I GZ 445/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Rz 487/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 7 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Rz 487/24, odmówił S. T. (dalej: Skarżąca) wstrzymania zaskarżonej decyzji Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z [...] sierpnia 2024 r., w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Sąd I instancji wskazał, że wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie zawierał uzasadnienia. Sąd I instancji stwierdził, że podnoszone przez Skarżącą argumenty oparte na stwierdzeniu, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki polegające na pozbawieniu jej środków na utrzymanie konieczne nie stanowi okoliczności uzasadniającej wstrzymanie wykonania. Zdaniem WSA sytuacja majątkowa i finansowa Wnioskodawczyni nie pozwala na przyjęcie założenia, że egzekucja z majątku stworzy zagrożenie dla utrzymania Skarżącej. Jak wynika z formularza PPF z dnia 2 października zalegającego w aktach Skarżącej w przedmiocie przyznania prawa pomocy (sygn. akt I SPP/Rz 125/24), stanowiących załącznik do przedmiotowej sprawy, Wnioskodawczyni osiąga dochód z emerytury w wysokości [...] zł. Dysponuje majątkiem w postaci nieruchomości rolnej (ok. [...] ha), zabudowanej domem murowanym i drewnianym, stodołą, stajnią których wartość została oszacowana przez Sąd Rejonowy w L. na [...] tys. zł oraz lasem o powierzchni ok. [...] ha. Posiada również 3 lokaty, najniższa na kwotę [...] zł oraz gotówkę na rachunku bankowym w kwocie [...] zł. Sąd podniósł, że rozstrzygnięcie, którego wstrzymania domaga się Wnioskodawczyni ma charakter pieniężny, a skutki jego wykonania są co do zasady odwracalne. W przypadku uwzględnienia skargi uiszczone już, a nienależne zobowiązanie, podlegać będzie zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o zmianę (unieważnienie) i wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. W zaskarżonym postanowieniu WSA uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów na poparcie twierdzeń dotyczących jej sytuacji majątkowej, a zatem niemożliwe było dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby na nią wywrzeć wykonanie decyzji. Dokonana przez WSA ocena jest prawidłowa. Sąd I instancji nie mógł zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skoro przed wydaniem zaskarżonego postanowienia skarżący nie przedstawił dowodów na poparcie okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja należności może wyrządzić stronie znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie kwoty ewentualnej egzekucji do sytuacji majątkowej strony. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kwoty i majątku, jakim dysponuje strona) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia skarżącego, że w jego przypadku zapłata wspomnianej kwoty wyrządzi mu szkodę, którą można by ocenić jako znaczną. Bez przedłożenia przez stronę stosownych dokumentów źródłowych nie jest w istocie możliwe zweryfikowanie zarówno wysokości uzyskiwanego przez niego aktualnie dochodu, regularności tegoż dochodu, wartości środków majątkowych należących obecnie do strony. Informacji tych WSA nie mógł również powziąć na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Zarówno Sąd I instancji jak i sąd kasacyjny nie dysponują dokumentacją dołączoną do postępowania z wniosku o umorzenie należności. Brak wiedzy sądu w tym zakresie nie pozwalał na ocenę spełnienia w tej sprawie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia WSA nie może podważyć sama argumentacja podniesiona powtórnie w zażaleniu nadal nie poparta jakimikolwiek dokumentami źródłowymi. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie