III OSK 6116/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 1326/20 w sprawie ze skargi G.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 września 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z 25 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę G.Z. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 8 września 2020 r. w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 31 marca 2020 r. Burmistrz Brzeszcz odmówił nakazania odtworzenia rowu wzdłuż ul. [...] oraz nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działkach należących do [...] położonych przy ul. [...] w zakresie przywrócenia stosunków wodnych na działce nr ewid. [...]/20. Postępowanie toczyło się na wniosek skarżącego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 8 września 2020 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 29 ust. 3 ustawy z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1121 – dalej: Prawo wodne) w związku z art. 545 ust. 4 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2268). Organ odwoławczy wyjaśnił na wstępie, że decyzja organu I instancji została wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 24 października 2018 r. II SA/Kr 910/18, uchylającym uprzednio wydane w sprawie decyzje w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie został zgromadzony obszerny materiał dowodowy. W szczególności sporządzona została ekspertyza hydrologiczna z listopada 2019 r. opracowana przez mgr inż. M.G.. Ekspertyza ta zawiera dokumentację fotograficzną, mapy (zasadnicze i hydrograficzne) oraz obliczenia hydrologiczne i modelowanie hydrodynamiczne. W ocenie organu odwoławczego, ekspertyza jest rzetelnym opracowaniem sporządzonym przez osobę posiadającą fachową wiedzę. Ponadto biegły złożył dodatkowe wyjaśnienia do opinii. Z akt sprawy wynika, że zalewanie działki nr ewid. [...]/10 i dalszych działek znajdujących się w lokalnej niecce terenowej jest związane ze sposobem odprowadzania wód z części dachu budynku zlokalizowanego na działce nr ewid. [...]/20. Biegły wyjaśnił, że zostało to potwierdzone w oparciu o wykonany pomiar geodezyjny, dokumentację fotograficzną i modelowanie hydrodynamiczne. Odprowadzanie wód deszczowych z budynku powinno odbywać się do kanalizacji deszczowej albo do specjalnie do tego wykonanych urządzeń (studni chłonnych lub zbiorników retencyjnych etc.) albo na własny teren nieutwardzony. Organ odwoławczy przedstawił szczegółowo ustalenia postępowania dowodowego, w tym wynikające z opinii biegłego i na tej podstawie stwierdził brak podstaw do nałożenia obowiązków w oparciu o art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Nie stwierdzono bowiem takich zmian stanu wody na gruncie przez właścicieli działek objętych postępowaniem, które spowodowałoby powstanie szkód na działce sąsiedniej i pozostawało w bezpośrednim związku przyczynowym ze stwierdzoną szkodą. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 8 września 2020 r. wniósł skarżący. Oddalając skargę Sąd I instancji w pierwszej kolejności odniósł się do wskazań wynikających z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 24 października 2018 r. II SA/Kr 910/18, uznając, że w świetle wyrażonej tam oceny prawnej zaskarżona obecnie decyzja jest prawidłowa. Sąd I instancji wskazał, że na potrzeby kontrolowanego postępowania administracyjnego zostały sporządzone dwie opinie biegłych: mgr. inż. T.S. z listopada i z grudnia 2017 r. oraz mgr. inż. M.G. posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń, z listopada 2019 r., wraz z pisemnymi wyjaśnieniami z 26 czerwca 2020 r. Pierwsza z tych opinii nie mogła stanowić podstawy dla ustaleń stanu faktycznego z uwagi na swoje wady, co wynika z wyroku z 24 października 2018 r. Natomiast sporządzona na zlecenie organu ekspertyza hydrologiczna mgr. inż. M.G. jest "rzetelna, konkretna i w pełni samodzielna". Opinia zawiera rozważania dotyczące wchłaniana wody w podłoże, analizuje znajdujące się w terenie urządzenia bądź ich pozostałości, zawiera mapę wysokościową (mapę zasadniczą z pomiarem geodezyjnym), wizualizacje przepływu wody (numeryczny model terenu z wygenerowanymi warstwami oraz kierunkami spływu wody), jak i mapę zlewni niecki terenowej. Ponadto zawiera szczegółową i dokładnie opisaną dokumentację fotograficzną, samodzielne obliczenia hydrologiczne dla istniejącej niecki terenowej, hietogram opadu (uwzględniający opad całkowity i efektywny) oraz hydrogram przepływu dla deszczu nawalnego, a także modelowanie hydrodynamiczne spływu wód przedstawiające jak formuje się spływ powierzchniowy z terenu objętego badaniem. Dodatkowo biegły odpowiedział na zarzuty związane ze sporządzoną opinią. W ocenie Sądu I instancji, na podstawie opinii biegłego wykazano, że kwestia zalewania działki nr ewid. [...]