II OZ 917/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 103/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi J. M. na uchwałę Rady Gminy Czudec z dnia 25 sierpnia 2001 r., nr XXXIII/226/2001 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych pod zalesienia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 19 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 103/24 Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Rzeszowie na podstawie art. 194 § 3 i art. 197 § 2 w zw. z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo po postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r, poz. 935 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) odrzucił zażalenie J. M. (dalej jako skarżąca) na postanowienie tego Sądu z 14 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 103/24 o odrzuceniu skargi skarżącej na uchwałę Rady Gminy Czudec z dnia 25 sierpnia 2001 r., nr XXXIII/226/2001 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych pod zalesienia. Powodem odrzucenia zażalenia był brak uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez nadesłanie odpisu zażalenia pomimo uprzedniego wezwania Sądu w terminie wynikającym z wezwania. Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia oraz do nadesłania jednego egzemplarza odpisu zażalenia zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału doręczonym 24 czerwca 2024 r. lecz do dnia upływu ostatniego dnia terminu na uzupełnienie braków tj. 1 lipca 2024 r. uzupełniła wyłącznie brak fiskalny. Odpis zażalenia nie został przesłany i brak w tym zakresie nie został uzupełniony. Bezskuteczny upływ terminu skutkował odrzuceniem zażalenia. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 178, art. 194 § 3, art. 197 § 2 w związku z art. 47 § 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że nie uzupełniła braku formalnego w postaci przedłożenia odpisu zażalenia podczas gdy wezwania tego nie otrzymała. Wskazała, że wezwanie z 21 czerwca 2024 r. zawierało tylko wezwanie do uzupełnienia braków fiskalnych. Nieuzupełnienie braku nie było przez nią zawinione. Koperta w której skierowana była korespondencja nie zawiera poza sygnaturą sprawy oznaczenia czy zaznaczenia jaki rodzaj pisma zawiera jak (ma to miejsce w przypadku np. korespondencji kierowanej przez Sądy Powszechne). Tożsama sytuacja była już przedmiotem wypowiedzi NSA postanowienie II FZ 676/17. Sąd ten wskazał na zagrożenia w sytuacji jednoczesnego doręczenia w jednej przesyłce kilku wezwań na różnych formularzach jak również wskazał sposób eliminacji tego zagrożenia, taka sytuacja godzi w prawo skarżącej do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie brak uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez nadesłanie jego odpisu na wezwanie Sądu jest podstawą do odrzucenia tegoż zażalenia stosownie do art. 178 P.p.s.a. Należy jednak wziąć pod uwagę to, czy możliwie jest dowodowo wykazanie przez stronę zobowiązaną do usunięcia braku, że skierowana do strony postępowania przesyłka rzeczywiście nie zawierała lub zawierała wezwania wskazane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w opisie zawartości przesyłki. Niestety jest to niemożliwe do wykazania ani do uprawdopodobnienia zwłaszcza, gdy strona spełnia jeden obowiązek wskazany w wezwaniu a drugi z niewyjaśnionych powodów pomija. Nie można przyjąć, że strona zainteresowana w rozpoznaniu sprawy działa nieracjonalnie i wykonuje wezwania sądu wybiórczo, mając jednocześnie świadomość, że brak wykonania wezwania skutkować będzie odrzuceniem jej środka zaskarżenia. Wobec tego, dążąc do zagwarantowania stronie skarżącej prawa do sądu, NSA w okolicznościach niniejszej sprawy uznał, że rzeczywiście skierowana do pełnomocnika skarżącej przesyłka nie zawierała wezwania do uzupełnienia braku formalnego zażalenia w postaci nadesłania odpisu zażalenia, choć co innego wynikałoby z opisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, co uzasadniałoby brak wykonania wezwania Sądu wyłączenie w tym zakresie. Należy zauważyć, że weryfikacja zawartości przesyłki poleconej z opisem jej zawartości na zwrotnym potwierdzeniu odbioru czy kopercie w chwili jej dostarczenia jest zazwyczaj utrudniona albowiem adresat podpisując potwierdzenie odbioru, zwłaszcza gdy ilość korespondencji jest znaczna np. w przypadku kancelarii czy urzędu, nie sprawdza na bieżąco zawartości przesyłek z ich opisem. Potwierdza odbiór a otwarcie przesyłki następuje w pewnym odstępie czasowym. Nawet opis przesyłki sugerujący jej zawartość nie gwarantuje tego, że nie mogło dojść do omyłki przy jej kompletowaniu. Dokonując zatem oceny zawartości przesyłki, zdaniem NSA, należy sugerować się działaniem adresata, jeśli takowe miało miejsce. Skoro bowiem wykonał on tylko część obowiązków, które wymagały jego większego zaangażowania, a nie wykonał tych mniej angażujących, to w sytuacji podnoszenia okoliczności braku dostarczenia wezwania w pozostałym zakresie, które zostało sporządzone na odrębnym piśmie, należy uznać za uprawdopodobnione, że przesyłka nie zawierała tegoż wezwania. W tej sytuacji adresat nie może ponosić skutków wadliwego doręczenia wezwania, którym jest odrzucenie wniesionego pisma tutaj środka odwoławczego. Podzielić należy pogląd NSA, że zasadnym jest wzywanie stron o uzupełnienie wszystkich braków na jednym formularzu. Sporządzenie dwóch osobnych wezwań, na dwóch oddzielnych kartkach – gdy wysyłane są w jednej kopercie tego samego dnia zwiększa prawdopodobieństwo, że jedno z takich pism przypadkowo nie zostanie włożone do koperty. Wysłanie jednego pisma ze wskazaniem – w punktach – jakie braki strona ma uzupełnić usunie wątpliwości, czy wezwanie o uzupełnienie tego konkretnego braku znajdowało się w kopercie, czy nie. (tak postanowienie NSA z 13 grudnia 2017 r. sygn. akt II FZ 676/17). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. zażalenie uwzględnił i uchylił zaskarżone nim postanowienie.