obowiązku, brak podstaw do przyjęcia, że uchybienie organu było wynikiem złej woli oraz dodatkowe obowiązki ciążące na organie z uwagi na sytuację epidemiczną. Mając na uwadze charakter omawianej instytucji, Sąd stwierdził, że celowe i zasadne jest nałożenie na organ grzywny w wysokości orzeczonej w punkcie I postanowienia na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 Ppsa. O kosztach postępowania orzeczono jak w pkt II postanowienia, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 Ppsa.