I OZ 92/25

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 grudnia 2024 r., sygn. akt II SAB/GI 51/24 w sprawie ze skargi M. H. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 14 maja 2024 r., sygn. akt II SAB/GI 51/24 oddalił skargę M. H. (dalej: Skarżąca) na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Pismem z 29 lipca 2024 r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem Skarżąca otrzymała 5 sierpnia 2024 r. Ww. wniosek o przyznanie prawa pomocy został zakończony postanowieniem Sądu I instancji z 28 października 2024 r., sygn. akt II SPP/GI 158/24, którym to utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z 1 października 2024 r. o umorzeniu postępowania z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówiono przyznania radcy prawnego. Powyższe postanowienie Skarżąca otrzymała 13 listopada 2024 r. Pismem z 20 listopada 2024 r. Skarżąca wniosła osobiście przez siebie sporządzoną skargę kasacyjną oraz wniosła o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z 9 grudnia 2024 r. Sąd I instancji odrzucił wniesioną osobiście skargę kasacyjną. Natomiast zaskarżonym postanowieniem z 20 grudnia 2024 r. - Sąd I instancji powołując się na art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") odrzucił wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji przytoczył brzmienie art. 88 p.p.s.a. oraz podał, że zgodnie z art. 177 § 6 p.p.s.a. w przypadku odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego na wniosek, o którym mowa w § 3, bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej niż od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia na to postanowienie - wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie w tym przedmiocie. W stanie faktycznym niniejszej sprawy utrzymanie w mocy postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącej prawa pomocy miało miejsce 28 października 2024 r. Tym samym od dnia doręczenia tego postanowienia, tj. 13 listopada 2024 r., otworzył się dla Skarżącej 30-dniowy termin do złożenia skargi kasacyjnej przy udziale wybranego przez nią samodzielnie pełnomocnika. Skarżąca złożyła jednak osobistą skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia pismami z 20 listopada 2024 r. W ocenie Sądu I instancji, wniosek taki jednak pozostaje niedopuszczalny z mocy ustawy, gdyż został złożony przed upływem terminu do dokonania tej czynności. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca, wnosząc o jego uchylenie. W jej ocenie, Sąd I instancji naruszył przepisy prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Dodała, że Sąd I instancji nie wyjaśnił przesłanek prawnych wydanego rozstrzygnięcia, w szczególności nie odniósł się do jej argumentacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Fakt, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony przed upływem terminu do jej wniesienia, tj. zanim uchybiono temu terminowi, nie budzi w sprawie wątpliwości i nie jest również kwestionowany przez stronę w środku odwoławczym. Jak słusznie podał Sąd I instancji, zgodnie z art. 177 § 6 p.p.s.a. w przypadku odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego na wniosek, o którym mowa w § 3, bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej niż od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia na to postanowienie - wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie w tym przedmiocie. W stanie faktycznym sprawy bieg terminu do wniesienia przez Skarżącą skargi kasacyjnej zaczął biec, jak słusznie podał Sąd I instancji 13 listopada 2024 r., czyli od dnia, w którym Skarżąca odebrała postanowienie z 28 października 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania jej prawa pomocy. A zatem, termin na wniesienie przez Skarżącą skargi kasacyjnej upływał dopiero 13 grudnia 2024 r., podczas gdy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jak i skargę kasacyjną Skarżącą złożyła już 20 listopada 2024 r. Przechodząc dalej wskazać należy, że stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z przepisów tych wynika, że wniosek o przywrócenie terminu składa się dopiero po tym, jak strona mu uchybiła (nie dokonała czynności w terminie). W tym stanie rzeczy wniosek Skarżącej z 20 listopada 2024 r. należało uznać za przedwczesny (tj. taki, który został złożony przed uchybieniem terminowi). Wniosek taki jest niedopuszczalny z mocy ustawy w rozumieniu art. 88 p.p.s.a. i jako taki podlega odrzuceniu na podstawie ww. przepisu. Zgodnie bowiem z tym unormowaniem (zdanie pierwsze), spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Ponadto należy zauważyć, że wniosek Skarżącej nie spełniał wymogu, o którym mowa w art. 87 § 4 p.p.s.a. (dokonanie spóźnionej czynności procesowej), bowiem skarga kasacyjna może być sporządzona tylko przez osoby wymienione w art. 175 p.p.s.a., a jak wynika z akt sprawy Skarżąca nie jest osobą do tego uprawnioną. Dlatego też Sąd I instancji postanowieniem z 9 grudnia 2024 r. odrzucił wniesioną skargę kasacyjną. Nie ma w świetle powyższych wywodów podstaw do stwierdzenia niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, toteż Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.