III FSK 1248/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Protokolant Julia Zielska, , po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Rz 123/23 w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 23 grudnia 2022 r. nr SKO.4140.123.2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji. Wyrokiem z 30 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 123/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę O. S.A. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 23 grudnia 2022 r., nr SKO.4140.123.2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl. 2. Skarga kasacyjna. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniosła skarżąca. Działający w jej imieniu pełnomocnik na podstawie art. 173 i nast. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zaskarżył wyrok w całości. Zarzucił, że zaskarżony wyrok został wydany z mającymi istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniami prawa materialnego oraz przepisów postępowania, a mianowicie: 1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 165a oraz w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, art. 187 § 1 i art. 191, a także w zw. z art. 72 § 1, art. 80 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: o.p.) przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, w której wymagała ona uwzględnienia ze względu na to, że wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego Przemyślu (i Sądu), Wójt Gminy L. bezzasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie i błędnie uznał, że zastosowanie znajdzie art. 80 § 1 o.p., co miałoby zdaniem tego organu skutkować wygaśnięciem prawa do zwrotu nadpłaty, podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż zwrot nadpłaconego podatku stanowi czynność materialno-techniczną i nie ma w tym przypadku żadnych ograniczeń czasowych; 2. art. 80 § 1 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie w ślad za organem podatkowym, że prawo do zwrotu nadpłaty wygasło, gdyż wniosek spółki został złożony po terminie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zwrotu, podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, a zwrot nadpłaty stanowi czynność materialno-techniczną i nie ma w tym przypadku żadnych ograniczeń czasowych; 3. art. 80 § 1 o.p. w zw. z art. 77 § 1 pkt 3 o.p. poprzez błędną wykładnię tych przepisów i uznanie, że w przedmiotowej sprawie zwrot nadpłaty powinien nastąpić do 31 grudnia 2020 r., podczas gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 10 listopada 2015 r., SKO.4140.2019.2015, weszła do obrotu prawnego dopiero 9 grudnia 2015 r., co zaś oznacza, przy założeniu, że art. 80 § 1 o.p. ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, że prawo do zwrotu nadpłaty wygasało dopiero z dniem 31 grudnia 2021 r. - jednakże w ocenie skarżącej ma ona prawo domagać się zwrotu nadpłaconego podatku i złożyć wniosek o jego zwrot, w sytuacji gdy organ nie dokonał takiego zwrotu przez realizację czynności materialno-technicznej po decyzji uchylającej i umarzającej postępowanie wymiarowe i to niezależnie od czasu jaki upłynął od wydania powyżej opisanej decyzji. W konsekwencji powyższych zarzutów autor skargi kasacyjnej wniósł o: 1. rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie (art. 176 § 2 p.p.s.a.) oraz 2. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania i 3. zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddalaniu. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut błędnej wykładni art. 80 § 1 o.p. w zw. z art. 77 § 1 pkt 3 o.p. dotyczący ustalenia momentu, od którego należy liczyć termin 30 dni na zwrot nadpłaty. Zgodnie z art. 77 § 1 pkt 3 o.p. nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności decyzji jeżeli w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji nie wystąpi obowiązek wydania nowej decyzji. Termin zwrotu nadpłaty wynosi zatem 30 dni od dnia wydania ww. decyzji. Data wydania decyzji rozpoczyna bieg tego terminu. Jest to termin, który obliguje organ do zwrotu nadpłaty, wówczas gdy postępowanie w sprawie kończy się definitywnie poprzez wydanie decyzji zmieniającej, uchylającej i umarzającej postępowanie lub stwierdzającej nieważność decyzji i umarzającej postępowanie w sprawie (por. L. Etel [w:] R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, W. Stachurski, K. Teszner, L. Etel, Ordynacja podatkowa. Tom I. Zobowiązania podatkowe. Art. 1-119zzk. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 77). Nie ma również podstaw do uznania zarzutów niewłaściwego zastosowania art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 165a oraz w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, art. 187 § 1 i art. 191, a także w zw. z art. 72 § 1 i art. 80 § 1 o.p. Przepis art. 80 § 1 o.p. stanowi, że prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. W realiach rozpoznawanej sprawy mamy do czynienia z sytuacją, w której nadpłata powinna zostać zwrócona z urzędu, bez konieczności składnia stosowanego wniosku. Niemniej jednak trzeba mieć na uwadze, że ustawodawca stanowiąc w art. 80 § 1 o.p. przedawnienie prawa do zwrotu podatku nie powiązał go ze sposobem jego powstania. Zatem prawo do zwrotu nadpłaty, niezależnie od okoliczności w jakich powstała nadpłata podlega przedawnieniu. Zwrot nadpłaty jest czynnością materialno-techniczną, niemniej jednak należy pamiętać, że owa czynność materialno-techniczna występuje w wykonaniu określonego uprawnienia (prawa) podatnika. Konsekwentnie, wygaśnięcie prawa do zwrotu nadpłaty powoduje odpadnięcie podstawy dokonania czynności materialno-technicznej (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2023 r., III FSK 1450/22). Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, w niniejszej sprawie SKO w Przemyślu decyzją z 10 listopada 2015 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z 5 grudnia 2014 r., w wyniku czego powstała nadpłata, która winna być zwrócona do 10 grudnia 2015 r. (art. 77 § 1 pkt 3 o.p.). Termin do zwrotu nadpłaty wygasł z końcem 2020 r. (art. 80 § 1 o.p.). Złożony zatem przez spółkę w dniu 27 kwietnia 2021 r. wniosek o zwrot nadpłaty nie mógł zostać zrealizowany, albowiem prawo to wygasło w związku z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zwrotu. W tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. kierując się regulacją art. 165a § 1 o.p. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. sędzia NSA Jacek Pruszyński sędzia NSA Bogusław Dauter sędzia NSA Jolanta Sokołowska[pic]