/10 i dalszych działek znajdujących się w lokalnej niecce terenowej jest związana ze sposobem odprowadzania wód z części dachu budynku zlokalizowanego na działce nr ewid. [...]/20. Jednoznacznie stwierdzono, że kluczowe dla obserwowanych zjawisk w okolicy ul. [...] jest istnienie niecki terenowej, której najniższy punkt znajduje się na działce nr ewid. [...]/24. Dla istniejącej niecki terenowej wykonano obliczenia hydrologiczne. Ustalono, że wzdłuż ul. [...] nie istniały rowy melioracyjne - w znaczeniu urządzeń wodnych. Biegły wykazał na podstawie archiwalnych ortofotomap z lat 1996-2002 oraz 2002-2003, że w miejscu, gdzie obecnie znajdują się budynki jednorodzinne, występowały pola uprawne, względem których ul. [...] była najwyższym punktem, a okoliczne tereny były pochylone w kierunku wschodnim i zachodnim. Rowy melioracyjne mają za zadanie polepszenie zdolności produkcyjnej gleby i odwodnienie terenu, stąd nie można przyjąć, że mogły być lokalizowane na najwyższych punktach w terenie. Natomiast zabudowa terenu domami mieszkalnymi, zwłaszcza po 2002 r., doprowadziła do podniesienia działek wzdłuż ul. [...]. Na nieznaczne podniesienie terenu wskazują również właściciele działek przy ul. [...] i potwierdzają to dokumenty w aktach sprawy. Działka nr ewid. [...]/20 jest wyniesiona względem niecki terenowej. Teren działki nr [...]/20 nie ulega zalewaniu i nie doszło do zmiany stosunków wodnych na tej działce. W ocenie Sądu I instancji, złożona przez skarżącego prywatna opinia techniczna wykonana przez dr inż. K.M. nie jest przydatna dla ustaleń stanu faktycznego w sprawie, bowiem została sporządzona na zlecenie skarżącego przez rzeczoznawcę budowlanego, który nie ma uprawnień w zakresie hydrologii. Z kolei powoływane przez skarżącego zdjęcia "wypłaszczenia, zagłębienia, zarośniętego przepustu", nie mają znaczenia dla oceny dokonanej przez organy na podstawie opinii biegłego mgr. inż M.G., z których wynika, że wzdłuż drogi nie istniał celowy i czynny system rowów odwadniających (urządzeń wodnych). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. W pierwszej kolejności skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez nieprawidłową subsumpcję i niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku art. 29 ust. 3 Prawa wodnego oraz w związku z art. 545 ust. 4 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. W ocenie skarżącego, Sąd I instancji "prawidłowo ustalił, że zmiana stosunków wodnych na wskazanym obszarze nastąpiła na skutek działalności człowieka, a nie jest tylko wynikiem naturalnego ukształtowania terenu". Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania. Po pierwsze, art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. jak i w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak uwzględnienia dowodów w postaci zdjęć i filmu zgłoszonych przez skarżącego w postępowaniu sądowym mających na celu wykazanie szkód powstałych na działce nr ewid. [...]/20 w wyniku opadów w październiku 2020 r. Po drugie, art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku art. 106 § 5 p.p.s.a. oraz w związku z art. 233 § 1 k.p.c. W ocenie skarżącego, Sąd I instancji pominął dowód z prywatnej opinii biegłego wykonanej przez dr. inż. K.M., uznając ją za nieprzydatną dla ustaleń stanu faktycznego. Opinia ta została sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego, który będąc ekspertem w dziedzinie budownictwa, posiada wiedzę jak powinny być odwadniane drogi, budynki, budowle i wykonuje także nadzory i kontroluje prawidłowość wykonania poszczególnych prac w tym odprowadzenia wody opadowej. Treść tej opinii podważała opinię uzupełniającą sporządzoną przez mgr. inż. M.G. Po trzecie, art. 106 § 3 p.p.s.a. przez brak podjęcia działania z urzędu przez Sąd I instancji w zakresie postępowania dowodowego, w sytuacji, gdy skarżący podważał rzetelność i wiarygodność opinii sporządzonych przez mgr. inż. M. G.. Po czwarte, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.). Polegało to na błędnym ustaleniu stanu faktycznego odnośnie wcześniejszego przebiegu, rodzaju i zakresu terenu, na którym występowały urządzenia drenażowe, jak i wcześniejszego sposobu odwadniania nieruchomości przy ul. [...]