II OZ 726/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1561/23 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 lipca 2023 r., nr OA.7721.22.2.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stanu technicznego zbiornika na gromadzenie ścieków postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 6 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1561/23 odrzucił skargę E. S. (dalej jako skarżąca) na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 lipca 2023 r., nr OA.7721.22.2.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stanu technicznego zbiornika na gromadzenie ścieków, na podstawie art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że skarga złożona w sprawie nie została opłacona pomimo uprzedniego wezwania skarżącej do jej opłacenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania Sądu w tym zakresie. Wezwanie o uiszczenia wpisu doręczono 21 września 2023 r. lecz do dnia upływu terminu tj. do 28 września 2023 r. ów brak skargi nie został uzupełniony. Okoliczność ta uniemożliwiła nadanie skardze prawidłowego biegu i skutkowała odrzuceniem skargi. Sąd zauważył, że żądanie skarżącej przedłużenia terminu na dokonanie wpłaty wpisu było niemożliwe bowiem termin 7 dni na uzupełnienie braków formalnych skargi jest terminem materialnoprawnym i nie podlega przedłużeniu. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia. Jednocześnie wystąpiła z wnioskiem o przedłużenie terminu do usunięcia braków w ww. sprawie o 7 dni. Skarżąca uważa, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z faktami i bezpodstawnie uzasadnione. Skarżąca twierdzi, że nieprawdą jest, że w dniu 3 października 2023 r. wniosła do WSA w Rzeszowie pismo o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków. Skarżąca wpiśmie z 28 września 2023 r. za pomocą osoby trzeciej, ze względu na chorą prawą rękę, przesłała do WSA w Rzeszowie pismo o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków. Dalej opisała okoliczności sporządzenia i nadania na poczcie ww. pisma z 28 września 2023 r. Wskazuje i dokumentuje fakt bycia osobą o znacznych, rozległych różnego rodzaju schorzeniach, które uniemożliwiają jej normalne funkcjonowanie. Przebywa na zwolnieniu biegłego lekarza sądowego od 24 lipca 2023 r. przez okres 6 miesięcy do stycznia 2024 r. co w pełni usprawiedliwia niedostosowanie się skarżącej do wezwania Sądu. Mimo zwolnienia chciała i dążyła do zaspokojenia wezwania Sądu ale jej stan zdrowia znacznie pogorszył się na początku września z wystąpieniem silnych i ciągłych bóli, aż do usztywnienia prawej ręki. Pomimo licznych wizyt u lekarzy i w szpitalach ręka nadal pozostaje w znacznej części nieruchoma i pisanie sprawia jej silny ból. Uważa, że opinia sądowo-lekarska z 24 lipca 2023 r. oraz pogarszający się stan zdrowia potwierdzony kartą informacyjną ze szpitala i wynikami badań, usprawiedliwiają ją w tej sprawie. Nie z jej winy doszło do niedotrzymania terminu. Wyłączną przyczynę stanowiła choroba. Skarżąca wskazuje, że jest siedemdziesięcioletnią osobą z wieloma, rozległymi i ciężkimi schorzeniami, o znacznym stopniu niepełnosprawności, przebywająca na zwolnieniu biegłego lekarza sądowego, ze znacznym pogorszeniem stanu zdrowia. Pozostaje w dalszym leczeniu z uwagi na pogarszający się stan zdrowia. Nie miała żadnych możliwości dostosowania się do żądań Sądu, choć jak wynika z dostarczonych dowodów usilnie się starała. Jednak było to ponad jej możliwości zdrowotne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z takich wymogów jest opłacenie pisma procesowego jeżeli tego wymaga ustawa. Wymóg opłaty wpisu od skargi określa art. 230 § 1 P.p.s.a., stwierdzając, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W § 2 tego przepisu precyzuje się, które pisma sądowe wszczynają postępowanie przed sądem administracyjnym. Do nich zalicza się m.in. skarga. Z kolei art. 220 § 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. Zatem wymogiem skargi jest jej opłacenie. Kiedy