III SA/Kr 22/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopada 2020 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 28 października 2019 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala. UZASADNIENIE Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 28 października 2019 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1-3, art. 39k ust. 1-2, art. 92a ust. 2 i 8 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 58) oraz Ip. 4.2 i Ip. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego S. Z. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2019 r., nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł utrzymał w mocy w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia polegające na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, to jest naruszenia określone w Ip. 4.2 i Ip. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. Powyższe naruszenia zostały stwierdzone podczas przeprowadzonej w dniu 27 października 2018 r. w N kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki MAN o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował przedsiębiorca S. Z. Dopuszczalna masa całkowita powyższego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony. Przedsiębiorca wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy przewożąc ładunek ziemi z al. W w N na ul. J w N. Do kontroli przedsiębiorca okazał m.in. prawo jazdy nr [...]. W okazanym prawie jazdy nie było wpisu potwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z dnia 27 października 2018 r. Pismem z dnia 15 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jako organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. Odpowiadając na powyższe zawiadomienie skarżący w piśmie z dnia 23 kwietnia 2019 r. wyjaśnił, że przewóz wykonywany w dniu kontroli był pierwszym przewozem wykonywanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej po zakończonym leczeniu. Do powstania naruszeń stwierdzonych podczas kontroli doszło na skutek roztargnienia spowodowanego długą przerwą w wykonywaniu przewozów. Do pisma skarżący dołączył kopie wypisu z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, świadectwa kwalifikacji zawodowej nr [...], orzeczenia psychologicznego nr [...] i orzeczenia lekarskiego nr [...]. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji z dnia [...] 2019 r., nr [...], nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. W dniu 5 lipca 2019 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniósł o umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o wstrzymanie wykonania decyzji. Zdaniem skarżącego nałożone na niego kary pieniężne za naruszenia stwierdzone w decyzji organu I instancji są nieuzasadnione, ponieważ przewóz wykonywany w dniu kontroli nie był przewozem związanym z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, lecz był przewozem prywatnym. Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazał na treść art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1-3 oraz art. 39k ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym i podniósł, że zgodnie z art. 92a ust. 2 i 8 ustawy o transporcie drogowym zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie (ust. 2 powoływanego przepisu). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy (zgodnie z ust. 8 powołanego przepisu). Stosownie do treści Ip. 4.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł. W myśl Ip. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2pkt 1-3 k.p.a. i wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Organ podniósł, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej przedsiębiorca (skarżący) we własnym imieniu wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy przewożąc ładunek ziemi z al. W w N na ul. J w N. Przewóz ten kierujący wykonywał samochodem ciężarowym marki MAN o numerze rejestracyjnym [...], o dopuszczalnej masie całkowitej 26 ton. Jak wynika z wyjaśnień złożonych przez skarżącego w charakterze strony w dniu 23 maja 2019 r., przewóz ten wykonywał z terenu budowy znajdującego się przy al. W w N na działkę położoną przy ul. J w N. Skarżący wyjaśnił również, że przewożona ziemia nie była jego własnością, nie dokonał jej zakupu ani nie pośredniczył w jej sprzedaży, a jedynie wykonywał usługę transportu tej ziemi. Zlecenie wykonania tej usługi otrzymał od osoby prywatnej. Nazwiska tej osoby nie zna. Zatem skarżący powinien spełniać warunki określone w art. 39a ust. 1 pkt 1-4 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem kierujący musi nie tylko posiadać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, ale także musi legitymować się orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W okazanym do kontroli prawie jazdy nr [...] nie było wpisu potwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skarżący nie posiadał także ważnych orzeczeń potwierdzających brak tych przeciwwskazań do pracy na stanowisku kierowcy. Również w wyjaśnieniach złożonych w charakterze strony potwierdził, że w dniu kontroli powyższych orzeczeń nie posiadał, uzyskał je dopiero po kontroli, Organ wskazał, że skarżący w wyjaśnieniach złożonych w charakterze strony wskazał, iż w swoim przedsiębiorstwie pełni obowiązki zarządzającego transportem i wykonuje wszystkie czynności związane z przewozem drogowym. Zatem na skarżącym spoczywał obowiązek zadbania o uzyskanie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skarżący tego obowiązku nie dopełnił. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, że słusznie organ I instancji uznał, że skarżący jako osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym w swoim przedsiębiorstwie jest odpowiedzialny za naruszenia polegające na niewyposażeniu się w orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i słusznie nałożył na skarżącego łączną karę pieniężną w wysokości 2.