. Ponadto Sąd I instancji nie rozpatrzył całokształtu sprawy w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, oparł rozstrzygnięcie na wybiórczych dowodach z pominięciem dowodów przeciwnych. Po szóste, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. przez wydanie decyzji bez uwzględnienia zaleceń i wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z 24 października 2018 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 8 września 2020 r. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Pismem z 3 czerwca 2021 r. skarżący złożył uzupełnienie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza sprawa skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). Biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, co oznacza, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym było więc dopuszczalne. W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, ponieważ tylko w prawidłowo ustalono stanie faktycznym sprawy możliwe jest prawidłowe zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego. Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut podnoszący naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. jak i w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., a także zarzut podnoszący naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku art. 106 § 5 p.p.s.a. oraz w związku z art. 233 § 1 k.p.c. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Przywołany przepis wyraźnie stanowi o przeprowadzeniu dowodu, a nie o prowadzeniu postępowania dowodowego. Oznacza to, że art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy zarówno zwalczaniu ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym, z którymi strona się nie zgadza, jak i przeprowadzaniu dowodów, których przeprowadzenia zaniechano w toku postępowania administracyjnego, zastępując w tym zakresie organy. Skarżący w tej sprawie przedstawił w postępowaniu sądowoadministracyjnym opinię rzeczoznawcy budowlanego oraz zdjęcia i film z października 2020 r. mające obrazować zalewanie przedmiotowych działek. Sąd I instancji odniósł się do złożonej opinii uznając ją za nieprzydatną, natomiast nie odniósł się do złożonych zdjęć i filmu, co niewątpliwie stanowiło uchybienie, ale uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Wynika to przede wszystkim z tego, że dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd I instancji uwzględnia stan prawny i faktyczny z daty jej wydania, a więc w tej sprawie z września 2020 r. Natomiast wszystkie złożone dokumenty zostały sporządzone po tej dacie, a zatem ze swojej istoty nie podlegały ocenie właściwych w sprawie organów. Nie mogły więc również stanowić podstawy do stwierdzenia, że w związku z treścią tych dokumentów organy naruszyły przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Jednocześnie dokumenty te nie mogły być przedmiotem oceny Sądu I instancji, ponieważ oznaczałoby to prowadzenie postępowania dowodowego przez ten Sąd, niejako w zastępstwie organu i w ramach kolejnej instancji postępowania administracyjnego, co jest oczywiście niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów. Niezależnie od powyższych ograniczeń postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że złożona przez skarżącego opinia z października 2020 r. nie mogła mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie kwestionując wiedzy rzeczoznawcy budowlanego, należy zauważyć, że nie wykazał on, że posiada uprawnienia do sporządzenia opinii hydrologicznej, a co do zasady opinię biegłego w postępowaniu administracyjnym można podważyć kontropinią osoby posiadającą analogiczną wiedzę potwierdzoną stosownymi uprawnieniami. Jedynie ubocznie zauważyć należy, że wnioski złożonej przez skarżącego opinii w zakresie prawa wodnego są niezwykle lakoniczne i sprowadzają się w istocie do powołania art. 29 Prawa wodnego, natomiast sama opinia w znaczącej części odnosi się do kwestii związanych z prawem budowlanym, co nie było przedmiotem tej sprawy. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut podnoszący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Sąd I instancji dokonał bowiem prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy ustalonego przez właściwe w sprawie organy administracji publicznej. Mając na uwadze wcześniejsze rozważania, należy uznać, że zarzuty podnoszone przez skarżącego w tym zakresie są w istocie gołosłowne. Skarżący kwestionuje sporządzoną w postępowaniu administracyjnym opinię hydrologiczną na podstawie gołosłownych twierdzeń, co nie jest wystarczające do jej skutecznego podważenia. Skarżący pomija przy tym, że jak wynika z opinii biegłego kwestia zalewania działki [...]/10 i dalszych działek znajdujących się w lokalnej niecce terenowej jest związana ze sposobem odprowadzania wód z części dachu budynku zlokalizowanego na działce [...]/20. Biegły wskazał, że jest to potwierdzone w oparciu o wykonany pomiar geodezyjny, dokumentację fotograficzną i modelowanie hydrodynamiczne. Kwestia możliwości skorzystania z map satelitarnych, do których odnosi się skarżący w skardze kasacyjnej, również była przedmiotem rozważań biegłego, który wyjaśnił powody braku celowości skorzystania z Geoportalu. Zarzuty kasacyjne odnoszące się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. przez wydanie decyzji bez uwzględnienia zaleceń i wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z 24 października 2018 r. Zarzut ten opiera się na stwierdzeniu, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy biegły nie wykonał określonych czynności dowodowych. Zarzut ten nie mógł jednak odnieść zamierzonego skutku. W wyroku z 24 października 2018 r. Sąd I instancji zakwestionował ustalenia sporządzonej wówczas opinii biegłego wskazując na jej niewystarczający zakres. W związku z tym w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym sporządzono kolejną opinię hydrologiczną oraz jej uzupełnienie. Należy przypomnieć, że wojewódzki sąd administracyjny nie prowadził postępowania dowodowego, a zatem ocena opinii biegłego była wyłącznie oceną formalną i nie dotyczyła kwestii merytorycznych wymagających wiadomości specjalnych. Stąd też Sąd I instancji w wyroku z 24 października 2018 r. nie mógł sformułować wiążących wytycznych odnośnie treści opinii biegłego, a jedynie mógł zwrócić uwagę na celowość przeprowadzenia konkretnych czynności, o których podjęciu decydował ostatecznie biegły i co podlegało ocenie właściwego w sprawie organu. W tym znaczeniu brak jest podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. w ponownie prowadzonym postępowaniu. Natomiast Sąd I instancji prawidłowo orzekł w kontrolowanym obecnie wyroku, że zaskarżona obecnie decyzja jest prawidłowa w świetle oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 24 października 2018 r. II SA/Kr 910/18. Powyższe oznacza, że na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut podnoszący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku art. 29 ust. 3 Prawa wodnego oraz w związku z art. 545 ust. 4 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Wykładnia art. 29 ust. 3 Prawa wodnego nie budziła w istocie wątpliwości, natomiast Sąd I instancji trafnie orzekł, że organy nie miały podstawy do zastosowania tego przepisu w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. Stąd też brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w związku z nieprawidłowym zastosowaniem art. 29 ust. 3 Prawa wodnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Jedynie ubocznie zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny zapoznał się z uzupełnieniem uzasadnienia skargi kasacyjnej złożonym przez skarżącego, jednak argumenty tego pisma nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Przede wszystkim dopuszczalne jest złożenie uzupełnienia uzasadnienia skargi kasacyjnej, ale mając na uwadze sformalizowany charakter skargi kasacyjnej, pismo to również powinno zostać sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, żeby mogło zostać potraktowane jako integralna część skargi kasacyjnej objętej tego rodzaju przymusem adwokacko-radcowskim. W tej sprawie uzupełnienie uzasadnienia skargi kasacyjnej zostało sporządzone osobiście przez skarżącego i pomimo swojej obszernej treści zawiera przede wszystkim szereg rozważań o charakterze ogólnym, oderwanych od zarzutów kasacyjnych, a także rozważania, które nie dotyczą bezpośrednio przedmiotu tej sprawy. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.