III FZ 452/24

SENTENCJA Dnia 31 października 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 31 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 września 2024 r., sygn. akt I SPP/Łd 138/24 w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego w sprawie ze skargi S. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 23 stycznia 2024 r., nr KO.401.9.2023 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 11 września 2024 r., I SPP/Łd 138/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek S. N. o wyłączenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Tomasza Narazińskiego od rozpoznania sprawy I SPP/Łd 138/24, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 23 stycznia 2024 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Jak wynika z treści zaskarżonego orzeczenia, skarżący zażądał wyłączenia referendarza sądowego Tomasza Narazińskiego od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem strony referendarz "wymusza składanie nieprawdziwych oświadczeń podważając oświadczenia woli w licznych swoich orzeczeniach", mimo że "oświadczeń woli nie można w żaden sposób podważyć". W związku z wnioskiem skarżącego referendarz sądowy złożył oświadczenie, że nie są mu znane żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności oraz że nie zachodzą podstawy do jego wyłączenia określone w art. 18 p.p.s.a. W ocenie sądu pierwszej instancji wniosek strony nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem strona nie uprawdopodobniła żadnej okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności referendarza, w rozumieniu art. 19 p.p.s.a., a z oświadczenia referendarza sądowego, wynika że nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a. lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Skarżący nie zgadzając się z powyższym postanowieniem wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z 24 § 1 p.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie referendarza sądowego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu referendarza sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza referendarza sądowego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego. Z akt sprawy wynika, że referendarz sądowy, którego wyłączenia domagał się skarżący, złożył oświadczenie, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Skarżący nie wskazał w zażaleniu jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość oświadczenia referendarza sądowego, w związku z tym stwierdzić należy, że postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego było zgodne z prawem. Podkreślić należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., I OZ 754/14). Tym samym sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wniosek skarżącego o wyłączenie referendarza sądowego nie zasługiwał na uwzględnienie. Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.