I SA/Gd 963/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Marek Kraus, , , po rozpoznaniu w Wydziale w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi S. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 czerwca 2022 r. nr 2201-IEW.4120.14.2022/BK, 2201-IEW.4121.13.2022/BK, 2201-IEW.4123.27.2022/BK w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 marca 2022 r. nr 2201-IEW.4120.12.2022/UP, 2201-IEW.4121.10.2022/UP, 2201-IEW.4123.23.2022/UP 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania UZASADNIENIE Dnia 10 września 2021 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni decyzją nr 2208-SEW.4120.26.2021, 2208-SEW.4121.114-125.2021, 2208-SEW.4123.53.2021 orzekł o odpowiedzialności podatkowej S. Z. jako byłego członka zarządu R. Spółka z o.o. solidarnie ze Spółką za jej zaległości podatkowe z tytułu: • odsetek od nieuregulowanej w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za czerwiec 2016 r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego, • pobranych, a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaty wynagrodzeń za miesiące od stycznia do września, grudzień 2016 r., styczeń, luty 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego, podatku od towarów i usług za luty 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Wyżej wymieniona decyzja została doręczona 29 września 2021 r.. W dniu 13 października 2021 r. S. Z. złożył odwołanie od ww. decyzji do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które nie zostało podpisane przez wnoszącego. Dnia 15 listopada 2021 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia ww. braku formalnego odwołania. W wyznaczonym terminie S. Z. nie uzupełnił o podpis ww. odwołania. W dniu 22 grudnia 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wydał postanowienie nr 2201-IEW.4120.11.2021/UP, 2201-IEW.4121.14.2021/UP, 2201-IEW.4123.33.2021/UP o pozostawieniu ww. odwołania bez rozpatrzenia (data doręczenia 19 stycznia 2022 r.). Dnia 26 stycznia 2022 r. S. Z. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego ww. odwołania. Wraz z ww. wnioskiem skarżący przedłożył uzupełnione o podpis ww. odwołanie od decyzji z 10 września 2021 r.. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku - postanowieniem z 28 marca 2022 r. nr 2201-IEW.4120.12.2022/UP, 2201-IEW.4121.10.2022/UP, 2201-IEW.4123.23.2022/UP - odmówił S. Z. przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego ww. odwołania (data odbioru ww. korespondencji przez e-Puap 30 marca 2022 r.). Pismem z 6 kwietnia 2022 r. skarżący wniósł (w ustawowym terminie) do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku zażalenie na ww. postanowienie. Organ ten postanowieniem z dnia 8 czerwca 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie z 28 marca 2022 r.. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że w przedmiotowej sprawie wezwanie do podpisania odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 10 września 2021 r. nr 2208-SEW.4120.26.2021, 2208-SEW.4121.114-125.2021, 2208-SEW.4123.53.2021 zostało doręczone skarżącemu 6 grudnia 2021 r.. Termin do uzupełnienia braków ww. odwołania upłynął zatem 13 grudnia 2021 r. i w tym czasie brakujący podpis na odwołaniu nie został przez skarżącego uzupełniony, co spowodowało pozostawieniem ww. odwołania bez rozpoznania. Natomiast S. Z. wnosząc pismem z 26 stycznia 2022 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia odwołania o podpis powołał się na okoliczność samoizolacji w związku z podejrzeniem zarażenia koronawirusem oraz niewysłanie w terminie, tj. 13 grudnia 2021 r. uzupełnionego o podpis ww. odwołania przez pracownika sekretariatu znajdującego się w miejscu pracy skarżącego. Organ uznał, że w tych okolicznościach nie sposób stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przyczyna uchybienia terminu do uzupełnienia o podpis ww. odwołania nie do przezwyciężenia, gdyż skarżący nie uprawdopodobnił, że ww. uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Na