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy o transporcie drogowym oraz Ip. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego w postępowaniu przeprowadzonym przez organ I instancji strona miała zapewnione prawo do czynnego udziału w tym postępowaniu, ponieważ pismem z dnia 15 kwietnia 2019 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu i poinformował ją o treści art. 10 § 1 k.p.a. dotyczącego prawa strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z tego prawa strona skorzystała składając wyjaśnienia w piśmie z dnia 23 kwietnia 2019 r. Zdaniem organu odwoławczego zarzuty naruszenia procedury administracyjnej były niezasadne. Organ podniósł, że skarżący zarówno podczas kontroli, jak i w wyjaśnieniach złożonych w charakterze strony w dniu 23 maja 2019 r. dokładnie opisał wykonywany przewóz drogowy i wskazał, że był to przewóz wykonywany w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Skarżący jednoznacznie wskazał, że w tym dniu wykonywał usługę transportową. Zlecenie na wykonanie tej usługi otrzymał od osoby prywatnej. Skarżący podkreślił również, że ziemię przewoził z terenu budowy znajdującego się przy al. W w N na działkę położoną przy ul. J w N. Również w piśmie z dnia 23 kwietnia 2019 r. skarżący wyjaśnił, że skontrolowany przewóz był pierwszym kursem wykonywanym w ramach prowadzonej działalności po zakończeniu leczenia. Zatem nie można mieć żadnych wątpliwości, że skontrolowany przewóz drogowy nie był przewozem prywatnym, lecz usługą transportową wykonywaną w ramach prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej i dlatego skarżący powinien posiadać wymagane orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy. Na powyższą decyzję skarżący S. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji w całości. Skarżący podtrzymał stanowisko prezentowane w odwołaniu z dnia 5.07.2019 r. od decyzji organu I instancji, jak również w piśmie z dnia 23.04.2019 r., a nadto podniósł, że jego zdaniem zaskarżona decyzja została wydana na podstawie ustalonego w sposób niepełny i błędny stanu faktycznego. W szczególności skarżący podniósł, że brak jest podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszeń w postaci wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Obowiązek posiadania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego przez kierowcę wykonującego przewóz drogowy wynika wprost z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.t.d."). W przepisach tych wskazano, że kierowca jest uprawniony do wykonywania przewozu drogowego, jeśli nie ma przeciwskazań zdrowotnych oraz przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co stwierdza się przez poddanie kierowcy stosownym badaniom lekarskim oraz psychologicznym. Stosownie do art. 39m u.t.d. wymagania wskazane w art. 39a-39l u.t.d. stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Podkreślić trzeba, że skarżący w sprawie niniejszej został ukarany nie jako przedsiębiorca (na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d.), ale jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie zaś z tym przepisem, zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2 000 zł za każde naruszenie. Oznacza to, że skarżący jako osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (kierowca), zgodnie z art. 39m u.t.d. był zobowiązany legitymować się stosownymi orzeczeniami lekarskim i psychologicznym. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.). Natomiast wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.). Prawidłowo zdaniem sądu organy ustaliły, że skarżący w dniu 27 października 2018 r. wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy przewożąc ładunek ziemi z al. W w N na ul. J w N. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem sądu trafnie organy ustaliły, że inne czynności związane z przewozem drogowym (funkcja kierowcy w trakcie realizowanego przewozu) skarżący wykonywał we własnym imieniu i na swoją rzecz. Skoro skarżący nie wykonywał przewozu na rzecz i w imieniu innego podmiotu, to wykonywał w dniu kontroli przewóz rzeczy w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu. Ponosi zatem osobistą odpowiedzialność za brak w dniu kontroli orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Organ prawidłowo nałożył karę pieniężną. Należy podnieść, że odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący w dniu kontroli przewóz rzeczy jako kierowca zobowiązany był do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów. Brak dopełnienia tych obowiązków oraz niewykazanie wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność za ten brak, jak również prawidłowe niestwierdzenie wystąpienia tych przesłanek przez organ z urzędu, skutkował nałożeniem kary. Nie można uznać, że przesłanką wyłączającą odpowiedzialność jest roztargnienie spowodowane długą przerwą w wykonywaniu przewozów. W ocenie sądu organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, a ich stanowisko znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji. Zapewniono także skarżącemu udział w postępowaniu. Nie doszło do naruszenia zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a. Organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści przepisów. Konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości było nałożenie odpowiednich kar pieniężnych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Organ odwoławczy uznając decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową, a zarzuty zawarte w odwołaniu strony za niezasadne, obowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. do utrzymania tej decyzji w mocy. Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.