strona nie uiści wpisu od skargi Przewodniczący Wydziału stosownie do art. 220 § 1 zd. 2 P.p.s.a. wzywa osobę wnoszącą skargę do jej opłacenia pod rygorem jej odrzucenia z art. 220 § 3 P.p.s.a. W realiach niniejszej sprawy skarżąca otrzymała wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi 21 września 2023 r. (zpo k. 35 akt). W piśmie nadanym w placówce pocztowej 29 września 2023 r. zwróciła się do Sądu o przedłużenie terminu do usunięcia braków w ww. sprawie o 2 tygodnie. W piśmie tym wskazała na okoliczności związane z jej złym stanem zdrowia i pobytem w szpitalu w ostatnim dniu terminu uiszczenia wpisu tj. 28 września 2023 r. (potwierdza to karta informacyjna ze szpitala). Zaskarżonym postanowieniem Sąd odrzucił skargę skarżącej bowiem bezskutecznie upłynął termin 7 dni od doręczenia wezwania Sądu do uiszczenia wpisu. Oceniając jedynie zasadność wydania zaskarżonego postanowienia NSA stwierdza, że było ono prawidłowe. Zasadniczą okolicznością dla orzeczenia o odrzuceniu skargi był fakt nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie wskazanym w wezwaniu do uiszczenia wpisu. Skoro termin ten upłynął bezskutecznie 28 września 2023 r., to abstrahując od powodów jego uchybienia, Sąd słusznie uznał, że skarga jako nieopłacona w terminie stosownie do art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a. podlegała odrzuceniu. Nadesłane do Sądu pismo skarżącej z 29 września 2023 r. (data nadania na poczcie) zawierające wniosek o przedłużenie terminu do usunięcia braków w sprawie o dwa tygodnie nie miało wpływu na wydane rozstrzygnięcie bowiem bezsporna jest okoliczność uchybienia terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi. Również przywoływane okoliczności złego stanu zdrowia skarżącej i ich udokumentowanie stosowną dokumentacją lekarską nie zmienia oceny, że brak wpisu sądowego nie został w terminie uzupełniony. Okoliczności przywoływane zarówno z piśmie z 29 września 2023 r. jak i w zażaleniu mogą mieć znaczenie gdyby skarżąca wystąpiła do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego stosownie do wymogów art. 86 P.p.s.a. i art. 87 P.p.s.a. Argumentacja ww. pisma oraz zażalenia wskazują na chęć wykazania przez skarżącą, że nie ponosi ona winy za nieuiszczenie wpisu w terminie z uwagi na swój pogarszający się stan zdrowia, w szczególności, że w dniu upływu terminu do uiszczenia wpisu przebywała w szpitalu. Niemniej jednak aby rozpoznać pismo skarżącej jako wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu powinny zostać spełnione wymogi z art. 87 P.p.s.a. Zdaniem NSA, do wyłącznej kompetencji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego będzie należała ocena pisma skarżącej pod kątem spełnienia wymogów wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu od skargi. Granice zaskarżenia w obecnej sprawie nie pozwalają na zajęcie stanowiska w tej kwestii. W związku z powyższym skoro skarga nie została opłacona, to Przewodniczący Wydziału stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a. zobligowany był wezwać skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni od doręczenia wezwania. Podobnie podstawą odrzucenia skargi można było uczynić nie wskazanie numeru PESEL bowiem nastąpiło to dzień po terminie określonym w wezwaniu. Nieuzupełnienie ww. braków w przewidzianym w wezwaniu terminie skutkować musiało odrzuceniem skargi na podstawie odpowiednio na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny skoncentrował się wyłącznie na braku wpisu co nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia bowiem skarga tak czy inaczej powinna była zostać odrzucona. Na marginesie wyjaśnić należy, że jeżeli skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania (wpisu sądowego), to na każdym etapie postępowania może wystąpić do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (na przewidzianym do tego formularzu PPF) uregulowane w art. 243 – 262 P.p.s.a. poprzez zwolnienie z kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.