potwierdzenie okoliczności samoizolacji (oprócz oświadczenia osoby zatrudnionej w miejscu pracy skarżącego), S. Z. nie przedstawił żadnych dowodów - np. zwolnienie lekarskie, skierowanie na test - które potwierdzałyby, iż przebywał (a jeżeli tak, to w jakim okresie) na samoizolacji. Nie jest też przesłanką do przywrócenia terminu tłumaczenie skarżącego, że uchybienie terminowi do uzupełniania braku formalnego odwołania nastąpiło z winy pracownika, któremu 13 grudnia 2021 r.. Skarżący "telefonicznie" zlecił wysłanie podpisanego odwołania, a który nadał ww. przesyłkę dzień później, tj. 14 grudnia 2021 r.. Zauważono, że powierzenie wykonywania czynności ekspedycji pisma pracownikowi nie świadczy o braku winy po stronie S. Z. w nieterminowym uzupełnieniu braku podpisu odwołania. Zlecając pracownikowi wysłanie przesyłki zawierającej podpisane odwołanie - w ostatnim dniu terminu do dokonania tej czynności – S. Z. mógł telefonicznie upewnić się, czy pracownik rzeczywiście wykonał powierzone mu zadanie, czego nie uczynił. Zaniechanie przez skarżącego ww. działania świadczy o niedołożeniu należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. W tych okolicznościach zarzut zażalenia dotyczący naruszenia w przedmiotowej sprawie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej uznano za pozbawiony podstaw. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 15 zzzzzn ust 1 pkt 5 i ust 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez niezawiadomienie strony o uchybieniu terminowi i niewyznaczenia trzydziestodniowego terminu do uzupełnienia tychże braków, organ odwoławczy zauważył, że regulacja ta odnosi się do terminów prawa materialnego, a nie prawa procesowego. Jednocześnie wskazał, że S. Z. (jak i jego profesjonalny pełnomocnik) miał świadomość, że ww. odwołanie od decyzji z 10 września 2021 r. nie zostało podpisane. Jak bowiem wskazano w zaskarżonym postanowieniu już w arkuszu odwoławczym z 22 października 2021 r. (wysłanym do wiadomości do strony i pełnomocnika) została zawarta informacja o niepodpisaniu ww. odwołania, zaś pismem z 15 listopada 2021 r. (doręczonym 6 grudnia 2021 r.) skarżący został wezwany do usunięcia - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania - ww. braku formalnego odwołania, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia. Tym samym zarzut skarżącego dotyczący niezawiadomienia strony "o uchybieniu terminowi, z którego niezachowaniem ustawa wiąże ujemne skutki dla strony oraz niewyznaczenie 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu uchybionego" uznano za niezasadny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wydanym rozstrzygnięciom zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez niezawiadomienie strony o uchybieniu terminowi, z którego niezachowaniem ustawa wiąże ujemne skutki dla strony oraz niewyznaczenie 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu uchybionego; b) art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że nie uprawdopodobniłem braku swojej winy w uchybieniu terminu. Mając na względzie powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie wydanych postanowień. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Wnosząc o przywrócenie terminu skarżący konsekwentnie wskazywał, że w dniu 6 grudnia 2021 roku doręczono mu wezwanie do uzupełnienia braku formalnego odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Gdyni z dnia 10 września 2021 roku, nr 2208-SEW.4120.26.2021, 2208-SEW.4121.114-125.2021, 2208-SEW.4123.53.2021, poprzez podpisanie odwołania. Braki formalne odwołania zostały uzupełnione z przekroczeniem zakreślonego 7 - dniowego terminu do uzupełnienia, co skarżący potwierdza. We wniosku o przywrócenie do uzupełnienia braków formalnych odwołania wyjaśnił, że pismo przewodnie wraz z uzupełnionym o podpis odwołaniem przegotował 10 grudnia 2021 r. (piątek) i pozostawił w swoim gabinecie w pracy z zamiarem wysłania w poniedziałek 13 grudnia 2021 roku. W weekend 11 - 12 grudnia 2021 roku nie czuł się dobrze, a w związku z tym, że otrzymał w tamtym czasie informację o kontakcie z osobą zarażoną SARS-CoV-2, powziął podejrzenie, że mógł się zarazić koronawirusem. W związku z tym poddał się samoizolacji do czasu potwierdzenia, że nie jest zarażony. Z uwagi na powyższe, poprosił telefonicznie pracownika sekretariatu w miejscu swojej pracy o wysłanie przygotowanych dokumentów, tj. pisma przewodniego wraz z podpisanym odwołaniem, które zostawił w swoim gabinecie, podkreślając, że pismo musi zostać wysłane w dniu 13 grudnia 2021 roku. Z uwagi na to, że była to osoba, do której obowiązków służbowych należało czuwanie nad obiegiem korespondencji, nie miał żadnych podstaw, by obawiać się, że osoba ta nie wyśle listu, zgodnie z prośbą. O tym, że nie został dochowany termin do uzupełnienia braków formalnych odwołania dowiedział się z treści stanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 22 grudnia 2021 roku. Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności skarżący oparł na treści art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, który wskazuje, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do § 2 powołanego przepisu podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. W okolicznościach niniejszej sprawy, organ uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Należy mieć na uwadze, że uprawdopodobnienie jest pewnego rodzaju zastępczym i odformalizowanym środkiem udowodnienia, cechującym się mniejszą pewnością wykazania faktów, co do którego nie ma konieczności zachowania szczególnych regulacji dotyczących postępowania dowodowego. Odnosząc powyższe uwagi do stanu sprawy nie można pominąć szczególnej sytuacji wywołanej epidemią. Istotne jest bowiem, że sytuację nawet samego podejrzenia zarażeniem wirusem SARS-CoV-2 można rozpatrywać w kategoriach siły wyższej, na którą osoba nie ma wpływu i nie mogła jej zapobiec, gdyż ze względu na wysoce zakaźny charakter tego wirusa i stosunkowo długi okres jego inkubacji, często nie jest możliwe zapobieżenie zachorowaniu i wcześniejsze wyeliminowanie wątpliwości co do zakażenia, niż po pojawieniu się konkretnych objawów. Natomiast z uwagi na wskazaną wysoką zakażalność już przy pojawieniu się podejrzenia o zakażeniu priorytetem powinno być zagwarantowanie bezpieczeństwa własnego i innych poprzez samoizolację w celu ograniczenia transmisji wirusa. Do tego dochodzi czynnik psychologiczny związany z obawą, że w danym przypadku przebieg choroby będzie miał gwałtowny i ostry przebieg, wymagający hospitalizacji. Wszystko to sprawia, że w sytuacji podejrzenia bycia osobą zakażoną kwestie związane z codziennymi i służbowymi zobowiązaniami często ustępują takim wartościom jak zdrowie i bezpieczeństwo. Należy także podkreślić, że przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy wypośrodkować, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw. Uwagi te, prowadzą do wniosku, że rygorystyczna ocena postępowania skarżącego w sytuacji zagrożenia zakażeniem wirusem, jest niczym nie uzasadniona i nadmiernie surowa. Stąd też, zdaniem Sądu wydane postanowienia, które nie oceniają tej szczególnej sytuacji w sposób prawidłowy, powinny zostać uchylone, aby strona mogła skutecznie dochodzić swoich praw poprzez rozpatrzenie jej odwołania od decyzji z 10 września 2021 r.. Końcowo należy zauważyć, że 16 grudnia 2020 r. został wprowadzony do ustawy covidowej art. 15zzzzzn2, zgodnie z którym "1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. 2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. 3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu", który organ powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, jeśli stan sprawy będzie tego wymagał. Wskazując, że w niniejszej sprawie tryb ten został pominięty, dodatkowo to zdaniem Sądu potwierdza wadliwość zaskarżonych postanowień. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art.135 p.p.s.a. oraz 200 p.p.s.a..